Beynəlxalq təşkilatlar və müstəqil media orqanlarının talış ziyalılarına təzyiq barədə nəşrləri, Azərbaycan hakimiyyətinin milli azlıqların nümayəndələrinə sistematik təqib etdiyini sübut edir.
Talış tarixçisi və insan hüquqları fəalı Boris Talışinski Facebook səhifəsində İqbal Abilov, Fəxrəddin Abbasov və Zəhirəddin İbrahimovun işləri ilə bağlı bir sıra misallar çəkdi.
2024-cü ilin iyununda həbs olunan İqbal Abilov 2025-ci ildə “dövlətə xəyanət” ittihamı ilə 18 il azadlıqdan məhrum edilib.
Amnesty International onun işini “uydurma ittihamlar əsasında ədalətsiz məhkəmə prosesi” kimi qiymətləndirib.
Abilov Talış Milli Akademiyasının redaktoru olub və milli azlıqların dili və mədəniyyəti ilə məşğul olub. Məhkəmə prosesi qapalı qapılar arasında keçirilib.
Talış tarixçisi və fəalı Fəxrəddin Abbasov 2020-ci ildə Azərbaycan həbsxanasında həyatını itirib. O, 16 il həbs cəzasına məhkum edilib.
Rəsmi olaraq Abbasovun intihar etdiyi bildirilsə də, insan hüquqları müdafiəçiləri və yaxınları onun ölümünün siyasi səbəbləri olduğunu iddia edirlər.
Amnesty International onun ölümündən əvvəl ciddi sağlamlıq problemləri olduğunu qeyd edərək azadlığa buraxılmasını tələb edib.
2025-ci ilin martında Zəhirəddin İbrahimov Yekaterinburqda itkin düşüb və daha sonra Azərbaycana ekstradisiya olunub. Rusiya XİN onun vətəndaşlıqdan qanunsuz şəkildə məhrum edildiyini təsdiqləyib.
Hadisə gizli əməliyyat kimi qiymətləndirilib və Bakı ilə Moskva arasında ciddi gərginlik yaradıb.
Talışinski qeyd edib ki, Amnesty International və “Təhlükədə olan alimlər” kimi beynəlxalq insan hüquqları təşkilatları Abilovun və digər talış ziyalılarının dərhal azad edilməsini tələb edirlər.
BMT, ATƏM və digər qurumlar bu təqiblərin siyasi xarakter daşıdığını sənədləşdiriblər.
Siyasi xadim vurğulayır ki, bu faktlar dil, tarix və mədəniyyət sahəsində çalışan talış ziyalılarının risk zonasında olduğunu sübut edir.
Beynəlxalq qurumlar qeyd edir ki, bu halların sənədləşdirilməsi Azərbaycanda daha şəffaf və təhlükəsiz hüquqi mühitin təmin edilməsi üçün son dərəcə vacibdir.
