İranlı mütəxəssis Vəli Qələcinin fikrincə, Ermənistan və İran arasındakı mövcud yüksək səviyyəli münasibətlər, Tehranın digər qonşuları ilə münasibətləri ilə müqayisədə nadir haldır və sabitdir.
İranlı mütəxəssis bu fikri xəbər agentinin müxbirinə müsahibədə bildirərək, Ermənistan-İran münasibətlərinin indiki səviyyəsini və gələcək inkişaf perspektivlərini qiymətləndirdi.
Mütəxəssis öz çıxışında diqqəti ona yönəltdi ki, Ermənistan İranın yeganə xristian qonşusudur, digər bütün qonşuları isə müsəlman ölkələrdir.
“Qonşularımızdan biz yalnız Ermənistanla sabit münasibətlərə sahibik və bu, digər ölkələrlə münasibətlərimiz baxımından nadir haldır.
Məsələn, Türkiyə, Türkmənistan, Azərbaycan, ərəb ölkələri, Pakistanla münasibətlərimiz son onilliklərlə yüksəliş və enişlər yaşayıb, amma İran və Ermənistanın münasibətləri həmişə sabit vəziyyətdə olub.
Və, İran və Ermənistanın münasibətləri tarixi köklərlə, ortaq mədəniyyətlə və digər əlaqələrlə bağlı olduğu üçün”- deyə vurğulamışdır iranlı mütəxəssis. O, qeyd etdi ki, Ermənistan-İran münasibətlərinin inkişafı və sabitliyi baxımından İranın erməni icmasının da çox böyük rolu var və bu icma iranlı xalq tərəfindən çox hörmətlə qarşılanır.
“Bu tarixi və mədəni əsas üzərində biz yaxşı münasibətlərə sahibik, amma bu kifayət deyil və biz münasibətlərimizin səviyyəsini yaxşılaşdırmalı və qaldırmalıyıq.
Xoşbəxtlikdən, iki ölkə arasındakı ticarət dövriyyəsi təxminən 1 milyard dollara çatıb. Bu böyük nailiyyətdir, çünki, məsələn, beş il əvvəl o, hətta yarım milyard dollardan da az idi. İndi isə iki ölkənin hökumətləri ticarət dövriyyəsinin həcmini 3 milyard dollara çatdırmaq qərarına gəliblər.
Bu çox çətin məqsəddir, amma hər iki tərəf bu uzunmüddətli və mühüm mərhələyə çatmağa çalışır”- deyə Qələci vurğulamışdır.
Mütəxəssis iqtisadi münasibətlər baxımından İran üçün Ermənistanın Avrasiya İqtisadi Birliyinin üzvü olması faktını da vacib hesab etdi:
“Birliyin digər üzvləri – Belarus, Rusiya, Qazaxıstan və Qırğızıstan bizim quru qonşularımız deyil və Ermənistan bu baxımdan İran üçün üstünlükdür.
İranla Avrasiya İqtisadi Birliyi arasında pulsuz ticarət sazişi 2025-ci ilin mayında qüvvəyə minib və minlərlə məhsul asanlıqla, çətinliksiz Ermənistandan İrana ixrac və İrandan Ermənistana idxal oluna bilər. Və bu da İranla Ermənistan arasında ticarət və biznes həcmlərinin artmasına kömək edib”- iranlı mütəxəssis qeyd etmişdir.
Vəli Qələcinin xarakterizəsinə görə, iki ölkə arasında münasibətlərin və tərəfdaşlığın inkişaf perspektivləri onunla da təmin olunur ki, Ermənistanla İran arasında pulsuz viza rejimi qüvvədədir.
Mütəxəssisin müşahidəsinə görə, bu, həm də turistlərin daha sərbəst hərəkətini artırır, iki ölkə arasında turizm sahəsini də fəallaşdırır, amma bu, hər iki dövlətin sərhədlərində nəhəng növbələrin yaranması səbəbinə çevrilir.
“Bu vəziyyəti tənzimləmək üçün biz Araz çayı üzərində ikinci körpünün tikintisini sürətləndirməliyik ki, hərəkəti azaldaq və ölkələrimiz arasında yük daşınmalarını və tranzit nəqliyyatını asanlaşdıraq.
Nördüs və Meğri sərhəd keçid məntəqələrində biz ikinci körpü tikməliyik. Bizim Azərbaycanla Astara sərhədində də eyni təcrübəmiz var.
İran Astarada ikinci körpü tikdi ki, bu da Azərbaycanla ticarət fəaliyyətinin asanlaşmasına kömək etdi”- deyə o,qeyd etmişdir Mütəxəssis həm də ümid bildirib ki, körpünün tikintisi mümkün qədər tez həyata keçiriləcək.
Xatırladaq ki, 2025-ci il avqustun 19-da Yerevanda İran Prezidenti Məsud Pizəşkianla görüşdə Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan bildirmişdi ki, Ermənistan və İran sərhəddə ikinci körpü tikmək barədə razılığa gəliblər.
“Dövlətlərimiz arasında gündən-günə artan daşınmaların həcmini nəzərə alaraq, Ermənistan-İran sərhədində ikinci körpü tikmək barədə razılığa gəldik”- deyərək Paşinyan qeyd edib.
