Ermənistan və ABŞ arasında imzalanmış strateji tərəfdaşlıq sənədi institusional mexanizmdir və Vaşinqtonda hakim siyasi komandadan və ya ABŞ-da baş verən müxtəlif siyasi amillərdən birbaşa asılı deyil.
Müxbirimiz ilə müsahibəsində bu barədə Ermənistan Respublikasının Xarici işlər nazirinin müavini Paruyr Hovhannisyan bildirib. O, vurğulayıb ki, 2025-ci il yanvarın 14-də Vaşinqtonda imzalanmış erməni-amerikan strateji sənədi həm mühüm siyasi, həm də praktiki əhəmiyyətə malikdir.
Həmçinin, ikitərəfli strateji dialoq formatının yaradılması məhz ABŞ-ın yeni prezidenti Donald Trampın əvvəlki administrasiyası dövründə baş tutmuşdu.
Xarici işlər nazirinin müavini qeyd edib ki,Yerevan -Vaşinqton münasibətlərinin yeni səviyyəyə yüksəlməsi hazırkı administrasiya ilə tərəfdaşlığı daha əlverişli və daha irəli mövqedən başlamağa imkan verəcək.
Müsahibə zamanı Paruyr Hovhannisyan Ermənistan ətrafında formalaşmış cari geosiyasi vəziyyətə, Ermənistan-Avropa Birliyi Ermənistan-Rusiya münasibətlərinə, eləcə də Yerevan və Bakı arasında aparılan danışıqlar prosesinə toxunub.
SUAL: – Cənab Hovhannisyan, ümumiyyətlə, Ermənistan ətrafında formalaşmış hazırkı geosiyasi vəziyyəti, xüsusilə də regional kontekstdə necə qiymətləndirirsiniz?
CAVAB: – İl çox intensiv proseslərlə başladı. Bu, təkcə ABŞ-da yeni administrasiyanın vəzifə öhdəliklərini üzərinə götürməsi ilə bağlı deyildi, həm də bir sıra digər hadisələrlə müşayiət olunurdu.
Bəlkə də nəzərə çarpırdı ki, Xarici işlər nazirliyi də ilin ilk günlərindən etibarən Ermənistanın iştirakını təmin etmək üçün bir sıra tədbirlərə cəlb olunmuşdu.
İl Ermənistan-ABŞ və Ermənistan-Avropa Birliyi münasibətlərinin aktivləşməsi ilə seçildi. Həm Xarici işlər nazirinin Vaşinqtona səfəri, həm də İrəvanda Avropa Birliyinin bir sıra nümayəndə heyətləri ilə aparılan müzakirələr buna sübutdur.
İkitərəfli formatda da il çox aktiv başladı. İlk dəfə olaraq Nordik-Baltik ölkələrinin parlament sədrlərinin səfəri baş tutdu ki, bu, misilsiz bir format idi.
Bundan əvvəl isə 2024-cü ilin sonunda həmin ölkələrin xarici işlər nazirləri ilə Malta görüşü keçirilmişdi.
Bundan əlavə, uzun illər sonra Qırğızıstanın Xarici işlər nazirinin İrəvana səfəri baş tutdu. Eyni zamanda, bir sıra beynəlxalq təşkilatlarda da aktivlik müşahidə olunurdu.
İli və geosiyasi vəziyyəti, bəlkə də, çağırışlarla dolu, amma eyni zamanda yeni imkanlar yaradan bir dövr kimi xarakterizə etmək olar.
Bu yeni imkanları nə qədər uğurla dəyərləndirəcəyimizi zaman göstərəcək. Lakin biz bu istiqamətdə Ermənistanın maraqlarını təmin etmək və bütün istiqamətlərdə aktiv olmaq üçün əlimizdən gələni edirik.
SUAL: – 2024-cü ildə Ermənistanın xarici siyasətində bir sıra mühüm hadisələr baş verdi. Xüsusilə Ermənistan-Avropa Birliyi tərəfdaşlığının dərinləşməsi və aktivləşməsi istiqamətində addımlar atıldı.
Cənab nazir müavini, Yerevan və Brüssel arasında mövcud dialoqu necə qiymətləndirirsiniz? Qarşıdakı dövrdə iqtisadi sahədə və AB müşahidəçilərinin missiyasının uzadılması məsələsində hansı proseslər gözlənilir?
CAVAB: – Bəlkə də, Avropa Birliyi ilə belə intensiv dövr yaşamamışdıq. Bu, 2023-cü ilin oktyabr ayında Ermənistanın Baş nazirinin Avropa Parlamentində çıxışı ilə başladı.
O zaman bəyan olundu ki, Ermənistan Avropa Birliyi ilə mümkün qədər yaxınlaşmağa hazırdır – nə qədər ki, Avropa Birliyi buna hazırdır.
Bundan sonra Avropa Birliyindən dəstəkləyici açıqlamalar gəldi və münasibətləri daha yüksək səviyyəyə qaldırmaq məqsədilə proseslər başladı.
Əsas istiqamət yeni tərəfdaşlıq gündəminin yaradılmasıdır və bu danışıqlar qarşıdakı həftələrdə başa çatacaq. Bununla yanaşı, digər mühüm hadisələr də baş verdi. Siz təhlükəsizlik sahəsini qeyd etdiniz.
Avropa Birliyi bizim üçün heç vaxt bu qədər mühüm rol oynamamışdı. İndi isə sərhədlərimizdə Avropa Birliyinin müşahidəçiləri var.
Yeni formatlar – məsələn, siyasi və təhlükəsizlik dialoqu kimi mexanizmlər və digər təşəbbüslərlə Avropa Birliyi təhlükəsizlik sahəsində bizim üçün çox mühüm tərəfdaşa çevrilməkdədir.
Bundan başqa, Avropa Sülh Mexanizmini də qeyd etmək lazımdır. Biz artıq bu mexanizmdən faydalanırıq. Bununla bağlı qərar 2024-cü ilin iyulunda qəbul olunmuşdu.
Digər mühüm qərar isə viza rejiminin liberallaşdırılması üzrə danışıqlara başlamaq barədə idi. Uzun illər bu məsələni həll etməyə çalışırdıq və bilirsiniz ki, bir sıra tərəfdaşlar miqrasiya sahəsinə çox ehtiyatlı yanaşırlar.
Buna baxmayaraq, biz həmin qərarın qəbul olunmasına nail olduq. Artıq dekabr ayında viza rejiminin liberallaşdırılması ilə bağlı məzmunlu danışıqlara start verildi.
Ermənistan və ABŞ arasında imzalanmış strateji tərəfdaşlıq sənədi institusional mexanizmdir və Vaşinqtonda hakim siyasi komandadan və ya ABŞ-da baş verən müxtəlif siyasi amillərdən birbaşa asılı deyil.
Müxbirimiz ilə müsahibəsində bu barədə Ermənistan Respublikasının Xarici işlər nazirinin müavini Paruyr Hovhannisyan bildirib.
O, vurğulayıb ki, 2025-ci il yanvarın 14-də Vaşinqtonda imzalanmış erməni-amerikan strateji sənədi həm mühüm siyasi, həm də praktiki əhəmiyyətə malikdir.
Həmçinin, ikitərəfli strateji dialoq formatının yaradılması məhz ABŞ-ın yeni prezidenti Donald Trampın əvvəlki administrasiyası dövründə baş tutmuşdu.
Xarici işlər nazirinin müavini qeyd edib ki, Yerevan -Vaşinqton münasibətlərinin yeni səviyyəyə yüksəlməsi hazırkı administrasiya ilə tərəfdaşlığı daha əlverişli və daha irəli mövqedən başlamağa imkan verəcək.
Müsahibə zamanı Paruyr Hovhannisyan Ermənistan ətrafında formalaşmış cari geosiyasi vəziyyətə, Ermənistan-Avropa Birliyi , Ermənistan-Rusiya münasibətlərinə, eləcə də Yerevan və Bakı arasında aparılan danışıqlar prosesinə toxunub.
SUAL: – Cənab Hovhannisyan, ümumiyyətlə, Ermənistan ətrafında formalaşmış hazırkı geosiyasi vəziyyəti, xüsusilə də regional kontekstdə necə qiymətləndirirsiniz?
CAVAB: – İl çox intensiv proseslərlə başladı. Bu, təkcə ABŞ-da yeni administrasiyanın vəzifə öhdəliklərini üzərinə götürməsi ilə bağlı deyildi, həm də bir sıra digər hadisələrlə müşayiət olunurdu.
Bəlkə də nəzərə çarpırdı ki, Xarici işlər nazirliyi də ilin ilk günlərindən etibarən Ermənistanın iştirakını təmin etmək üçün bir sıra tədbirlərə cəlb olunmuşdu.
İl Ermənistan-ABŞ və Ermənistan-Avropa İttifaqı münasibətlərinin aktivləşməsi ilə seçildi. Həm Xarici işlər nazirinin Vaşinqtona səfəri, həm də İrəvanda Avropa Birliyinin bir sıra nümayəndə heyətləri ilə aparılan müzakirələr buna sübutdur.
İkitərəfli formatda da il çox aktiv başladı. İlk dəfə olaraq Nordik-Baltik ölkələrinin parlament sədrlərinin səfəri baş tutdu ki, bu, misilsiz bir format idi. Bundan əvvəl isə 2024-cü ilin sonunda həmin ölkələrin Xarici işlər nazirləri ilə Malta görüşü keçirilmişdi.
Bundan əlavə, uzun illər sonra Qırğızıstanın Xarici işlər nazirinin İrəvana səfəri baş tutdu. Eyni zamanda, bir sıra beynəlxalq təşkilatlarda da aktivlik müşahidə olunurdu.
İli və geosiyasi vəziyyəti, bəlkə də, çağırışlarla dolu, amma eyni zamanda yeni imkanlar yaradan bir dövr kimi xarakterizə etmək olar. Bu yeni imkanları nə qədər uğurla dəyərləndirəcəyimizi zaman göstərəcək. Lakin biz bu istiqamətdə Ermənistanın maraqlarını təmin etmək və bütün istiqamətlərdə aktiv olmaq üçün əlimizdən gələni edirik.
SUAL: -– Ermənistan-Avropa Birliyi tərəfdaşlığının dərinləşməsi və aktivləşməsi istiqamətində addımlar atıldı. İrəvan və Brüssel arasında mövcud dialoqu necə qiymətləndirirsiniz? Qarşıdakı dövrdə iqtisadi sahədə və Aİ müşahidəçilərinin missiyasının uzadılması məsələsində hansı proseslər gözlənilir?
CAVAB: – Avropa Birliyi ilə belə intensiv dövr yaşamamışdıq. Bu, 2023-cü ilin oktyabr ayında Ermənistanın Baş nazirinin Avropa Parlamentində çıxışı ilə başladı.
O zaman bəyan olundu ki, Ermənistan AB ilə mümkün qədər yaxınlaşmağa hazırdır – nə qədər ki, Avropa Birliyi buna hazırdır. Bundan sonra Avropa Birliyindən dəstəkləyici açıqlamalar gəldi və münasibətləri daha yüksək səviyyəyə qaldırmaq məqsədilə proseslər başladı.
Əsas istiqamət yeni tərəfdaşlıq gündəminin yaradılmasıdır və bu danışıqlar qarşıdakı həftələrdə başa çatacaq. Bununla yanaşı, digər mühüm hadisələr də baş verdi. Siz təhlükəsizlik sahəsini qeyd etdiniz.
Avropa Birliyi bizim üçün heç vaxt bu qədər mühüm rol oynamamışdı. İndi isə sərhədlərimizdə Avropa Birliyinin müşahidəçiləri var.
Yeni formatlar – məsələn, siyasi və təhlükəsizlik dialoqu kimi mexanizmlər və digər təşəbbüslərlə Avropa Birliyi təhlükəsizlik sahəsində bizim üçün çox mühüm tərəfdaşa çevrilməkdədir.
Bundan başqa, Avropa Sülh Mexanizmini də qeyd etmək lazımdır. Biz artıq bu mexanizmdən faydalanırıq. Bununla bağlı qərar 2024-cü ilin iyulunda qəbul olunmuşdu.
Digər mühüm qərar isə viza rejiminin liberallaşdırılması üzrə danışıqlara başlamaq barədə idi. Uzun illər bu məsələni həll etməyə çalışırdıq və bilirsiniz ki, bir sıra tərəfdaşlar miqrasiya sahəsinə çox ehtiyatlı yanaşırlar.
Buna baxmayaraq, biz həmin qərarın qəbul olunmasına nail olduq. Artıq dekabr ayında viza rejiminin liberallaşdırılması ilə bağlı məzmunlu danışıqlara start verildi.
SUAL: – Ermənistan-Azərbaycan danışıqlarının indiki mərhələsini necə qiymətləndirirsiniz? 2025-ci ildə sülh müqaviləsinin imzalanması mümkündürmü?
CAVAB: – Təbii ki, mümkündür və məhz bu səbəbdən səylərimizi davam etdiririk. Həm Baş nazir, həm də Xarici işlər naziri bu prosesə son vaxtlar toxunublar.
Burada yalnız təsdiqləyə bilərəm ki, istər sülh müqaviləsinin tamamlanması, istər delimitasiya prosesinin irəliləməsi, istərsə də kommunikasiyaların açılması istiqamətində konstruktiv yanaşmalarımız var.
Bəzi hallarda qonşu ölkədən gələn təxribatçı bəyanatlara reaksiya verməməyə çalışırıq. Bunun səbəbi sülh prosesini qorumaq və bu regionda uzun illər davam edən münaqişələrə son qoymaq məqsədidir. Bu il bizim əsas devizimiz də məhz budur – davamlı sülhə nail olmaq.
Bu istiqamətdə bütün tərəfdaşlarla işləməyə davam edəcəyik. Sonda isə əsas məqsədimizə – sabit və uzunmüddətli sülhə nail olmaqdır.
- Müsahibə üçün sizə təşəkkür edirəm
