Bakı Stepanakertin tarixi rayonlarında azərbaycanlılar “Böyük qayıdış” adlı kampaniya çərçivəsində şəhərin hələ də silinməmiş binalarının mənzillərində məskunlaşırlar. Bir neçə ay əvvəl Bakıda “Stepanakert sakini 36 ildən sonra evinə qayıdır və əşyalarını tapır” başlıqlı video yayımlamış, sonradan məlum oldu ki, bu Azoxdan köçkün düşmüş Qalya Arzumanyanın evi və əşyaları idi.
“Azatutyun” yazır ki, Artsax və Ermənistandan olan bir qrup insan hüquqları müdafiəçisi Artsax sakinlərinin mülkiyyətinin müdafiəsi üçün prosesə başlayıb və artıq Strasburq məhkəməsinə 100-dən çox ərizə göndərib.
Artsaxın keçmiş ombudsmanı Artak Beqlaryan AzadlıqRadiosuna bildirib ki, Əsas tələb qabaqlayıcı işlərə, yəni müdafiəyə aiddir ki, Avropa Məhkəməsi Artsax xalqı üçün, bu halda konkret şəxslərə məxsus əmlakın qorunması üçün müvafiq qərarlar çıxarsın.
“Əlbəttə, artıq məhv edilmiş əmlaka görə kompensasiya tələbi var, lakin ümumi kontekst kimi formalaşdırılan qaytarılma tələbləri də var”, – Beqlaryan qeyd edib.
Keçmiş Artsax Ombudsmanının fikrincə, mülkiyyət hüququ həm daxili, həm də beynəlxalq hüquqda ən çox qorunan hüquqdur və onlar oturub Bakının Stepanakert rayonlarını sökməsinə, kənd yaşayış məntəqələrini yer üzündən silməsinə və ya mülkiyyət hüquqları Artsax sakinlərinə məxsus olan evlərə azərbaycanlıları yerləşdirməsinə baxa bilməzlər.
“Birincisi, Avropa Məhkəməsi Azərbaycanın törətdiyi pozuntuları qeydə almalıdır. İkincisi, o, həm də Azərbaycanı məcbur etməlidir ki, birincisi, mənzillərimizi qanunsuz olaraq azərbaycanlılarla məskunlaşdırmasın, ikincisi, yaşayış məntəqələrimizi sökməsin”, – Beqlaryan bildirib.
Artsaxın keçmiş Ombudsmanının fikrincə, Strasburq məhkəməsinə göndərilən bu ərizələr və sonrakı qərarlar Bakının ermənilərdə olan hər şeyi məhv etmək və ya mənimsəmək kimi davranışını əngəlləyə bilər. Lakin onun sözlərinə görə, bu prosesin həm də strateji əhəmiyyəti var.
“Nəticədə çox ciddi hüquqi əsaslarımız olacaq, bundan əlavə Azərbaycana qarşı hansı diplomatik və siyasi mexanizmlər işə düşəcək. Biz o zaman geosiyasi vəziyyətin necə olacağını və ya yeni dünya nizamının necə olacağını deyə bilmərik, amma əminəm ki, bunlar bizim qarşımızda yeni imkanlar açacaq”.
Artsaxda 40 minə yaxın bina və yaşayış evi var. Bu evlərin nə qədər dağıdıldığı və ya məskunlaşdığı barədə yeganə məlumat mənbəyi Bakının yaydığı videolardır.
Artsaxın keçmiş mədəniyyət naziri Sergey Şahverdyanın sözlərinə görə, Azərbaycanın məqsədi şəhərin üzünü tamamilə dəyişməkdir və bu məqsədlə onlar da bütün büstləri, heykəlləri yığışdırıblar, geridə yalnız “Biz və dağlarımız” qalıb və Bakı onları sovet illərinin personajları kimi təqdim etməyə çalışır.
