BaşlıcaSiyasət

Ermənistan Respublikasının Baş naziri və İran İslam Respublikasının Prezidentinin Birgə Bəyanatı

Ermənistan Respublikasının Baş naziri Nikol Paşinyanın dəvəti ilə və Ermənistanla İran arasındakı münasibətləri möhkəmləndirmək və genişləndirmək məqsədilə, İran İslam Respublikasının Prezidenti Məsud Pezeşkian 2025-ci il avqustun 19-da (hicri-şəmsi təqvimi ilə 1404-cü il Mördad ayının 28-də) Ermənistan Respublikasına rəsmi səfər etmişdir.

Ermənistanın Baş naziri və İranın Prezidenti, həmçinin onlara müşayiət edən nümayəndə heyətləri arasında keçirilən danışıqlar zamanı tərəflər ikitərəfli və çoxtərəfli müxtəlif məsələlərlə bağlı fikir mübadiləsi aparmış, iki xalq arasındakı tarixi, dərin və dostluq münasibətlərini və onların minilliklər boyu davam edən mədəni və mədəniyyət ümumiliyini yüksək qiymətləndirərək, bu əlaqələri bütün vasitə və imkanlardan istifadə edərək daha da genişləndirmək, həmçinin ikitərəfli, regional və beynəlxalq müxtəlif məsələlər üzrə siyasi məsləhətləşmələri inkişaf etdirmək və təşviq etmək iradələrini təsdiq etmişlər.

Bundan əlavə, iki ölkə arasında ikitərəfli, regional və beynəlxalq səviyyələrdə əməkdaşlığın inkişafının dinamik və perspektivli meyillərindən, həmçinin yüksək səviyyəli dialoqlar və nümayəndə heyətlərinin mübadiləsindən məmnunluq ifadə edən tərəflər:

İki ölkə arasındakı münasibətləri dərinləşdirmək və onları strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə qaldırmaq iradələrini vurğuladılar.

İkitərəfli, regional və beynəlxalq məsələlər üzrə yanaşmaların uyğunlaşdırılması və əməkdaşlığın genişləndirilməsi məqsədilə daimi yüksək səviyyəli siyasi məsləhətləşmələrin əhəmiyyətini qeyd etdilər.

Tərəflər vurğuladılar ki, beynəlxalq vəziyyətdən asılı olmayaraq, ikitərəfli münasibətlərin möhkəmləndirilməsinə və hərtərəfli qarşılıqlı əməkdaşlığın inkişafına sadiq qalmağı davam etdirəcəklər.

İran İslam Respublikasına qarşı son hücumu pisləyərək, BMT Nizamnaməsinə və beynəlxalq hüquqa sadiq qalmağa çağırdılar. BMT Nizamnaməsinə və beynəlxalq hüququn tanınmış prinsip və normalarına, o cümlədən dövlətlərin suverenliyinin, müstəqilliyinin və ərazi bütövlüyünə hörmət edilməsinə, beynəlxalq sərhədlərin toxunulmazlığına və pozulmazlığına, zorakılıq və ya zorakılıq təhdidinin istifadəsindən imtina etməyə, bir-birinin daxili işlərinə qarışmamağa sadiqliqlərini vurğulayaraq, sülh içərisində birgə yaşama və yaxşıniyyət əsasında münasibətləri bir daha təsdiq etdilər.

İki xalq arasında dostluq və qarşılıqlı anlaşmanın təşviqi məqsədilə, insanlararası əlaqələrin inkişafının, eləcə də elmi, mədəni və turizm mübadiləsinin əhəmiyyətini vurğuladılar və bu məqsədlə iki dövlətin vətəndaşlarının hərəkətinin asanlaşdırılmasını nəzərdə tutdular.

İki ölkənin parlamentləri arasında dialoq və əməkdaşlığın, ortaq məqsəd və baxışların irəlilədilməsinin mühüm tərkib hissəsi kimi əhəmiyyətinə toxunaraq, beynəlxalq parlamentlərarası təşkilatlar çərçivəsində ixtisaslaşmış komissiyalar və parlamentlərarası dostluq qruplarının əhəmiyyətini qeyd etdilər.

Ortaq ekoloji problemlərin, xüsusilə də Araz çayının çirklənməsinin ikitərəfli əməkdaşlıq vasitəsilə həll edilməsi ehtiyacını vurğuladılar.

Ticarət dövriyyəsinin həcmini artırmaq üçün mövcud əhəmiyyətli potensialı vurğulayaraq və iki ölkə arasında Hökumətlərarası Birgə Komissiyanın müntəzəm iclaslarının keçirilməsini alqışlayaraq, qarşılıqlı maraq doğuran müxtəlif sahələrdə əməkdaşlığı genişləndirmək və dərinləşdirmək iradələrini bir daha təsdiq etdilər.

İki ölkə arasındakı ticarət həcmini 3 milyard dollara çatdırmaq məqsədilə, ticarət dövriyyəsinin həcmini artırmaq, qarşılıqlı investisiyaları genişləndirmək və iki dövlətin dostluğunun və ortaq maraqlarının möhkəmləndirilməsinə yönəlmiş birgə infrastruktur layihələrini həyata keçirmək qərarına gəldilər.

 Bu baxımdan, həmçinin İranla Avrasiya İqtisadi Birliyi arasında sərbəst ticarət sazişinin təqdim etdiyi imkanları nəzərə aldılar.

İki ölkənin Fars körfəzi-Qara dəniz marşrutunun möhkəmləndirilməsi məsələsində ortaq maraqlarını nəzərə alaraq, tərəflər hərtərəfli nəqliyyat əməkdaşlığının təşviqi, nəqliyyat infrastrukturunun və tranzit yollarının inkişafının, o cümlədən iki ölkə arasında sərhəddə Araz çayı üzərində ikinci körpünün tikintisinin sürətləndirilməsi, yeni sərhəd keçid məntəqələrinin inkişafı və modernləşdirilməsi, həmçinin iki ölkə arasında bağlanmış sazişlər çərçivəsində yol ödənişlərinin azaldılması zərurətini vurğuladılar.

Ermənistan Respublikasından İran İslam Respublikasına elektrik enerjisinin ötürülməsinin üçüncü xətt layihəsinin əhəmiyyətini təsdiq edərək, qeyd olunan layihəni tez başa çatdırmaq, o cümlədən qaz və elektrik enerjisinin mübadiləsi haqqında saziş çərçivəsində iki ölkə arasında qaz və elektrik enerjisinin mübadiləsinin artırılmasına dəstək göstərilməsi ehtiyacını vurğuladılar.

İki ölkə arasında nəqliyyat və rabitə infrastrukturunun inkişafının, o cümlədən beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərinin, dəmir yollarının, avtomobil yollarının tamamlanması və tranzit yollarının inkişafının əhəmiyyətini vurğuladılar ki, bu da iki ölkənin regional rolunun gücləndirilməsinə səbəb olacaq.

Ermənistanın “Sülh kəsişməsi” təşəbbüsünün əhəmiyyətini bir daha təsdiq etdilər və dövlətlərin ərazi bütövlüyü, milli suverenliyi və yurisdiksiyası çərçivəsində, qarşılıqlılıq əsasında nəqliyyat dəhlizlərinin blokadasızlaşdırılmasını vurğuladılar.

İqtisadiyyatın müxtəlif sahələrində, o cümlədən sənaye, kənd təsərrüfatı, mədənçıxarma və xidmət sahələrində birgə müəssisələrə dəstək göstərilməsinin və iki ölkənin özəl sektorlarının fəaliyyəti üçün zəruri şəraitin yaradılmasının əhəmiyyətini qeyd etdilər.

Ermənistan Respublikası və Azərbaycan Respublikası arasında sülh müqaviləsi ilə bağlı əhəmiyyətli nailiyyətləri dəstəkləyərək, ərazi bütövlüyünə, bərabər suverenliyə, siyasi müstəqilliyə və tanınmış beynəlxalq sərhədlərin toxunulmazlığına hörmət edilməsi zərurətini vurğuladılar.

Regional əməkdaşlıq mexanizmlərinin, o cümlədən “3+3” regional məsləhət platformasının təşviqinə dəstək verdilər.

Qlobal və regional əhəmiyyətli məsələlərə yanaşmaların yaxınlaşdırılmasına yönəlmiş davamlı məsləhətləşmələrin zərurətini vurğuladılar və regional və beynəlxalq təşkilatlar, xüsusilə Birləşmiş Millətlər Təşkilatı çərçivəsində sıx əməkdaşlıq etməyə hazır olduqlarını bildirdilər.

Terrorizmə, ifratçılığa, transmilli təşkilatlı cinayətkarlığa, narkotik vasitələrin qaçaqmalçılığına, həmçinin regional və beynəlxalq sülh və sabitliyə təhdid edən təhlükəsizliklə bağlı digər problemlərə qarşı birgə mübarizənin zərurətini vurğuladılar.

Ermənistan Respublikası və İran İslam Respublikası arasında qardaşlıq münasibətlərinin dərinləşdirilməsi və genişləndirilməsi istiqamətində birgə səylərin davamlılığını vacib hesab etdilər və qeyd etdilər ki, bu münasibətlər müxtəlif mədəniyyətlər və sivilizasiyalar arasında sülh içərisində birgə yaşama və konstruktiv əməkdaşlıq nümunəsidir.

İki dövlət rəhbəri qarşılıqlı əməkdaşlığın gedişatını qiymətləndirmək və münasibətlərin inkişafının yeni istiqamətlərini müəyyən etmək üçün yüksək səviyyəli müntəzəm görüşlərə davam etməyi razılaşdırdılar.

Bu rəsmi səfər çərçivəsində, Ermənistan Respublikasının Baş naziri, İran İslam Respublikasının Prezidenti, iki ölkənin digər rəsmi şəxsləri, həmçinin sənayeçilər, şirkət rəhbərləri və özəl sektor nümayəndələrinin iştirak etdiyi birgə biznes Forumu keçirilmiş, özəl sektorlar arasında əməkdaşlığın genişləndirilməsi yolları müzakirə edilmişdir.

Prezident Pezeşkian Ermənistan Baş nazirinə səmimi qonaqpərvərliyinə görə minnətdarlığını bildirdi və dost Ermənistanın inkişafı və rifahının davam etdirilməsində Ermənistan hökumətinə uğurlar arzuladı.

Bundan əlavə, o, Baş nazir Nikol Paşinyanı İrana səfər etməyə dəvət etdi. Dəvəti qəbul edən Ermənistan Baş naziri öz növbəsində minnətdarlığını ifadə etdi.

Bu səfər zamanı qarşılıqlı maraq doğuran sahələrdə bir sıra sənədlər imzalanmışdır.

Ermənistan Respublikasının Baş naziri Nikol Paşinyan və İran İslam Respublikasının Prezidenti Məsud Pezeşkian arasında keçirilən danışıqların nəticəsi olaraq, bu Bəyanat 2025-ci il avqustun 19-da (hicri-şəmsi təqvimi ilə 1404-cü il Mördad ayının 28-də) iki orijinal nüsxədə – hər biri erməni, fars və ingilis dillərində imzalanmışdır.

Daha çox göstər
Back to top button