“Qardman-Şirvan-Naxicevan” ümumerməni birliyi 1988-1992-ci illərdə beynəlmiləlləşmənin təşviqi prinsiplərinə,tarixi Qardman, Şirvan və Naxicevan ərazisindən zorla köçürülmüş ermənilərin hüquqlarının bərpası probleminə sadiq qalır. Bu haqda müsahibəsində “Qardman-Şirvan-Naxicevan” ümumerməni birliyinin sədri, parlamentin “Vətəndaş sazişi” fraksiyasının deputatı Vilen Qabrielyan deyib.
Sual – Cənab Qabrielyan, bu yaxınlarda biz beynəlxalq platformalarda “Qardman-Şirvan-Naxicevan” ümumerməni birliyinin fəallığının şahidi olduq. Bu istiqamətdə hansı işlər aparılır və artıq nəticələrdən danışmaq olarmı?
Cavab: – “Qardman-Şirvan-Naxicevan” ümumerməni birliyi 1988-1992-ci illərdə beynəlmiləlləşmə üçün özünün təşviq prinsiplərinə və tarixi Qardman, Şirvan və Naxicevan ərazisindən zorla köçürülmüş ermənilərin hüquqlarının bərpası probleminə sadiq qalır.
Ona görə də bizim fəaliyyətimizin özəyindən biri də mötəbər beynəlxalq təşkilatlarda keçirilən tədbirlər, nüfuzlu dövlət və siyasi xadimlərlə mümkün görüşlər zamanı erməni qaçqınlarının çoxşaxəli məsələlərini mütləq həll etməkdir.
Bu məqsədlə 2024-cü ilin may ayında Vyanada ATƏT-in Demokratik Təsisatlar və İnsan Haqları Bürosunun (DTİHB) İnsan şəkisi Media Savadlılığı və Demokratiya adlı tədbirində, sonra isə iyunun 24-də ATƏT-in Demokratik Təsisatlar Bürosunun təşkil etdiyi üçüncü tədbirdə iştirak etdim və İnsan Hüquqları, “Tolerantlıq, ayrı-seçkiliyə yol verməmək və gender bərabərliyi” adlı hüquqları, İyunun 26-27-də isə Nyu-Yorkda Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İqtisadi və Sosial Şurasının (BMT) humanitar sektor sessiyasında iştirak etdim və Birliyimiz qarşısında qoyulan məqsədləri, erməni qaçqınlarının problemlərini və təzahürlərini təqdim etdim.
Onları doğuran Azərbaycanın erməniyə nifrətçilik siyasəti haqqında danışdım. Beynəlxalq fəaliyyətimizin nəticəsi hesab edə bilərik ki, bir çox platformalar artıq bizim assosiasiyamızı tanıyır, bəyan etdiyimiz baxışlara dəstək ifadə edir, həmçinin mühüm əməkdaşlıq təklifləri var ki, üzərində işləyirik, onlar haqqında bir az sonra məlumat verəcəyik.
Sual – Cənab Qabrielyan, problemin beynəlmiləlləşdirilməsi və beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətinin erməni qaçqınları probleminə yönəldilməsi imkanlarını necə qiymətləndirirsiniz?
Cavab – Heç kimə sirr deyil ki, 1988-1992-ci illərdə tarixi Qardman, Şirvan, Naxicevandan zorla köçürülmüş ermənilərin tarixi, siyasi, hüquqi, sosial-iqtisadi problemləri qalmaqdadır ki, bu da nə cür hesab etsək də beynəlxalq sivil cəmiyyətin ən böyük uğursuzluqlarından biri sayıla bilər.
Cinayət 1988-ci ildə törədilib. 1990-cı ildə Sumqayıtda, Bakıda, 1992-ci ildə Marağada və eləcə də digər ermənilər və Azərbaycanda ermənilərin yaşadığı qəsəbələrdə.
Onları ancaq cavabsız qalan və ən ağrılısı isə cəzasız qalmış bəşəriyyətə qarşı cinayətlər kimi təsvir etmək olar. Problemin beynəlmiləlləşdirilməsinin zərurəti və çətinliyi əslində bu məqamdan başlayır.
Qaçqınlar problemi dünya sivilizasiyasının ən ciddi problemlərindən biri olaraq qalır və hər bir sonrakı qaçqın dalğası həm beynəlxalq hüquqda, həm də əsas siyasi aktorların sayıqlığı və iradəsində böyük uçurumu genişləndirir ki, bu da yeni qrupların yerdəyişməsinə səbəb olur.
Gördüyümüz kimi, problemin kumulyativ təsiri var. Cəzasız qalan hər bir cinayət yeni bir cinayətin əsasını qoyur. Bunun əyani sübutu Dağlıq Qarabağ ermənilərinin məcburi köçürülməsidir ki, bu da Qardman, Şirvan və Naxicevan ermənilərinin tarixi köçürülməsinin bilavasitə və məntiqi davamına çevrilmişdir.
Və bu reallığı mümkün edən amillər arasında, şübhəsiz ki, Azərbaycan rejimlərinin cinayətləri planlaşdırarkən və həyata keçirərkən, sadəcə olaraq, yoluxduğu cəzasızlığı qeyd etmək olar.
Dünya bu səbəb-nəticə əlaqəsini nə qədər tez başa düşsə, qarşısının alınması mexanizmlərinin daha tez inkişaf etdirilməsi ehtimalı bir o qədər yüksəkdir.
Bu gün Azərbaycan tərəfindən ermənilərin pozulan hüquqlarını beynəlxalq platformalara daşımaq üçün real imkan yaranıb.
Demək olar ki, bizim işimizin, birliyimizi yaratmağın əsas məqsədlərindən biri də özünü təbliğ etmək və onun sayəsində digər məqsədlərimizi reallaşdırmaq idi.
Biz öz işimizə arxayınıq, nə qədər ki, tarixi ədalətin bizim tərəfimizdə olduğunu bilirik, onu daha geniş və daha geniş dairələrə çatdırmaq qalır.
Təbii ki, biz də üzləşdiyimiz çətinliklərin fərqindəyik. Biz Azərbaycan formasında aqressiv oyunçu ilə qarşılaşırıq, lakin burada da hərəkət tərzi çox proqnozlaşdırıla biləndir və arqumentlərin əsaslı şəkildə uydurma olduğunu nəzərə alsaq, israrlı işimiz sayəsində gözlədiyimiz yekun nəticəni almalıyıq. Reallığa qarşı mübarizə aparın.
