Politoloq Armen Petrosyan hesab edir ki, ABŞ, Ermənistan və Azərbaycan liderlərinin Vaşinqtonda keçirilən üçtərəfli görüşü müəyyən bir dövrün yekunu deyil, daha çox daha məqsədyönlü işlərin yeni səviyyədə və yeni formatda həyata keçirilməsidir.
Politoloq Armen Petrosyan “Armenpress”ə müsahibəsində qeyd edib ki, Vaşinqton sənədlərinin imzalanması üçün böyük diplomatik səylər göstərilib, lakin indi bu razılaşmaların yerlərdə həyata keçirilməsi üçün daha mühüm mərhələ gözləyir.
“Azərbaycan da bu proses çərçivəsində Ermənistandan maksimumu çıxarmağa çalışacaq ki, bunun bariz sübutu Azərbaycanın nəhayət sülh müqaviləsini imzalamağa tələsməməsi, humanitar problemlərin həllinə tələsməməsi və artıq ABŞ-la münasibətlər sahəsində yeni siyasi manevr üçün imkanlar yaratmağa çalışmasıdır”,- Petrosyan deyib.
Onun sözlərinə görə, ilk növbədə, Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinin normallaşması prosesində yeni substantiv reallıq qeydə alınmalıdır ki, ona əsasən, 9 noyabr 2020-ci il tarixli üçtərəfli bəyanat və onunla bağlı format artıq faktiki olaraq mövcud deyil, ondan irəli gələn müsbət və mənfi cəhətlər var. Artıq tənzimlənəcək və Vaşinqtonda imzalanmış sazişlər əsasında davam edəcək yeni proses, yeni format var.
O xatırladıb ki, cəmi beş il əvvəl İlham Əliyev eyni şərqli tacir yaltaqlığı və söz ehtiyatı ilə Rusiya prezidentini və onun vasitəçiliyi ilə imzalanmış sənədi tərifləyirdi.
Politoloqun sözlərinə görə, Azərbaycanın hərəkətlərinə tam inam bəsləmək hələ tezdir, ona görə də prosesləri idarə etmək və siyasi müstəvidə təşəbbüskar olmaq, tələbkar olmaq və 5 il əvvəl güc tətbiq etməklə baş verənlərin müxtəlif manevrlərlə siyasi və diplomatik səviyyədə davam etməsinə imkan verməmək lazımdır.
“Ermənistan ilk növbədə blokadanın qaldırılmasının qarşılıqlı prinsipini gündəmdə saxlamağa çalışmalıdır. Əgər blokadanın ləğvi Ermənistan tərəfinin daim səsləndirdiyi prinsiplərə uyğun baş verəcəksə, onlara heç bir şəkildə məhəl qoyulmamalıdır”.
Onun sözlərinə görə, humanitar məsələlərin gündəmdə olması da əhəmiyyətlidir. Tələb edilməlidir ki, əgər sülh qurulursa, onun qurulması yolunda ən mühüm və ilkin addım mövcud humanitar məsələlərin həlli, yəni Azərbaycanda saxlanılan mülki əhalinin və hərbi əsirlərin azad edilməsi olmalıdır.
“Azərbaycan qoşunlarının Ermənistan ərazisindən çıxarılması da vacibdir ki, bu da gündəmdə qalmalıdır. Ermənistan tərəfi də ardıcıl olmalıdır ki, sülh sazişi tam imzalanıb ratifikasiya olunsun”.
Petrosyan bir daha 9 noyabr bəyanatına toxunaraq qeyd edib ki, bu, Vaşinqton razılaşması ilə əvəzlənir. Onun fikrincə, Vaşinqton prosesinə töhfə verən reallıq ondan ibarət idi ki, Azərbaycan əvvəllər hazırlanmış ssenariyə görə, Rusiya ilə münasibətləri qəsdən gərginləşdirdi ki, Rusiya ilə yüksək siyasi səviyyədə birbaşa təmaslar istisna olunsun və bu şərtlər daxilində Azərbaycan Vaşinqtonla danışıqlarda daha manevr edə bilsin.
“Rusiyanın simasında 9 noyabr sənədinin və ya formatının bərpasını həyata keçirən bir aktor var, lakin hazırda bu, maraqlı görünmür. Əgər Rusiya həmin formatın aktivləşdirilməsi məsələsinə toxunmasa və 9 noyabr sənədində təsbit olunmuş hüquq və imkanlarını tələb etməyə çalışmasa, o zaman Ermənistan və Azərbaycanın heç vaxt həmin sənədə qayıdacağını düşünmürəm”.
