ABŞ prezidenti Donald Trampın administrasiyası birbaşa rəqibinə xeyir verən və ABŞ-ın rəqabət qabiliyyətini zəiflədən addımlar atır, çünki Pekin qlobal səhnədə Vaşinqtona yarışda qalib gəlir.
Bu, ABŞ-ın NATO-dakı keçmiş daimi nümayəndəsi, “Politico” qəzetinin şərhçisi İvo Daalderin fikridir.
ABŞ Prezidenti Donald Trampın administrasiyası birbaşa rəqibinə xeyir verən və ABŞ-ın rəqabət qabiliyyətini zəiflədən addımlar atır, çünki Pekin qlobal səhnədə Vaşinqtona yarışda qalib gəlir.
Bu, ABŞ-ın NATO-dakı keçmiş daimi nümayəndəsi, “Politico” qəzetinin şərhçisi İvo Daalderin fikridir.
Çinin sülh dövründə ən böyük hərbi güclənməsinə əlavə olaraq, ölkənin iqtisadi, elmi və texnoloji nailiyyətləri daha da təsir edici oldu.
İvo Daalderə görə, indi dünya ölkələrinin təxminən 70%-i ABŞ-dan daha çox Çinlə ticarət edir və bu ölkələrin yarısından çoxunun Çinlə ticarəti ABŞ-dan iki dəfə çoxdur.
ABŞ prezidenti Donald Trampın administrasiyası birbaşa rəqibinə xeyir verən və Birləşmiş Ştatların rəqabət qabiliyyətini zəiflədən addımlar atdığı üçün Pekin qlobal səhnədə Vaşinqton uğrunda yarışda qalib gəlir.
Bu, ABŞ-ın NATO-dakı keçmiş daimi nümayəndəsi, Politico-nun köşə yazarı İvo Daalderin fikridir.
Çinin sülh dövründə ən böyük hərbi güclənməsinə əlavə olaraq, onun iqtisadi, elmi və texnoloji nailiyyətləri daha da təsir edici olmuşdur.
İvo Daalderə görə, indi dünya ölkələrinin təxminən 70%-i ABŞ-dan daha çox Çinlə ticarət edir və bu ölkələrin yarısından çoxunun Çinlə ticarəti ABŞ-dan iki dəfə çoxdur.
Məqalədə deyilir ki, Trampın fikrincə, ABŞ böyük bir univermaq ola bilər, amma orada və bütün dünyadakı mağazalarda aldığınız məhsullar Çin istehsalıdır.
Çin elektrik nəqliyyat vasitələri və akkumulyatorlar, robototexnika, kvant rabitəsi və bərpa olunan texnologiyalar sahəsində liderə çevrilib.
İyirmi il əvvəl ABŞ müdafiə, enerji, kompüter texnologiyaları və biotexnologiyalar üzrə 64 əsas sahədən 60-da Çini qabaqlayırdı. Amma indi Çin bu texnologiyaların 57-də liderdir.
Birləşmiş Ştatlar süni intellekt (AI) və kvant hesablamaları kimi bəzi sahələrdə lider olaraq qalır, lakin Çin sürətlə yetişir.
Çin DeepSeek modelinin təqdimatı süni intellekt cəmiyyətini sürəti və incəliyi ilə heyrətləndirdi. Bu, demək olar ki, Amerika texnologiya şirkətləri tərəfindən hazırlanmış əhəmiyyətli dərəcədə daha bahalı modellər qədər yaxşıdır.
Üstəlik, Microsoft-un süni intellektinin yüksək səviyyəli nümayəndəsinin fikrincə, DeepSeek-in növbəti nəsli OpenAI və digər ABŞ şirkətlərinin ən qabaqcıl modellərini üstələyə bilər.
Vaşinqtonun Şimali Amerika, Avropa və Asiyadakı müttəfiqləri “Öncə Amerika” siyasətinin onları sonuncu yerdə qoymasından getdikcə daha çox narahat olurlar.
Onlara öz maraqlarını qorumaq, 15% və ya daha çox tariflər ödəmək, Kanada və Danimarkada isə ərazini vermək əmri verilib. Nəticədə onlar bir-birinə yaxınlaşır və Vaşinqtonla hərbi, iqtisadi və siyasi əlaqələri azaldırlar.
Ağ Evin fundamental elmi tədqiqatlar üçün federal maliyyə vəsaitini üçdə bir qədər azaltması, aparıcı universitetlərə sırf ideoloji səbəblərdən tədqiqat qrantlarının verilməsini əngəlləməsi və əcnəbi tələbələr və alimlər üçün immiqrasiya qaydalarının sərtləşdirilməsi ona gətirib çıxarıb ki, sorğuya əsasən, ABŞ-da çalışan alimlərin 75%-i hazırda ölkəni tərk edib xaricdə işləmək istəyir.
“Bu, təkcə ayağınıza atəş açmaq deyil, bu, özünüzü öz başınıza vurmaqdır”- deyə İvo Daalder qeyd edib.
