Ermənistan həmişə Şərq və Qərb mədəniyyətlərinin qovşağında olub. Mədəniyyətlərin uyğunlaşması faktoru Çin-in “Bir Kəmər, Bir Yol” layihəsinin də əsasını təşkil edir.
Buna görə də “Bir Kəmər, Bir Yol” ilə Ermənistanın “Sülh kəsişməsi” təşəbbüsü gözəl şəkildə uyğunlaşır.
Alınan məlumata görə, bu görüş 2025-ci il üçün “Orbeli Forumu: Sülh və çoxtərəfli əməkdaşlıq qurmaq” konfransında ÇXR İctimai Elmlər Akademiyasının “Bir Kəmər, Bir Yol” Araşdırma Mərkəzinin baş katibi Van Syaotszyuan tərəfindən ifadə edilib.
O, xatırlatdı ki, cari ildə Ermənistan və Çin strateji tərəfdaşlıq qurmaq barədə birgə bəyannamə qəbul ediblər. Burada Ermənistanın “Bir Kəmər, Bir Yol” təşəbbüsünün həyata keçirilməsində ilk sıralardan olaraq böyük töhfə verdiyi və yuxarıda qeyd olunan təşəbbüsü “Sülh kəsişməsi” ilə aktiv şəkildə uyğunlaşdırmağa hazır olduğu açıq şəkildə təsbit edilib.
“Mövcud dünya siyasi dəyişiklikləri fonunda iki layihə çərçivəsində inkişaf edən əməkdaşlıq təkcə regionun iqtisadi inteqrasiyasına deyil, həm də Qafqaz regionunda sülhün bərqərar olmasına və mədəni əlaqələrin dərinləşməsinə xidmət edir.
Göstərilən iki layihənin birləşməsi baxımından hüquqi bərabərlik prinsipi əsasında əməkdaşlıq etmək çox vacibdir. Bərabərlik suverenliyin tanınması və qarşılıqlı mənafelərin anlaşılması kimi amillərin, həmçinin hərəkətlərin qarşılıqlı səmərəliliyinin anlaşılmasını nəzərdə tutur”- deyə Syaotszyuan bildirib.
Onun fikrincə, çoxtərəfli əməkdaşlıq təkcə iqtisadi deyil, həm də siyasi, təhlükəsizlik və humanitar baxımdan üstünlük təşkil edir. Ekspertə görə, “Sülh kəsişməsi” Ermənistanı regional bir təsvirçəyə çevirmək məqsədi daşıyır.
Çin isə 2029-cu ilə qədər Trans-Sibir Beynəlxalq Dəhlizinin tutumunu artırmaq hədəfi qoyub, buna görə də Ermənistan regional şəbəkə formalaşdırmaqla həmin dəhlizə inteqrasiya ola bilər.
“Geri yolu İrəvanı Batum ilə birləşdirə bilər, gələcəkdə isə İrəvanı Tehranla birləşdirən dəmir yolu inşa edilə bilər. Mərkəzi Asiyadan keçən dəmir yolları həmin regionu və Cənubi Qafqazı Çin ilə birləşdirə bilər, bu da Avrasiya üzrə böyük bir dəhliz olacaq.
Bu iddialı bir layihədir, lakin onun qurulması üçün real şərait var. Nəqliyyat dəhlizləri, ilk növbədə, ticarət-iqtisadi əməkdaşlığa xidmət etməlidir.
Ermənistan və Çin müasir texnologiyalar və süni intellektdən istifadə edərək bir sıra sahələrdə qarşılıqlı səmərəli proqramlar birgə işləyə bilərlər.
Çin rəqəmsal texnologiyalardan tutmuş yaşıl enerjtiyə qədər bir çox sahədə öz inkişaf etmiş təcrübəsini bölüşə bilər”- deyə Syaotszyuan qeyd edib.
O, əlavə edib ki, Ermənistan AB ilə münasibətləri daha da sıxlaşdırmaq və gələcəkdə üzv olmaq istəyini bildirib, digər tərəfdən isə MŞTÖ-ya üzv olmaq üçün müraciət təqdim edib.
“Ermənistanın diplomatiyası bu baxımdan təsirlidir, çünki o, Çinlə strateji əlaqələr qurmağa və Rusiya ilə əlaqələri yaxşılaşdırmağa yönəlib.
Bütün bunlar Ermənistanın xarici əməkdaşlığının şəffaflığı və tarazlığı barədə danışır, bu da “Sülh kəsişməsi” layihəsinin “Bir Kəmər, Bir Yol” təşəbbüsünə və daha geniş mənada Avrasiya əməkdaşlığı kontekstinə inteqrasiyası üçün yaxşı şərait yaradır” – deyə çinli ekspert yekunlaşdırıb.
