Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev bu yaxınlarda Ermənistanın gələcəkdə Azərbaycan qazını ala biləcəyini istisna etməyib və bunu Azərbaycanla Ermənistan arasında münasibətlərin mümkün tənzimlənməsindən və mümkün sülh müqaviləsinin imzalanmasından sonra yarana biləcək reallıqlarla əlaqələndirib.
Bundan sonra Ermənistan parlamentinin spikeri Alen Simonyan hipotetik “Azərbaycan və İrandan qaz kəmərinin çəkilməsi və onlardan qaz alınmasını çox yaxşı variant” adlandırıb, hələlik müzakirələrin aparılmamasına aydınlıq gətirib.
Rusiyalı enerji eksperti Boris Martsinkeviçin fikrincə, bu, yalnız bütün siyasi məsələlər həll olunarsa, Ermənistan üçün faydalı olacaq.
Yalnız bu halda Ermənistan üçün qaz təchizatının diversifikasiyası variantına çevrilə bilər- deyərək o, journalist ilə söhbətində bildirib.
Ekspert xatırladıb ki, bu gün Ermənistan elektrik enerjisi müqabilində İrandan qaz alır, eləcə də Gürcüstandan tranzitlə Rusiya qazı alır.
Marcinkeviç hesab edir ki, bu halda bütün siyasi məsələləri həll edərkən Ermənistan üçün Rusiyada olduğu kimi tranzit faktoru və İrandakı kimi elektrik enerjisi ilə bağlı öhdəliklər olmayacaq.
Eyni zamanda o, Ermənistan hakimiyyətinə belə bir qərar verərsə, qazı Rusiya qazının əvəzinə deyil, Rusiya qazı ilə birlikdə almağı tövsiyə edib.
“İki alıcınız varsa, qiymətdə endirim etmək üçün razılaşmaq olar. Əgər Bakı başa düşsə ki, İrəvan Azərbaycan qazı olmadan asanlıqla gedə bilər, o zaman siyasi risklər minimal olacaq.
Azərbaycan qiymətləri qaldırmağa çalışsa, Ermənistanın ehtiyatında həm İran, həm də Rusiya olacaq. Bu yanaşma ilə əks tarazlıq sistemi işləyəcək” – deyə ekspert əlavə edib.
O, Rusiyanın bu cür hadisələrə tamamilə sakit reaksiya verəcəyini izah edib.
“Əgər Azərbaycan Ermənistana qaz tədarük etməyə başlasa, bu o deməkdir ki, o, Avropaya daha az qaz verməli və ya daxili bazara daha az qaz verməli olacaq.
Eyni zamanda, Rusiyadan Azərbaycana qaz kəməri də yoxa çıxmayıb” – deyə Martsinkeviç vurğulayıb.
İran istiqamətinə gəlincə, ekspert Ermənistanla İran arasında qazın elektrik enerjisinə mübadiləsinə dair çoxdan imzalanmış sazişi xatırladıb.
“Problem İrandan gələn qaz deyil, Ermənistandan gələn elektrik verilişi xətlərinin imkanlarının genişləndirilməsi zərurəti idi. Söhbət dağ şəraitindən gedir, bu, kifayət qədər bahalı layihədir.
Razılaşmaya əsasən, maliyyələşdirməni İran öz üzərinə götürüb, lakin Sanksiya rejiminin bərpasından sonra pul çətinləşdi, lakin İranın neft hasilatını və satışını artıra bildiyi bir il ərzində İslam Respublikasının maliyyə şərtləri dəyişib” – deyərək ekspert yekunlaşdırıb.
