Türkiyənin pantürkist siyasəti bütün bölgəyə təsirini yaymaqda davam edir. Bu siyasət təkcə Türkiyənin tarixi ambisiyalarına uyğun deyil, həm də onun Yaxın Şərq, Qafqaz və Mərkəzi Asiyadakı mövqeyini vurğulayaraq yeni geosiyasi tarazlıqların formalaşmasına yönəlib. Bu barədə “Radiolur”un həmsöhbətləri Ruben Safrastyan və türkoloq Ruben Melkonyan deyirlər.
Türkoloq Ruben Melkonyanın fikrincə, Suriyanın şimalında və Hələbdə baş verənlərin hamısı həm də Ərdoğanın ambisiyalarının nəticəsidir.
“Hələb Türkiyə, xüsusən də Ərdoğan üçün simvolik hədəfdir: keçmiş Osmanlı İmperiyasının ərazisi kimi, onların planına görə Türkiyə Cümhuriyyətinin tərkibində olmalı olan ərazi kimi. Bu həyata keçirilən tamamilə Türkiyənin və milli-tarixi və konkret olaraq Ərdoğan planıdır. Bəs niyə indi? Birincisi, dünyada oyun qaydaları yoxdur və dünyanın siyasi ticarətinin qaydaları dəyişib”.
Bu proseslər təkcə Türkiyənin regional supergüc kimi yenidən strukturlaşdırılması vasitəsi kimi deyil, həm də Rusiya, İran və Çinin regional proqramlarına qarşı rəqabət faktoru kimi dəyərləndirilir.
Bu baxımdan türkoloq, akademik Ruben Safrastyan pantürkizmin ideoloji və tarixi əsaslarının rolunu vurğulayır.
“Bu pantürkist ideyalar 100 ildir mövcuddur. İndi pantürkizm deyilən şey Türkiyə üçün yeni məzmun kəsb edir. Türkiyənin, əslində, dünyada ÜDM-i kifayət qədər böyük olan bir təşkilatı idarə edən dövlət kimi dünya səhnəsinə çıxmaq imkanı var. Bu, Türkiyənin hazırkı ümumi xarici siyasət strategiyasından irəli gəlir ki, bu da Türkiyənin dünyadakı mövqeyini olduğundan daha yüksək tutmaqdır”.
Bu kontekstdə Türkiyə Şurasının son sessiyasında Yerevan və Bakının bəyanatlarına Ankaranın reaksiyası diqqət çəkir. Bu barədə Türkiyə Milli Təhlükəsizlik Şurasının Rəcəb Tayyib Ərdoğanın sədrliyi ilə keçirilən iclasının yekunu üzrə yayılan bəyanatda deyilir.
“Türkiyə Azərbaycan və Ermənistan arasında danışıqlarda müsbət irəliləyişlərin sülh müqaviləsinin bağlanmasına gətirib çıxarmasını gözləyir və arzulayır”.
Türkoloq, akademik Ruben Safrastyan hesab edir ki, Türkiyənin böyük əhəmiyyət verdiyi Ermənistan-Azərbaycan sülh müqaviləsi imzalansa belə, Türkiyə Ermənistan-Türkiyə münasibətlərinin tam normallaşmasına getməyəcək.
Ekspertlər Ruben Safrastyan və Ruben Melkonyan Türkiyənin pantürkist siyasətinin mümkün nəticələrini daha aktiv şəkildə qiymətləndirməyə çağırırlar.
