Hüquq müdafiəçisi Siranush Sahakyan Ruben Vardanyan-a qarşı irəli sürülmüş ittihamlarla bağlı bəyanat yayıb. Bəyanatda xüsusilə aşağıdakı məqamlar qeyd olunur:
“Hüquq müdafiəçisi, Ruben Vardanyan-ın ailə nümayəndəsi və beynəlxalq hüquq komandası üzvü kimi bəyan edirəm ki, Ruben Vardanyan-ın işi üzrə ittiham sənədinin bir hissəsini (200-dən çox səhifə) araşdırdıqdan sonra aydın olur ki, ona qarşı irəli sürülən ittihamlar siyasi motivlidir, hüquqi əsası yoxdur və beynəlxalq hüquq normaları ilə ədalətli məhkəmə prinsiplərini kobud şəkildə pozur.
Sənəddə bir neçə mühüm məqam ön plana çıxır.
Birincisi, əsas hüquqi prinsiplərə zidd olaraq, ittiham sənədində Ruben Vardanyan-ın erməni kimliyi faktiki olaraq cinayət məsuliyyətinin əsası kimi göstərilir.
İttihamların çərçivəsi göstərir ki, onun etnik mənsubiyyəti günahın əsas sübutu kimi təqdim olunur. Bu isə müasir ədalət sisteminin əsasını – nullum crimen sine lege (“qanunsuz cinayət yoxdur”) prinsipini və fərdi cinayət məsuliyyəti prinsipini pozur.
İkincisi, ittiham aktında Dağlıq Qarabağ Respublikası (DQR), harada ki təxminən 150.000 erməni yaşayırdı, cinayətkar təşkilat kimi təqdim olunur.
Bu, beynəlxalq hüququn əsas prinsiplərindən biri olan xalqların öz müqəddəratını təyin etmə hüququna ziddir. İttiham sənədində bu hüquq nifrətə təhrik kimi yanlış şəkildə şərh olunur.
Beləliklə, sənəddə onilliklər ərzində ATƏT-in Minsk Qrupu danışıqlarında iştirak etmiş siyasi qurum geriyə dönük olaraq cinayətkar elan edilir.
Üstəlik, Ruben Vardanyan məsuliyyətə cəlb olunur onun DQR-na gəlməsindən 30 il əvvəl baş vermiş hadisələrə görə.
Üçüncüsü, Ruben Vardanyan 2023-cü il sentyabrın 27-də onun saxlanmasına əsas kimi göstərilən, Azərbaycan dövlət sərhədini qanunsuz keçməkdə ittiham olunur.
Halbuki həmin vaxt Laçın dəhlizi Rusiya sülhməramlılarının nəzarətində idi. Bundan əlavə, Azərbaycan 2020-ci il 9 noyabr üçtərəfli bəyanatında dəhlizlə sərbəst hərəkəti təmin etməyi öhdəsinə götürmüşdü.
BMT-nin Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsi də bu hüququ tanımışdır. 2023-cü il 22 fevral və 6 iyul tarixlərində məhkəmə, Laçın dəhlizi ilə insanlar, nəqliyyat vasitələri və malların maneəsiz hərəkətini təmin edən məcburi qərarlar çıxarmışdır.
Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsi də buna bənzər qərarlar qəbul etmişdir. Deməli, Ruben Vardanyanın saxlanmasına hüquqi əsas yoxdur.
Beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən Dağlıq Qarabağ Respublikası daima mübahisəli ərazi kimi qiymətləndirilmişdir. Halbuki ittiham sənədində bu beynəlxalq mübahisə – ərazinin hüquqi statusu və tətbiq olunan sərhəd rejimi – artıq həll olunmuş fakt kimi təqdim olunur.
Beləliklə, prokurorluq “petitio principii” adlı məntiqi səhvə yol verir – sübut kimi istifadə etdiyi iddianın özünün hüquqi izaha ehtiyacı olduğu halda onu sübut kimi göstərir.
Nəhayət, ittiham sənədində Ruben Vardanyan və tərəfdaşları tərəfindən dünyada ən həssas insanlara yardım məqsədilə təsis edilmiş “Aurora” humanitar təşəbbüsü terrorizmin maliyyələşdirilməsi ilə məşğul olan təşkilat kimi təqdim olunur.
Bu ittiham tamamilə əsassızdır, çünki “Aurora” beynəlxalq aləmdə tanınmış və hörmət edilən humanitar təşəbbüsdür, müxtəlif qlobal böhranlardan əziyyət çəkən insanlara yardım göstərir.
Bu məntiqlə, qaçqınlara və münaqişələrdən zərər çəkmiş əhaliyə humanitar yardım cinayət fəaliyyəti kimi təqdim olunur.
Nəticə olaraq, ittiham sənədi yalnız siyasi motivli deyil, həm də hüququn əsas prinsiplərini kobud şəkildə təhrif edir və təhlükəli presedent yaradır.
Bu, tək hadisə deyil. Hazırda Bakıda həbsdə saxlanılan yeddi erməni artıq uzunmüddətli azadlıqdan məhrumetmə cəzasına məhkum olunublar – siyasi motivlərlə və hüquqi əsasları olmayan ittihamlarla.
Bu isə beynəlxalq səviyyədə tanınmış ədalət və ədalətli məhkəmə prinsiplərinə açıq-aşkar ziddir. Qalan on altı nəfəri də eyni taleyin gözlədiyi ehtimal olunur.
Əlavədə ittiham sənədindən bir hissə təqdim olunub ki, bu da ittihamların absurdluluğunu, onların siyasi motivlərini və hüquqi etibarsızlığını açıq şəkildə göstərir:
