İran Prezidenti Ermənistana səfər etməyi planlaşdırır. Bu məlumatı İranın MehrNews agentliyi İranın Xarici işlər nazirinə istinad edərək qeyd edib.
. Abbas Əraqçi əlavə edib ki, gələn ay İran Prezidenti Çin Xalq Respublikasına da səfər edəcək və Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatına üzv ölkələrin liderlərinin sammitində iştirak edəcək.
Ermənistan və İran liderləri təxminən 20 gün əvvəl telefonla danışmışdılar – bu, Sünik yolu ətrafında müzakirələrin fəallaşdığı dövrə təsadüf edir.
Telefon danışığı ABŞ-ın Türkiyədəki səfirinin bəyanatından sonra baş tutmuşdu. Həmin bəyanatda deyilir ki, Ermənistan və Azərbaycan arasındakı fikir ayrılıqlarını həll etmək üçün ABŞ Syünikdən – İranla sərhəddə yerləşən ərazidən keçən yolu 100 illik icarəyə götürməyi təklif edib.
Tehran dəfələrlə ən yüksək səviyyədə bəyan edib ki, bölgədə üçüncü güclərin mövcudluğuna, eləcə də Bakı tərəfindən tələb edilən, belə adlandırılan “Zəngəzur dəhlizi”nə qarşıdır.
Ekspert dairələrində İran prezidentinin Ermənistana səfəri ilə bağlı xəbərin avqustun 8-də Vaşinqtonda ABŞ Prezidentinin təşəbbüsü ilə keçiriləcək Paşinyan-Əliyev görüşündən sonra açıqlanması diqqət çəkici hesab olunur.
İran Prezidenti Məsud Pezeşkiyan iki həftə sonra Ermənistana səfər etməyi planlaşdırır – bu barədə İranın Xarici işlər naziri Abbas Əraqçi məlumat verib.
İran Prezidentinin səfərinin təşkili istiqamətində işlər çoxdan başlanılıb. Məsud Pəzəşkiyanın Ermənistana gözlənilən səfəri ilə bağlı hazırlıq prosesi barədə jurnalistlərə hələ iyunun sonunda İranda Ermənistan səfiri Mehdi Sobhani məlumat vermişdi.
İran rəsmiləri Ermənistana dair fikirlərində dəfələrlə Tehranın mövqeyini aydın ifadə ediblər: Ermənistanın sərhədlərinin dəyişdirilməsi İran üçün “qırmızı xətt”dir.
İranın səfiri jurnalistlərlə son görüşündə bir daha aydın şəkildə bildirib:
“Biz Ermənistanın ərazi bütövlüyünü və milli suverenliyini pozan hər hansı ərazi iddiasını qətiyyətlə rədd edirik”.
Siyasi şərhçi Akop Badalyan İran prezidentinin Ermənistana səfəri niyyəti ilə bağlı xəbəri diqqətəlayiq sayır. O, Telegram-da yazır ki, səfərin dəqiq tarixi avqustun 8-də Vaşinqtonda baş tutacaq Paşinyan-Tramp-Əliyev görüşündən əvvəl elan edilir:
“Təbii ki, bu görüşlə bağlı İranın həssaslığını vurğulamağa ehtiyac yoxdur”
ABŞ Prezidenti tərəfindən təşəbbüs edilən üçtərəfli görüş son aylarda bölgədə nəqliyyat yollarının blokdan çıxarılması barədə gedən fəal müzakirələr fonunda keçirilir.
İki ay əvvəl məlum oldu ki, bu mövzu üzrə ABŞ tərəfi Yerevana və Bakıya təkliflər verib.
Daha sonra ABŞ-ın Türkiyədəki səfiri bildirmişdi ki, söhbət Sünikdən Naxçıvana gedən yolun icarəyə verilməsi təklifindən gedir.
Yerevan bu təklifi qəbul edilməz saydı, lakin baş nazir Nikol Paşinyan son mətbuat konfransında təsdiqlədi ki, hazırda müzakirə edilən əsas variant ABŞ təklifidir.
Paşinyan konfransda Sünikdən keçəcək yol və bölgədə nəqliyyat kommunikasiyalarının blokdan çıxarılması barədə danışarkən əlavə etmişdi:
“Məlum səbəblərə görə “dəhliz” sözü Ermənistan siyasi diskursunda müəyyən mənalar daşıyır və bu, ən azı, hamımızda allergik reaksiya doğurur.
Amma Ermənistan Respublikasının Şimal-Cənub yolu rəsmi sənədlərdə necə adlanır bilirsinizmi? – “Şimal–Cənub nəqliyyat dəhlizi”.
Çox vaxt beynəlxalq tərəfdaşlarımız ‘dəhliz’ deyəndə biz bir az narahat oluruq, onlar da deyirlər: ‘Nə dedik ki axı?’
Hər halda, eşitdiyiniz istənilən termin əlavə izaha ehtiyac duymur. Biz bütün bu məsələləri Ermənistanın ərazi bütövlüyü, yurisdiksiyası və suverenliyi əsasında müzakirə edirik”.
Euronews və digər beynəlxalq media avqustun 8-də Vaşinqtonda baş tutacaq görüşə toxunaraq yazırlar ki, bu görüş iki ölkə arasında uzun müddətdir gözlənilən sülh sazişinin imzalanmasına təkan verə bilər.
Görüşdən bir neçə saat əvvəl Reuters agentliyi rəsmi mənbələrinə istinadla yazıb ki, Ağ Evdə keçiriləcək Ermənistan və Azərbaycan liderlərinin görüşü çərçivə sənədinin imzalanması ilə yekunlaşacaq.
Bu sənəddə Cənubi Qafqazdan keçən strateji nəqliyyat marşrutunun inkişafı üzrə eksklüziv hüquqların ABŞ-a verilməsi də nəzərdə tutulacaq.
Reuters-in mənbələrinin məlumatına görə, Trampın iştirakı ilə Ermənistan və Azərbaycan liderləri arasında imzalanacaq sənəddə nəzərdə tutulan yol – hansı ki, Azərbaycanı Naxçıvanla birləşdirəcək – “Trampın Beynəlxalq Əməkdaşlıq və Sülh Marşrutu” adlanacaq. Qısa adı: TRIPP.
“Yol Ermənistan qanunvericiliyinə uyğun istismar olunacaq, lakin ABŞ bu yolun tikintisi üçün ayrılmış torpağı konsorsiuma icarəyə verəcək, konsorsium isə bu yolu idarə edəcək və infrastruktur yaradacaq”– deyə Reuters-ə danışan mənbələr bildirib.
