İran İsrailin hərbi obyektlərinə raket hücumları özünümüdafiə addımı kimi təqdim edərək, İsrailin mümkün cavabının ardınca daha güclü cavab veriləcəyini vurğulayıb. Ekspertlərin fikrincə, Tehranın son addımları göstərir ki, İran öz maraqlarını qorumaq üçün lazım gələrsə, eskalasiyaya hazır olacaq.
Qeyri-rəsmi məlumata görə, İran İsrailin hərbi obyektləri istiqamətində 400-ə yaxın raket atıb. Üç aviabaza, tanklar və zirehli texnikalar atəşə tutulub. İranın Baş Qərargah rəisi bəyan edib ki, bu zərbələr İsrailin davam edən təxribatlarının qarşısını almaq üçün həyata keçirilməlidir. Təl-Əviv də öz növbəsində İranın hərəkətlərinin cavabsız qalmayacağını bəyan edib, çünki İran bütün qırmızı xətləri keçib.
Hərbi ekspert Levon Hovhannisyan qeyd edib ki, son bir-iki ildə İsraildə belə bir təəssürat yaradılıb ki, onun imkanları üstündür və İranın elan etdiyi əməliyyatlar heç bir uğur qazanmır. Onun sözlərinə görə, İran bu dəfə İsrail daxilində strateji əhəmiyyətli obyektləri hədəfə alaraq raket atmaqla hərbi və siyasi imkanlarını nümayiş etdirib.
“ran sübut etdi ki, “Dəmir günbəz” hava hücumundan müdafiə sistemi o qədər də ideal deyil və əvvəlcədən yaxşı planlaşdırılmış əməliyyat təşkil etməklə onu pozmaq olar. Bu, həm siyasi baxımdan, həm də tərəflərin bir-birinə olan inamını tarazlaşdırmaq baxımından çox böyük bir dönüş nöqtəsidir”.
İsrail əvvəlki tarazlığı bərpa etməyə çalışacaq, bu da onun üçün faydalı idi. İran dediyini etməyə qadir olduğunu sübut edib.
İranın bu zərbələri beynəlxalq hüquq baxımından çoxşaxəli xarakter daşıyır. Bəzi ekspertlərin fikrincə, Tehran BMT Nizamnaməsinin 51-ci maddəsinə istinad edərək öz hərəkətlərini qanuni özünümüdafiə hüququ kimi təqdim edir.
Ekspertlər qeyd edirlər ki, beynəlxalq hüquq çərçivəsində özünümüdafiə hüququ yalnız təcili təhlükə olduqda tətbiq edilir, bu da İranın mövqeyini çətinləşdirə bilər.
Yaxın Şərq məsələləri üzrə ekspert Armen Petrosyan vurğulayır ki, bu zərbələrin nəticələri İsrailin cavabı və ABŞ-ın mövqeyindən asılı olaraq İsrail və İran arasındakı münasibətlər çərçivəsindən kənara çıxa bilər.
“Hazırda ekspert qiymətləndirməsi göstərir ki, İsraildən tərəfindən müəyyən reaksiya olacaq, lakin bu, regional müharibəyə və ya İran-İsrail müharibəsinə çevrilən miqyasda olmayacaq, çünki hazırda İsrail İranla birbaşa qarşıdurmaya girməkdənsə, onun üçün çox daha həyati problemlərin həllinə getməyə və ya həmin siyasi yolu davam etdirməyə meyllidir. Baxmayaraq ki, bu da İsrailin strateji məqsədlərindən biridir, lakin hazırda onun Livanda həll etməli olduğu çox daha vacib problem var”.
Petrosyan onu da qeyd edib ki, ABŞ da hazırda bu regionda böyük müharibəyə meylli deyil, çünki qarşıda ilk növbədə prezident seçkiləri var, bundan başqa, Rusiya-Ukrayna müharibəsi ABŞ üçün daha vacib strateji məsələdir.
Təhlükəsizlik Siyasətinin Tədqiqat Mərkəzinin eksperti Robert Qevondyan da hesab edir ki, buna baxmayaraq, İsrailin İrana cavabı olacaq.
“Çox mümkündür ki, biz ya cavabı görməyəcəyik, ya da İrana qarşı “güclü” zərbə adlandıracaqları hansısa məhdud fəaliyyət görəcəyik və bu, bununla bitirəcək. İran daha əvvəl bəyan edib ki, İsraildən cavab olarsa, daha böyük zərbə vuracaqlar”.
Ekspertlərin hesab edirlər ki, bu hərəkətlər nəticəsində Yaxın Şərqdə gərginliyin yeni mərhələsi başlayır. Eyni zamanda Tehran İsrailin cavabının daha güclü zərbələrlə qarşılanacağı ilə bağlı xəbərdarlıq edib.
İsrail də öz növbəsində bəyan edib ki, öz cavabını hazırlayır, çünki İran bütün müəyyən edilmiş xətləri pozub. Beynəlxalq ictimaiyyət, xüsusən də Böyük Britaniya, Fransa və Almaniya gərginliyin daha da artmasının qarşısını almağa çalışır və sülh yolu ilə nizamlanmaya çağırır. Lakin indiki mərhələdə həm İsrail, həm də İran qarşıdurmaya hazır görünür.
