Azərbaycan hökuməti bu il xaricdə yaşayan 24 tənqidçisinə qarşı cinayət işləri açıb. Bu məlumat “Azərbaycanda Repressiyaların Ləğv Kampaniyası” tərəfindən yayımlanan təhlildə qeyd edilib.
Azərbaycan mətbuatının verdiyi məlumata görə, hüquqşünas Səməd Rəhimlinin hazırladığı təhlildə göstərilir ki, jurnalistlərə, fəal və insan hüquqları müdafiəçilərinə qarşı Azərbaycan hökumətinin təzyiqləri indi xaricdə yaşayanlara da şamil edilir.
Rəhimli bildirib: “Uzaqdan məhkəmə prosesləri, ictimai çağırışlar, beynəlxalq həbs qaydaları ilə hədələmə və ekstradisiya yollarının sui-istifadəsi xaricdəki tənqidçiləri əzmək, qorxutmaq, hərəkət azadlığını məhdudlaşdırmaq və səyahət zamanı müxtəlif risklərə məruz qoymaq üçün istifadə olunur”.
BMT-nin İnsan Hüquqları üzrə Ali Komissarına istinad edən hüquqşünas yazır ki, ölkə sərhədlərindən kənardakı repressiyalar xaricdə zorakılıq, ekstradisiya sorğuları vasitəsilə təzyiq, rəqəmsal hücumlar və ölkə daxilində qohumlara hücumları əhatə edir. Rəhimlinin təhlili göstərir ki, Azərbaycan “bu taktikalardan müxtəlif dərəcələrdə istifadə edir”.
Təhlildə xaricdəki tənqidçilərə qarşı məhkəmə çağırışları iki mərhələyə bölünür: 13 nəfər bu ilin mart-aprel aylarında, 10 nəfər isə noyabrda hədəf alınıb.
Bir nəfər də avqustda çağırılıb. Hədəf alınanlar adətən əvvəlcə Baş Prokurorluğa ictimai şəkildə çağırılır və onlara qarşı cinayət işi açıldığı bildirilir. Sonra uzaqdan məhkəmə prosesləri keçirilir və qərar verilir.
Onların arasında jurnalistlər Sevinc Osmanqızı və Qənimət Zahid, tarixçi Altay Göyüşov, bloqqerlər Qabil Məmmədov, Tural Sadıqlı və Məhəmməd Mirzəli, siyasi təhlilçi Arastun Oruclu və digər tanınmış şəxslər var.
Bu şəxslər əsasən zorakılığa açıq çağırışlar və ya dövlətə qarşı zorakılığa təhrik etməkdə ittiham olunurlar.
Rəhimli hesab edir ki, xaricdə yaşayan bir çox tənqidçi üçün bu proseslər həm yaşadıqları ölkələrdə, həm də beynəlxalq səyahətlər zamanı real risklər yaradır:
“Hətta ekstradisiya sorğuları rədd edilsə də, siyasi səbəblərlə bildirişlərin olması sorğu-sual, müvəqqəti həbs və ya hərəkət azadlığının məhdudlaşdırılmasına səbəb ola bilər.
Bu praktika həm də Azərbaycanda qalan ailə üzvlərinə təzyiq göstərir və fəallığa, media fəaliyyətinə və xaricdə ictimai tənqidə qarşı “qorxu effektini” gücləndirir”.
Hüquqşünas əlavə edir ki, bu cinayət işləri “daxili təzyiqləri sərhədlərdən kənara yaymaq üçün qəsdən hazırlanmış strategiyadır – hüquqi sistemlərin, ekstradisiya yollarının və beynəlxalq polis mexanizmlərinin zərərverici şəkildə istifadəsi yolu ilə”.
Rəhimli hesab edir ki, həm miqrantların yaşadığı ölkələr, həm də beynəlxalq qurumlar bu halları transsərhəd təzyiqlər kimi tanımalı və müvafiq qorunma mexanizmlərini tətbiq etməlidirlər.
Mənbə factor.am.
