ER Baş nazirinin işçi qrupunun İctimai əlaqələr və Məlumat mərkəzi tərəfindən Türkiyə mediası üçün təşkil edilən media turu çərçivəsində Ermənistanda olan türk jurnalisti Barçın Yinanç, Türkiyə-Azərbaycan münasibətləri və onların regiona təsiri haqqında analitik məqalə dərc edib.
Alınan məlumata görə, Yinanç “turkeyindepth.com” saytında dərc olunan “Kim qərarlar qəbul edir? Azərbaycanın Türkiyə üzərində artan təsiri” başlıqlı məqaləsində qeyd edib ki, Azərbaycan və Türkiyə arasındakı yaxşı münasibətlərə baxmayaraq, onların Qafqazda sülh məsələsində fərqli yanaşmaları var.
Müəllifə görə, Türkiyə Ukraynada mümkün sülh razılaşması ilə əlaqədar regionda sülh müqaviləsinin imzalanmasını önəmli hesab edir, lakin Bakı bu məsələdə tələsmir və Ukraynada sülhün təmin edilməsi halında Rusiyanın regiona qayıtmasından narahat olmadığı görünür.
Yinanç maraqlı bir müqayisə apararaq, Türkiyə-Azərbaycan münasibətlərini ABŞ-İsrail münasibətlərinə bənzədir. Bu müqayisədə böyük dövlətin xarici siyasəti kiçiyin “girovu”na çevrilir.
Bu kontekstdə Yinanç məhz aşağıdakı vurğuları edir:
Əliyev Ermənistanla münasibətlərdə Ankaraya manevr etmək üçün heç bir fürsət vermir.
Bakı, Qarabağ müharibəsinin bitməsinə və Bakı-Yerevan arasında sülh danışıqlarının getməsinə baxmayaraq, Ankaranın Yerevanla dialoq başlatmasına imkan vermir.
Türkiyə əvvəlcədən paralel dialoq vəd etsə də, Bakı Türkiyənin Ermənistanla münasibətləri tənzimləməyini yalnız Bakı-Yerevan arasında yekun razılıqdan sonra başlatmaq istəyir.
Yinanç Ankaranın Azərbaycan tərəfindən müqavimətlə qarşılanan addımlarına da toxunur:
Türkiyə Azərbaycanı sülh müqaviləsinin tez imzalanmasına çağırır, lakin Əliyev bu çağırışları görməməzliyə vurur.
Türkiyə Nikol Paşinyanı sülhə çatmaq üçün vacib fürsət kimi qiymətləndirir, lakin Azərbaycan sərt mövqe tutur.
Regionda iki ölkənin fərqli yanaşmaları və maraqları barədə jurnalist belə vurğular edir:
Ukraynada öz şərtləri ilə sülh əldə edilsə, Rusiya diqqətini Qafqaza yönləndirə bilər. Lakin bu Azərbaycanı narahat etmir, çünki onun üçün Rusiya təsirində zəif Ermənistanın olması, müstəqil və Qərb yönümlü (zamanla güclənə biləcək) Ermənistandan daha sərfəlidir.
SSRİ dağıldıqdan sonra Türkiyə region ölkələrinin Rusiyadan asılılığını azaltmaq siyasəti yürüdüb, lakin Rusiya ilə düşmənçiliyə getmədi.
Məqalənin müəllifinə görə, yuxarıdakı fərqlərə baxmayaraq, Ankaranın Bakıya təsir vasitələri məhduddur. Türkiyənin qırılğan iqtisadiyyatı Ərdoğanı Əliyevdən asılı vəziyyətə salır.
Azərbaycan Türkiyədə böyük investisiyalar edib və müharibədən sonra yaxın şirkətlərə Qarabağda tikinti üçün icazə verib. Bundan əlavə, Türkiyənin enerji sahəsində qovşağa çevrilmək istəyi səbəbilə iki ölkə arasındakı enerji əlaqələri son dərəcə vacibdir.
Xatırladaq ki, Ermənistan Baş nazirinin İşçi Qrupunun İctimai Əlaqələr və Məlumat Mərkəzi, regionda sabit sülhün təmin edilməsi və Türkiyə-Ermənistan münasibətlərinin normallaşdırılması məsələlərində Ermənistanın yanaşmalarını Türkiyə ictimaiyyətinə daha dolğun çatdırmaq məqsədilə Türkiyə media nümayəndələri üçün media turu təşkil edib.
