Güclü dövlətlər Suriyadaki mövqelərini bərpa etməyə çalışır. Bəşar Əl-Əsədin rejiminin devrilməsindən sonra Suriyanın yeni lideri Əhməd əl-Şaran, seçkilərə qədər kiçik bir qanunverici orqan yaradacağını və yeni bir konstitusiya hazırlayacağını bildirib.
O, artıq Qətərdən Dəməşqə gələn nümayəndə heyəti ilə görüşərək müharibədən zərər çəkmiş ölkənin bərpası məsələlərini müzakirə edib24.
Türkiyə və digər güclərin rolu
Hazırda Türkiyə, Suriyada ön plandadır, lakin Rusiya da daxil olmaqla digər güclər də burada mövcudiyyətlərini bərpa etməyə çalışırlar. Suriyanın hakimiyyət orqanları Moskvadan əvvəlki prezident Əsədin təhvil verilməsini tələb edirlər. Türkiyənin prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanla görüşmək üçün Əhməd əl-Şaranın Türkiyəyə səfəri planlaşdırılır.
Görüşdə Kürdistan İşçi Partiyası və Suriya kürd özünümüdafiə qüvvələri məsələləri müzakirə olunacaq.
Geosiyasi maraqlar
Mütəxəssis Goor Gevorgyan, Suriyada baş verənlərin Türkiyənin strateji maraqları ilə bağlı olduğunu vurğulayır. O, Türkiyənin Suriyadakı kürd varlığını təhlükə olaraq gördüyünü qeyd edir.
Türkiyə, Suriya’nın coğrafi mövqeyinin strateji əhəmiyyətini də nəzərə alaraq, bu bölgədəki təsirini artırmağa çalışır.
Rusiya və İranın mövqeyi
Rusiya, Suriya’daki yeni hakimiyyətlə münasibətləri bərpa etməyə çalışır, lakin keçmişdəki səhvləri nəzərə alaraq münasibətlərin bərpası üçün müəyyən tələblər irəli sürülür.
Rusiya, Suriyada müsbət dəyişikliklərə dəstək verməyə hazır olduğunu bildirir. Eyni zamanda, İranın da Suriyadakı maraqları var, lakin son dövrlərdə bu ölkənin də hesablamalarını yenidən gözdən keçirdiyi görünür.
ABŞ-ın rolu
ABŞ prezidenti Donald Trump, ölkəsinin Suriyaya müdaxilə etməyəcəyini açıqlayıb. Lakin Goor Gevorgyan ABŞ-ın Suriyadakı mövqelərini bərpa etməyə çalışdığını düşünür. O, ABŞ-ın regional oyunçularla əlaqələr quraraq bu məsələləri həll etməyə çalışdığını qeyd edir12.
Bu vəziyyət, Suriyanın gələcəyi üçün mühüm geosiyasi dinamikləri ortaya qoyur və güclü dövlətlərin regiondakı təsir mübarizəsini daha da dərinləşdirir.
Bundan əlavə, İran və Rusiya da Suriyada qalan mövqelərini qorumağa çalışırlar və bu istiqamətdə diplomatik addımlar atırlar.
