Siyasi şərhçi Edqar Vardanyan hesab edir ki, Ermənistan və Azərbaycan arasında sülh müqaviləsinin 17 maddəsinin razılaşdırılması faktı onu göstərir ki, baxmayaraq Azərbaycan hələ sənədi imzalamayıb və müəyyən şərtlər irəli sürməkdə davam edir, tərəflər artıq mətnlə bağlı razılığa gəliblər.
Jurnalist ilə söhbətində Edqar Vardanyan Ermənistan və Azərbaycan arasında sülh müqaviləsinin mətninin razılaşdırılması faktını və bundan irəli gələn mümkün inkişafları şərh edib.
“Proses onu göstərir ki, gələcəkdə sabit sülhün təmin edilməsi üçün ilkin şərtlər mövcuddur. Əsas ideya ondan ibarətdir ki, bu sənədlə tərəflər bir-birinin ərazi bütövlüyünü tanıyır və qarşılıqlı iddialar irəli sürmürlər, yəni artıq fundamental konflikt yoxdur.
Bu isə gələcəkdə diplomatik əlaqələrin və iqtisadi-ticari münasibətlərin qurulmasını nəzərdə tutur” – deyə Vardanyan bildirib.
Bununla belə, o əlavə edib ki, müqavilənin məzmununun razılaşdırılması özü-özlüyündə bu mərhələdə sabit və dərin sülhün təmin ediləcəyi demək deyil, çünki bu daha çox gələcəyin məsələsidir.
Amma əgər müqavilə imzalansa, bu yaxşı əsas və yaxşı başlanğıc nöqtəsi olacaq ki, gələcəkdə münaqişə tam həll olunsun.
“Təəssüf ki, biz elə bir dünyada yaşayırıq ki, heç bir müqavilə maddəsi hər hansı bir təcavüzün qarşısını ala bilməz, əgər kimsə, konkret halda Azərbaycan, bunu həyata keçirmək istəsə.
Ona görə də elə etmək lazımdır ki, təcavüz üçün heç bir motivasiya olmasın və Azərbaycan daim dərk etsin ki, təcavüz halında çox baha qiymət ödəyəcək.
Azərbaycan anlamalıdır ki, Ermənistanla normal münasibətlər quracağı halda ikiqat fayda əldə edə bilər və sülh nəticədə tərəflərin rifahına töhfə verəcəkdir. Əgər Azərbaycanda bu dərin inam yaranarsa, məhz bu təcavüzü önləyən amil olacaq” – deyə Vardanyan vurğulayıb.
Siyasi şərhçinin fikrincə, dövlətlər müharibədən daha çox itirirlər və əksinə, sülh şəraitində birgə yaşamaqla ikiqat qazanırlar. Azərbaycanın sülh müqaviləsini niyə hələ də imzalamağa hazır olmadığını izah edən Vardanyan qeyd edib ki, Bakı müəyyən hesablamalardan çıxış edərək hələ düşünür.
“Bakı düşünür ki, müqaviləni imzalamaqla nə əldə edəcək. Azərbaycan vaxtı uzadır ki, sülh müqaviləsinin altındakı imzasını mümkün qədər baha satsın.
Ola bilsin ki, Azərbaycan tərəfi hələ də beynəlxalq oyunçulardan gözləntiləri var – düşünür ki, onlar Azərbaycanı müxtəlif regional layihələrdə iştirak etməyə cəlb edəcəklər, ölkəyə böyük investisiyalar qoyacaqlar, ticarət-iqtisadi münasibətləri daha yüksək səviyyəyə çatdıracaqlar və daxili məsələlərə daha yumşaq yanaşacaqlar” – deyə Vardanyan izah edib.
Onun fikrincə, Azərbaycanda hesab edirlər ki, yuxarıda qeyd olunan dividentlər üzrə zəmanətlər əldə etdikləri halda onlar sülh müqaviləsini imzalamaqda maraqlı olacaqlar.
Beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən son günlər səsləndirilən alqışlar və “Azərbaycan tarixi fürsəti əldən verməməlidir” mesajları Bakını sülh müqaviləsini imzalamağa vadar edə bilərmi sualına cavab olaraq Vardanyan bildirib ki, sadəcə bəyanatlar kifayət deyil:
“Əgər müxtəlif ölkələr və beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən səsləndirilən bəyanatlar konkret təkliflərlə müşayiət olunsa və bu təkliflər Azərbaycanı maraqlandırsalar, o zaman rəsmi Bakı müqaviləni imzalayacaq.
Başqa bir variant da var: əgər inadkarlıq göstərərək destruktiv siyasət yeritməklə Azərbaycan görsə ki, ciddi problemlərlə üzləşə bilər və sanksiyalara məruz qala bilərsə, o zaman da sülh müqaviləsini imzalayacaq və əvvəlcədən hazırlanmış təcavüz planından geri çəkiləcək”- deyə siyasi şərhçi fikrini yekunlaşdırıb.
