“Bu ayın əvvəlində Ermənistan və Azərbaycan arasında imzalanmış razılaşma ABŞ-a Zəngəzur dəhlizinin — dar quru zonanın 99 illiyinə icarəsini verir ki, bu da Avropaya aparan əsas ticarət və enerji yoluna çevriləcək.
Bu dəhliz uzun müddət Qarabağ münaqişəsinin mərkəzində olub, minlərlə insanın yerindən köçməsinə və üç onillikdir davam edən qeyri-sabitlikə səbəb olub.
Trampın müdaxiləsilə hər iki tərəf danışıqlar masası arxasında əyləşib və müşahidəçilərin sözlərinə görə, Xəzər dənizini Avropayla birləşdirən, tamamilə İranı kənara qoyan yeni həyati ticarət və təhlükəsizlik dəhlizi yaradılıb.
TRIPP adlı razılaşma iqtisadi baxımdan Vaşinqtona Xəzər dənizindən Avropaya karbohidrogenlərin nəqlində birbaşa nəzarət verir.
ABŞ bu dəhlizlə keçən dəmir yolu və avtomobil infrastrukturlarını, telekommunikasiya şəbəkələrini və enerji boru kəmərlərini idarə edəcək ki, bu da Amerika şirkətlərinə regional neft, qaz və mal daşınmasında üstün mövqeyə sahib olmaq imkanı verəcək.
Bu nəqliyyat arteriyasına nəzarət etməklə ABŞ gələcəkdə ticarət və sərmayələrdən milyardlarla dollar qazanc əldə etməklə yanaşı, Avropaya Rusiya və İrandan asılılığı azaldacaq alternativ təminat yolları təqdim edəcək.
Bu dəhliz alyans ölkələri üçün Xəzər enerjisinə daha ucuz və təhlükəsiz çıxış təmin edir. Tehran üçün isə bu, gəlirlərinin və təsirinin azalması, həmçinin Şərq və Qərb arasında ticarətin əvəzolunmaz vasitəsi kimi rolunun sona çatması deməkdir.
Razılaşma NATO dəstəyi ilə imzalanıb və bəzi müşahidəçilər onu tarixi sülh razılaşması adlandırır” — deyərək Fox News yazır.
