Bu günlər Tbilisi “İpək Yolu” konfransının iştirakçılarına ev sahibliyi edir. Beşinci dəfə keçirilən konfransa dünyanın 60 ölkəsindən 2000 nəfər —Baş nazirlər, vitse-prezidentlər, nazirlər, yüksək səviyyəli siyasətçilər, biznes və beynəlxalq təşkilatların nümayəndələri, həmçinin beynəlxalq ekspertlər qatılacaq.
Forumun təşkilati qrupu işlərə başlayıb. 22 oktyabrda Gürcüstan, Ermənistan və Azərbaycan baş nazirlərinin iştirakı ilə tədbirin rəsmi açılışı olacaq.
Tbilisi “İpək Yolu”nu regional və qlobal əlaqələrin gücləndirilməsi üçün dialoq və əməkdaşlıq platforması kimi qiymətləndirir.
Orta dəhlizin inkişafı, beynəlxalq ticarət, nəqliyyat, logistika, energetika və rəqəmsal çevrilmə — bunlar “İpək Yolu” forumunun gündəlik mövzularıdır ki, yaxın günlərdə Gürcüstanın paytaxtında müzakirə olunacaq.
Ayrıca sessiya Gürcüstanın investisiya mühiti və imkanlarının müzakirəsinə həsr olunacaq. Cənubi Qafqazda Gürcüstan həm Avropa İttifaqı, həm də Çinlə ticarət əməkdaşlığı olan unikal investisiya platformasıdır ki, bu da region məhsullarının böyük bazarlara çatdırılması baxımından vacibdir.
Gürcüstanın İqtisadiyyat və Davamlı İnkişaf naziri Gennadi Arveladze vurğulayır:
“Vacibdir ki, regionda Gürcüstan öz lider rolunu itirmir. Baş nazirləri qəbul edərək, ticarət, energetika, nəqliyyat və infrastruktur, energetik təhlükəsizlik sahələrində əməkdaşlıq məsələlərini müzakirə edirik.
Bu, regional əməkdaşlığı daha da genişləndirmək üçün unikal platformadır. Gürcüstanın bu kontekstdə rolu — iki qitə arasında ticarət və nəqliyyat əməkdaşlığının kəsişmə nöqtəsi kimi — çox vacibdir”.
Tbilisi forumuna Ermənistan və Azərbaycan baş nazirləri artıq ikinci dəfə qatılacaq.
Keçən forumda — Qarabağın ermənilərdən təmizlənməsindən sonra — Tbilisidə ilk dəfə iki ölkənin baş nazirləri görüşdü. Nikol Paşinyan ilk dəfə Tbilisi forumunda “Sülh Kəsişməsi” layihəsini təqdim edərək vurğuladı ki, Cənubi Qafqazın sülhə ehtiyacı var.
O, dedi ki, bu, ölkələrin açıq sərhədlərlə yaşadığı, iqtisadi, siyasi, mədəni və insan resursları ilə əlaqəli olduğu, bütün məsələləri diplomatik yolla və dialoqla həll etməyə çalışdığı bir vəziyyətdir.
Paşinyan qeyd etdi: “Bu, real sülhdür. Və gördüyünüz kimi, açıq sərhədlər, iqtisadi, siyasi, mədəni əlaqələr yollar olmadan mümkün deyil. Buna görə də hökumətimiz “Sülh Kəsişməsi” layihəsini hazırlayıb təqdim edir.
Bu layihənin əsas məqsədi Ermənistan, Türkiyə, Azərbaycan və İran arasında kommunikasiyaların — yollar, dəmir yolları, boru kəmərləri, kabellər, elektrik ötürücü xətlərin bərpası, tikintisi və istifadəsi yolu ilə inkişaf etdirilməsidir”.
Rəsmi Tbilisi dəfələrlə regional kommunikasiyalar barədə İrəvanın təkliflərini müsbət qiymətləndirib. Eyni zamanda, Gürcüstanda daxili siyasi çevrələrdə müzakirələr gedir ki, yeni reallıq şəraitində Tbilisi öz tranzit rolunu itirə bilər.
Bu müzakirələr Ermənistanın siyasi vektorunu Qərbə yönəltmək cəhdləri ilə də bağlıdır və ekspertlər bunu Gürcüstanın AB ilə hazırkı gərgin münasibətləri kontekstində də qiymətləndirirlər.
Qafqaz məsələləri üzrə gürcü eksperti Nika Çitadze vurğulayır:
“Bəli, Gürcüstan ərazisindən tranzit daşımaların həcmi azalacaq. Lakin Gürcüstan əsas tranzit ölkə olaraq qalacaq.
Digər tərəfdən, Gürcüstan regional əməkdaşlığa daha çox maraq göstərir ki, münaqişə tərəfləri arasında iqtisadi əlaqələr bərpa olunsun və regional əməkdaşlıq təkmilləşdirilsin.
Gürcüstan üçün bu daha çox əhəmiyyət kəsb edir”.
Gürcüstanın geosiyasi funksiyasını qorumaq üçün nəqliyyat-logistika məsələləri üzrə ekspertlər hakimiyyətə infrastrukturu yaxşılaşdırmağı, limanları inkişaf etdirməyi tövsiyə edirlər ki, yeni reallıqlarda daha rəqabətli olsun.
Regionun yeni reallıqları şəraitində Gürcüstan tranzit yollarının modernləşdirilməsinə böyük sürətlə başlayıb ki, daşımaların müddəti qısalsın və qonşular üçün cəlbedici şərtlər təqdim olunsun.
Larsın çətin keçilən hissəsində yeni yolun tikintisi Larsa alternativ təklif edəcək. Bundan əlavə, paytaxt yaxınlığındakı Algeti qəsəbəsindən Ermənistanla sərhədə qədər olan yeni yolun tikintisinə başlanılıb. Bu yol ikinci ən böyük Avropa tranzit dəhlizi olan Şərq-Qərb marşrutuna qoşulacaq.
Gürcüstanın Nəqliyyat Dəhlizi Araşdırmalar Mərkəzinin direktoru Paata Tsagareişvili qeyd edir:
“Gürcüstan ərazisində Ermənistanla sərhəddən Rusiyayla sərhədə qədər müasir avtomobil yolu olacaq. Bu layihə həm Gürcüstan, həm də Ermənistan üçün bənzərsizdir. Gürcüstandan Ermənistana, Ermənistandan Rusiyaya və Avropaya yönəlmiş yüklər tez çatacaq. Bu, həmçinin Gürcüstanın turizm biznesinə də kömək edəcək.”
Marnueli regionunu keçməyən Algeti-Sadaxlo-Bağrataşen yolu aktiv tikinti mərhələsindədir və yolun tikintisi üçün torpaqların ələ keçirilməsi demək olar ki, başa çatıb.
Logistika və yol tikinti layihələri “İpək Yolu” forumunun gündəliyində olacaq. Bunlar təkcə infrastruktur məsələləri deyil, həm də ölkələrin siyasəti haqqında danışır — birgə çətinliklərin üstəsindən gəlmək yollarını müəyyən etmək üçün.
Ermənistan nümayəndə heyəti regional məsələlər, infrastruktur və energetika məsələlərinin müzakirəsinə qatılacaq. Ermənistanın Yüksək Texnologiyalar Sənayesi nazirinin müavini Gevorg Mantashyan “Rəqəmsal çevrilmə: gələcəyə hazır dünya” müzakirəsində çıxış edəcək.
Ermənistan, Gürcüstan və Azərbaycan Baş nazirləri forumun rəsmi açılış mərasimində və yüksək səviyyəli dialoqda iştirak edəcəklər.
Gürcüstan və Ermənistan baş nazirlərinin rəsmi görüşləri hələ elan edilməsə də, forum iştirakçılarının şərəfinə veriləcək qala-şam yeməyi görüş üçün platforma ola bilər.
