2020-ci ilin sentyabrın 27-də Azərbaycan Artsaxa qarşı genişmiqyaslı hücuma başlayıb. Dinc yaşayış məntəqələri, paytaxt Stepanakert atəşə tutulub. Ermənistan və Artsaxda hərbi vəziyyət və hərbi səfərbərlik elan edildi.
Döyüş əməliyyatları Artsax-Azərbaycan təmas xəttinin bütün uzunluğu boyunca, eləcə də Ermənistan-Azərbaycan təmas xəttinin bəzi hissələrində aparılıb.
Müharibə 44 gün davam etdi. Atəşkəs yaratmağa cəhdlər edildi, lakin razılaşmalara əməl olunmadı, Azərbaycan tərəfi hücumlarını davam etdirdi. Noyabrın 9-da Ermənistan, Rusiya və Azərbaycan liderlərinin atəşkəslə bağlı 9 bəndlik üçtərəfli bəyanat imzaladığı açıqlanıb. Artsaxın 7 rayonu, Şuşi və Hadrut Azərbaycanın nəzarətinə keçdi.
Döyüş əməliyyatlarının dayandırılması haqqında sazişlərə əməl olunmasına nəzarət etmək üçün Rusiya sülhməramlılarının müşahidə məntəqələri Artsax və Azərbaycan sərhədində, eləcə də Ermənistan və Artsaxı birləşdirən Laçin dəhlizi boyunca yerləşdirilib.
44 günlük müharibədən 3 il sonra, sentyabrın 19-da Azərbaycan Dağlıq Qarabağa qarşı növbəti hücumu həyata keçirdi. Hərbi əməliyyatlar nəticəsində 214 hərbçi və 21 mülki şəxs həlak olub. 10 ay davam edən blokadadan sonra başlayan təcavüz erməni əhalisinin Artsax Respublikasının bütün ərazisində təhlükəsiz yaşamasını mümkünsüz etdi.
4 müharibədən keçmiş Artsax xalqı öz evlərini tərk etmək məcburiyyətində qalıb və 100 mindən çox insan Ermənistana köç etmək yolunu tutub. Artsax əhalisi boşaldıldı. Həmin günlərdə Azərbaycan Artsaxın hərbi-siyasi rəhbərliyini həbs etdi. 44 günlük müharibədə erməni itkilərinin sayı 3830 nəfərdir.
Rəsmi məlumata görə, hazırda Bakıda 55 erməni, o cümlədən 6 mülki şəxs, 41 hərbi əsir və 8 keçmiş yüksək rütbəli siyasi və hərbi xadim saxlanılır. 2020-2023 Artsax müharibələri nəticəsində 300 nəfər itkin düşmüş hesab edilir.
