Bir neçAzərbaycan hökumətinin qərarı ilə Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsi (BQXK) faktiki olaraq üç aydır Azərbaycanda fəaliyyətini dayandırıb.
Avropa Şurasında (AŞ) Ermənistan nümayəndə heyətinin üzvü, Parlamentdəki “Hayastan” fraksiyasının üzvü Armen Gevorkyan AŞ-da erməni əsirlərinin vəziyyətindən danışaraq, onlar haqqında narahatlıq doğuran məlumatlar alındığını bildirib.
Azərbaycanda saxlanılan erməni əsirlərinə artıq bir neçə aydır nə BQXK, nə də başqa beynəlxalq təşkilat və qurumlar tərəfindən ziyarət edilmir.
AŞ-nın Sosial Məsələlər, Səhiyyə və Davamlı İnkişaf Komitəsinin iclasında Ermənistan nümayəndə heyətinin üzvü Parlamendə olan “Hayastan” fraksiyasının üzvü Armen Gevorkyan bəyan edib:
“Hər bir sülh, əsirlər olduğu müddətcə uydurmadır”. O, AŞ nümayəndələrinə Azərbaycanda saxlanılan erməni əsirlərinin vəziyyətini təqdim etdi:
“Bakıda saxlanılan erməni əsirlərinin ağır psixi vəziyyətdə olduqları və hətta Qırmızı Xaçın ziyarətlərinin kəsilməsindən sonra (hazırda dayandırılmış humanitar fəaliyyət) özünəqəsd cəhdləri etdikləri barədə narahatlıq doğuran xəbərlər alınır. Demək olar ki, iki aydır ki, əsirlər tamamilə təcrid olunublar və heç bir müstəqil beynəlxalq təşkilat onları ziyarət etməyib.
Onların həbs şəraiti, sağlamlıq və ya psixoloji vəziyyətləri haqqında heç bir məlumat yoxdur”.
Armen Gevorkyan həmçinin AŞ komitəsinin üzvlərinə bu il iyun ayında Qırmızı Xaç nümayəndələrinin erməni əsirlərinə son dəfə ziyarət etdiyini bildirdi. İndi isə Azərbaycan hakimiyyət orqanlarının tələbi ilə Bakıda Qırmızı Xaçın fəaliyyəti tamamilə dayandırılıb.
Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsində (AİHM) erməni əsirlərinin hüquqlarının müdafiəçisi Siranuş Sahakyan, bundan bir gün əvvəl “Radiolur” ilə söhbətində bu məsələ ilə bağlı həyəcan siqnalı verib.
BQXK-nın Azərbaycan ofisi faktiki olaraq bu günlərdə bağlanıb, lakin artıq 3 aydır Bakıda saxlanılan erməni əsirlərinə heç bir humanitar yardım göstərilməyib və Qırmızı Xaçın heç bir nümayəndəsi onları ziyarət etməyib.
Sahakyan son həftlərdə əsirlərin ailələrindən çoxsaylı həyəcan siqnalları alır. Onlar çıxılmaz vəziyyətdə olan erməni əsirlərinin problemlərini gündəmə gətirir.
Azərbaycanın erməni əsirlərinə nə lazımi tibbi yardım göstərdiyini, nə də ağır psixoloji mühit yaratdığını, bunun nəticəsində erməni əsirlərinin aclıq aksiyalarına və ya özünəzərək hərəkətlərə müraciət etdiklərini danışırlar.
Sahakyan bildirib: “Ümumi şəkildə qeyd edim ki, ermənilərin sağlamlıqla bağlı ciddi problemləri var, lazımi tibbi yardım təşkil edilmir və həm də mürəkkəb ağır psixoloji vəziyyət mövcuddur ki, bu da onları müxtəlif addımlar atmağa vadar edir.
Özünə xəsarətedici hərəkətlərdən tutmuş aclıq aksiyalarına və ya başqa xarakterli tədbirlərə, məsələn, ailələrlə danışmağa hazırlığın dayandırılması və tam təcrid kimi və s., və s”.
Onun sözlərinə görə, Ermənistanın Azərbaycanla diplomatik əlaqələrinin olmadığı yaranmış vəziyyətdə çıxış yolu, məsələn, Bakıda saxlanılan erməni əsirlərinə ziyarət etmək mexanizmləri tapmaq üçün hər hansı üçüncü, neytral ölkənin köməyinə müraciət etmək ola bilər.
“Biz ən yaxşı namizəd kimi İsveçrəni, Skandinaviya ölkələrini, həmçinin digər konfliktlərdə oxşar məsuliyyət daşımış ölkələri nəzərdən keçiririk. Mexanizmin işə salınması üçün Ermənistan Respublikasının bu dövlətlərdən hər hansı birinə rəsmi müraciət etməsi zəruridir” – deyə Sahakyan bildirib.:
Beynəlxalq hüquq mütəxəssisi Ara Qazaryan “Radiolur”ilə söhbətində belə bir praktikanın mövcud olduğunu, lakin bunun üçün razılaşma lazım olduğunu izah edib:
“Razılaşma olmalıdır, bu sənədlə təsdiqlənməlidir və bu, nəhayət, hüquqi sənədə çevrilməlidir. Azərbaycanla Ermənistan arasında belə bir razılaşma yoxdur.
Amma baxın, biz, deyək ki, Türkiyə vətəndaşlarına hüquqi baxımdan Gürcüstanda Türkiyənin səfirliyi vasitəsilə xidmət göstəririk, yəni Türkiyənin Gürcüstandakı səfirliyi Ermənistanın orqanları ilə əlaqə saxlaya bilər və təhvil verməni təşkil edə bilər, təxminən yarım il əvvəl baş verdiyi kimi: təyyarə gəldi, iki nəfəri götürüb apardı.
Bu prosesdə Ermənistanın icra və məhkəmə hakimiyyəti orqanları iştirak etdi, amma eyni zamanda Türkiyə ilə də əlaqə var idi və bu əlaqə razılaşma əsasında – Gürcüstandakı Türkiyə səfirliyi vasitəsilə saxlanılır.
Ermənistanla Türkiyə arasında diplomatik əlaqələr yoxdur, amma sərhəd bölgələri də daxil olmaqla, təhvil vermə də daxil olmaqla çoxsaylı münasibətlərdə onlar öz aralarında əlaqə saxlayır, bir-biri ilə münasibətdə olurlar”.
Armen Gevorkyan AŞ-da həmçinin 8 avqustda Vaşinqtonda imzalanan bəyannaməyə də toxunub və əsirlərin azad edilməsi məsələsində irəliləyiş qeydə alınmadığını aydınlaşdırıb.
8 avqustda Vaşinqtonda ABŞ prezidenti Donald Trump şifahi çıxışında xüsusilə erməni əsirlərinin qaytarılması məsələsini vurğulayıb:
“Siz 23 xristian haqqında danışırsınız. Mən ondan bunu etməsini xahiş edəcəm. Məncə onlar bunu mənim üçün edəcəklər: Bu vacibdir, elə deyilmi?” – deyə Tramp qeyd edib.
Bakı rəsmi olaraq, Qarabağın hərbi-siyasi rəhbərliyinin də olduğu 23 erməninin əsir götürülməsi faktını təsdiq edir.
AŞ-a müraciət edən Armen Gevorkyan demişdir ki, vaxt gəldi ki, təşkilat təkcə Bakıda yerləşən erməni əsirlərinə Qırmızı Xaçın və neytral üçüncü tərəfin konsulluq və ya humanitar təşkilatlarının dərhal və maneəsiz girişini deyil, həm də onların hamısının azad edilməsini tələb etsin.
Eyni zamanda deputat vurğulamışdır ki, təşkilat bu sui-istifadələrdə iştirak edən Azərbaycan rəsmi şəxslərinə qarşı hədəflənmiş sanksiyalar tətbiq etmək və beynəlxalq təhqiqatlara dəstək vermək üçün addımlar atmalıdır.ə aydır Qırmızı Xaç ziyarətləri olmayıb”
