Lüven Universitetinin professoru, Belçika-Ermənistan Ticarət Palatasının fəxri sədri Bernar Kulin artıq 30 ildən çoxdur ki, erməni əlyazmalarını öyrənir.
O, dünyanın ermənişünaslıq üzrə ən böyük mərkəzlərində – Venesiya Mxitaryan İcmasında, Qüds Erməni Patriarxlığında, həmçinin az tanınan və özəl kitabxanalarda olub.
Lüven Universitetinin professoru, Belçika-Ermənistan Ticarət Palatasının fəxri rəhbəri Bernar Kulin artıq 30 ildən çoxdur ki, erməni əlyazmalarına maraq göstərir.
Gənc yaşlarında onu erməni dili, erməni xalqının tarixi və erməni təbiəti cəlb etmişdi. Ermənişünaslıqla məşğul olmağa başlayıb.
Əsas tədqiqat mövzusu qədim yunan dilindən erməni dilinə tərcümələr olub, eyni zamanda Lüven Universitetində qədim erməni dilini qrabarı tədris edirdi.
“Mən mətnlərlə, onların dili, məzmunu və tarixi mühitlə maraqlanıram. Mənim tədqiq etdiyim bütün mətnlər bizə əlyazmalar vasitəsilə çatıb.
Erməni əlyazmaları təkcə Yerevanda, Matenadaranda deyil, həm də bütün dünyada saxlanılır. Ona görə də hər yerdə əlyazmalar axtarmağa başladım”.
Erməni əlyazmalarının izinə düşərək Bernar Kulin dünyanın ən böyük ermənişünaslıq mərkəzlərində, Venesiya Mxitaryan İcmasında, Yerüsəlim Erməni Patriarxlığında, həmçinin az tanınan və özəl kitabxanalarda olub.
Onilliklər davam edən tədqiqatlar nəticəsində təxminən 34 min əlyazma tapıb.
Belçikalı professor deyir ki, o, Ermənistana aşiqdir və hamı bunu bilir. O, Ermənistanda və Qarabağda dəfələrlə olub, müxtəlif auditoriyalar qarşısında Qarabağ münaqişəsi barədə mühazirələr oxuyub.
“Mənə çoxlu suallar verirlər, hətta bir neçə gün öncə başqa bir universitetdə təhsil alan bir tələbə qız mənə məktub yazıb, Qarabağ haqqında məlumat verməyimi, bu münaqişənin köklərinin hara uzandığını izah etməyimi xahiş etdi.
O, qız Qarabağda baş vermiş faciənin nəticələrini sənədləşdirir.
Bu gün Ermənistan çətin zamanlar yaşayır, geosiyasi maraqların toqquşduğu məkanın mərkəzinə çevrilib” – deyə Kulin bildirir.
“Əlbəttə, Belçikada və Avropada Qarabağın erməni olduğuna və etnik təmizləməyə məruz qaldığına dair düşüncə mövcuddur. Lakin bu, onların Ermənistana kömək edəcəkləri demək deyil, çünki burada maraqların toqquşması var – Azərbaycanın qazı və s. Təəssüfflər olsun ki, qeyd edirlər və irəliləyirlər”.
Professorun müşahidəsinə görə, Azərbaycan Dağlıq Qarabağın ermənilərini köçməyə məcbur edərək etnik təmizləmə həyata keçirdi və Dağlıq Qarabağın ərazilərini ermənilərin tarixi və minillik varlığından təmizlədi.
“Tarix bizə göstərir ki, Türkiyə və Azərbaycan hər güzəştdən sonra yeni tələblər irəli sürəcək: Ermənistan çox mürəkkəb vəziyyətdədir.”
Bernar Kulin əmindir ki, Qarabağda Türkiyənin əsrin əvvəlində həyata keçirdiyi soyqırım davam etdirilib, bu, tarixi sübut edilmiş faktdır:
“Mənim şəxsi fikrim budur ki, 10 və ya 20 ildən sonra Türkiyə Erməni Soyqırımını tanıyacaq, lakin bunun üçün bütün dünya və demokratik ölkələr Türkiyəni buna məcbur etməlidir, lakin burada da geosiyasi maraqlar mövcuddur”.
Bəs Avropa ailəsi Ermənistanı qəbul etməyə hazırdırmı? Professorun fikrincə, inteqrasiya gözlənildiyi qədər sürətli olmayacaq, lakin Ermənistanartıq Avropa istiqamətində irəliləməyə başlamışdır ki, bu da vacibdir.
