Siyasi prioritetləri çərçivəsində Hay Datın Amerika komitəsi Artsaxda soyqırıma və ER suveren ərazisinin işğalına görə Azərbaycanı məsuliyyətə cəlb etmək məqsədilə Amerika Konqresində işləri davam etdirir. Müvafiq olaraq, 2025-ci ildə Maliyyə ili üçün təqdim edilmiş “ABŞ Milli müdafiə imtiyazları aktı”na cəmi on qanunvericilik təklifi daxil edilmişdir. Bu barədə NEWS.am-a Erməni İnqilabi Daşnaktutyunun Hay Dat Bürosunun mərkəzi ofisindən məlumat verilib.
Konqresmenlərin təqdim etdiyi müddəalarda ABŞ-ın Azərbaycana hərbi yardımını qadağan edən, ABŞ-ın hərbi məhsullarının icazələrinin Azərbaycana verilməsini qadağan edən həll yolları təklif edilir və Azərbaycanın sanksiyalardan yayınma siyasətinin mahiyyətinin araşdırılmasını nəzərdə tutulur. Qanunvericilik təklifləri həmçinin ABŞ-ın Ermənistanın suverenliyi və təhlükəsizliyinin gücləndirilməsinə yönəlmiş dəstəyinin formalaşdırılması məqsədi daşıyan tədbirləri, o cümlədən ABŞ-ın AB-nin Ermənistandakı müşahidəçi missiyasına dəstəyini əhatə edir.
Hay Datın Vaşinqtondakı ofisinin icraçı direktoru Aram Hambaryan Konqresdə təqdim olunmuş təkilflərlə bağlı qeyd edib ki, “Keçən il Artsaxın etnik təmizlənməsinə görə ABŞ-ın müvafiq sanksiyaları ilə üzləşməyən Azərbaycan bu gün Ermənistanın suverenliyinə və mövcudluğuna ekzistensial təhlükə yaradır. ABŞ-ın ardıcıl administrasiyalarının Azərbaycanı məsuliyyətə cəlb etməməsi, yenilənmiş təcavüzün qarşısını almaması və Artsaxın etnik əhalisinin beynəlxalq müdafiə altında öz tarixi vətənlərinə təhlükəsiz və təminatlı qayıtmasını təmin etmədiyi yerdə Konqres hərəkətə keçməlidir”.
ABŞ-Türkiyə münasibətləri ilə bağlı təkliflər də təqdim edilib. Onların məqsədi Türkiyənin regionda sabitliyi pozan davranışının NATO müttəfiqinin gözləntilərinə uyğun olub-olmadığını araşdırmaqla yanaşı, ABŞ-ın Türkiyəyə silah satışına nəzarəti və şəffaflığı təmin etməkdir.
Təqdim olunmuş təkliflərin qəbul edilməsinə nail olmaq üçün Hay Datın Vaşinqtondakı ofisi Amerika erməni icmasının səfərbərliyini həyata keçirir və komitənin müvafiq informasiya platformaları vasitəsilə ictimaiyyətin təzyiqini təmin edir.
Aşağıda qanunvericilik təklifələrini təqdim edirik.
- Amerikanın Azərbaycana göstərdiyi yardımı istisna edən qanundan imtina səlahiyyətinə (waiver authority) qadağa qoyulması təklif edilir. (Amendment(düzəliş) 396, Mayk Loller və Frank Pallon tərəfindən təqdim edilmişdir).
- Azərbaycanı bütün erməni hərbi əsirləri və əsir götürülmüş mülki şəxsləri dərhal geri qaytarmağa çağırılır. (Amendment 568, Adam Şiff tərəfindən təqdim olunub).
- Azərbaycana hücum texnikası üçün hər hansı yeni ixrac icazəsi vermək qadağandır. (Amendment 570, Adam Şiff tərəfindən təqdim edilmişdir).
- Müdafiə nazirliyinə ABŞ-Ermənistan təhlükəsizlik əməkdaşlığının möhkəmləndirilməsi və Azərbaycanın gələcək təcavüzünün qarşısının alınması strategiyasını hazırlamaq tapşırılıb. (Amendment 1048, An Eşu tərəfindən təqdim edilmişdir).
- Azərbaycanın Rusiya və İran şirkətləri ilə beynəlxalq sanksiyalar altında enerji tərəfdaşlığına dair hesabat hazırlamaq tapşırılıb. (Amendment 1110, Eti Porter tərəfindən təqdim edilmişdir).
- Müdafiə naziri ilə razılaşaraq, S-400 hava hücumundan müdafiə sistemlərinin alınmasına görə Türkiyəyə qarşı sanksiyaların təsirinin nəzərdən keçirilməsi də daxil olmaqla, ABŞ-ın dövlət katibi və maliyyə nazirindən hesabat tələbi, onların ABŞ-ın milli təhlükəsizliyinə yerləşdirilməsi təhlükəsinin qiymətləndirilməsi və Türkiyə silahlı qüvvələrinin NATO üzvləri ilə qarşılıqlı fəaliyyət qabiliyyətini saxlamaq qabiliyyətinin qiymətləndirilməsi. (Amendment 120, Qus Bilirakis və Eris Papers tərəfindən təqdim edilmişdir).
- ABŞ hökumətinin hesabatlılıq ofisindən (USGAO) Türkiyədə yerləşən ABŞ-ın, nüvə silahları və F-35 proqramına dair məlumatları də daxil olmaqla, həssas məlumatlarının və silah sistemlərinin yerdəyişməsi haqqında Müdafiə nazirliyi və Dövlət departamentinin fövqəladə hal planlarının yenidən baxılması və təsdiq edilməsi tələb olunur. (Amendment 122, Qus Bilirakis və Eris Papers tərəfindən təqdim edilmişdir).
- Türkiyə hökumətinin Şimali Atlantika müqaviləsini ciddi şəkildə pozub-pozumaması ilə bağlı hesabat tələb olunur. (Amendment 313, Qus Bilirakis tərəfindən təqdim edilmişdir).
- Sanksiyalardan yayınmaq məsələsində Türkiyə-İran əməkdaşlığına dair hesabat tələb olunur. (Amendmen 318, Qus Bilirakis və Eris Papers tərəfindən təqdim edilmişdir).
- Son on ildə tibb müəssisəsinə, BMT, qaçqın düşərgələrinə, humanitar yardım işçilərinə və ya jurnalistlərə qarşı hərbi güc tətbiq etmiş, məcburi köçkünlük cinayətini törətmiş və ya törədilməsinə kömək etmiş və ya humanitar yardımın çatdırılmasına mane olmuş hər hansı bir ölkəyə təhlükəsizlik yardımı göstərmək qadağandır. (Amendment 744, Rəşidə Tlaib tərəfindən təqdim edilmişdir).
