Azərbaycanda keçirilən növbədənkənar parlament seçkilərində, proqnozlaşdırıldığı kimi, hakim “Yen Azərbaycan” partiyası səslərin əksəriyyətini qazanıb.
Parlamentdə real müxalifətə yer yoxdur və seçkiləri boykot etmiş ən böyük müxalifət qüvvəsinin lideri beynəlxalq ictimaiyyəti nəticələri tanımamağa çağırır, çünki onlar bir çox kobud pozuntularla həyata keçirilib.
Azərbaycan parlamenti majoritar seçki sistemi ilə seçilən 125 deputatdan ibarətdir. Seçici fəallığı üçün heç bir həddi yoxdur, ona görə də bütün hallarda seçkilər etibarlı sayılacaq.
Azərbaycanşünas Garnik Davtyan əmindir ki, geosiyasi vəziyyəti nəzərə alaraq, beynəlxalq ictimaiyyət Azərbaycanda keçirilən növbədənkənar parlament seçkiləri zamanı müxalifətin qeydə aldığı seçki pozuntularına göz yumacaq.
Məsələ burasındadır ki, Azərbaycan Mərkəzi Seçki Komissiyası İlham Əliyevin Yeni Azərbaycan partiyasının, ilkin səslərin hesablanmasına əsasən, parlamentdəki 125 yerdən 68-ni alacağını açıqlasa da, seçkiləri boykot etmiş ən böyük müxalifət partiyası olan Azərbaycan Xalq Cəbhəsi,çoxsaylı seçici saxtakarlıqlarını elan edərək, beynəlxalq ictimaiyyəti seçkilərin nəticələrini tanımamağa çağırır.
Azərbaycançünas Garnik Davtian: “Hazırda geosiyasi vəziyyəti, eləcə də gərginliyi nəzərə alaraq heç bir ciddi beynəlxalq təşkilat Azərbaycan müxalifətinin çağırışına qulaq asmayacaq, xüsusən Əliyevin Qafqazdakı xarici siyasəti 2020-ci ildən sonra yürütdüyü siyasəti Azərbaycanın maraqları naminə uğur qazanır”.
Sosial şəbəkələrdə rayonların birində dava-dalaşın, gərgin atmosferin yaşandığı görünən videolar yayılır. Videoda müvəkkilin telefonu seçicinin üzünə necə çırpması əks olunub.
“Azərbaycan Xalq Cəbhəsi”nin lideri Əli Kərimli İ.Əliyevin Azərbaycanda seçki institutunu tamamilə məhv etdiyini iddia edir.
“Əslində ölkədə cəmi bir seçici var və yalnız Əliyevin razılığını alan “seçilmiş” hesab edilə bilər”- deyə o, qeyd edib.
Müxalifətin bir hissəsi öz nəticələrini bildiyi üçün seçkilərdə iştirakdan imtina edib. Beynəlxalq ekspert Davit Karapetyan əmindir ki, beynəlxalq ictimaiyyət müxalifətin çağırış və tələblərinə məhəl qoymur.
“Beynəlxalq ictimaiyyət bu cür çağırışlardan çəkinəcək və hesab edirəm ki, bir çox hallarda seçkilərin nəticələrini gözü yumularaq qəbul edəcək, çünki belə bir fikir var ki, hazırkı hakimiyyətlə bağlı problemli vəziyyət yoxdur.
Beynəlxalq hər hansı bir ölkənin ictimaiyyəti və ya lideri seçki pozuntusunun olduğunu başa düşsələr belə, öz narazılıqlarını bildirməyə çalışacaqlar”.
Ekspert vurğulayır ki, Azərbaycanda real müxalifət nümayəndələri, seçki iştirakçıları adlanan şəxslər uzun müddətdir ki, həbsdədirlər.
Müxalifətçilər cib müxalifətçiləridir və Əliyevin vəsiyyətini yerinə yetirirlər. Ekspertlər əmindirlər ki, 125 mandatdan qalan 57 mandat hökuməti dəstəkləyən namizədlərə veriləcək.
Müxalifət partiyası “Müsavat” 15 ildə ilk dəfə seçkilərə qatılıb və ilkin məlumatlara görə, parlamentdə təmsil olunmayacaq. Bu partiyanın lideri Arif Hacılı artıq seçkilərin demokratik şəraitdə keçirilmədiyi və çoxlu qanun pozuntuları müşahidə olunduğu üçün onun ədalətliliyinə inanmadığını bəyan edib.
Seçici fəallığının aşağı olması xüsusi diqqətə layiqdir. 10 milyonluq ölkənin 6,5 milyon seçicisindən təxminən 2 milyonu, yəni seçicilərin təxminən 37 faizi səsvermədə iştirak edib ki, bu da əhalinin seçkilərə biganəliyini göstərir”-deyə azərbaycanşünas Garnik Davtian qeyd edib.
“Azərbaycanda bərabər döyüşün və ya demək olar ki, bərabər döyüşün olacağı gözləntiləri nağıldır. 37 faiz kifayət qədər aşağıdır, demək olar ki, yerli özünüidarə orqanlarına seçkilərdə iştirak faizinə bərabərdir ki, bu da əhalinin öz səsləri ilə siyasi gündəmə təsir edə biləcəyinə inamının olmadığını göstərir”.
Davit Karapeyanın fikrincə, əhalinin seçkilərdə iştirakının aşağı olması ehtimal olunur. “Mən iştirak etməməyi insanlar tərəfindən dözümsüzlüyün bir forması kimi qəbul edirəm.
Vətəndaş öz iradəsini ifadə etmirsə, bu da bir mövqedir. Əgər iştirak etmirsə, bu, onun üçün iyrənc və ya laqeyd bir fon deməkdir”.
Azərbaycanda parlament seçkiləri Avropa Şurası Parlament Assambleyasının müşahidəçiləri olmadan, ölkədə mətbuata və hökuməti tənqid edənlərə qarşı görünməmiş təqiblər şəraitində keçirilib.
Bununla belə, seçkiləri yerlərdə müşahidə edən MDB müşahidəçiləri qeyd edirlər ki, Azərbaycanda ilk dəfə keçirilən parlament seçkiləri demokratik prinsiplərə, seçki qanunvericiliyinə və ölkə konstitusiyasına uyğun keçib.
Avropa Şurası Parlament Assambleyasının üzvü Frank Şvabe Meydan.TV-yə müsahibəsində bildirib ki, Azərbaycan rəhbərliyi özünün müşahidə missiyasını seçkilərə dəvət etmədikdə, Avropa Şurasının nüfuzunu aşağı salmış olur.
Onun sözlərinə görə, Azərbaycan illər boyu seçkilərə yalnız sadiq müşahidəçiləri dəvət etməyə çalışıb.
BBC onu da xatırladır ki, iki il əvvəl analitiklər xəbərdarlıq etmişdilər ki, Avropa Azərbaycanda Rusiya qazına alternativ tapmasa, bu, bu ölkənin hakimiyyətinə yeni repressiyalar üçün azadlıq verə bilər.
