Region Tədqiqatları Mərkəzinin direktoru Laura Baqdasaryan, Faktor TV-də ABŞ Prezidenti Donald Trampın təşəbbüsü ilə yaradılan Sülh Şurasına Ermənistan və Azərbaycanın qoşulmasının motivlərini və nəticələrini təhlil edib.
Ekspertin sözlərinə görə, hər iki ölkənin motivləri eynidir və məcburetmə halları mövcuddur. Laura Baqdasaryanın sözlərinə görə, baş verənlər könüllü seçim deyil, ABŞ və Trampın özünün faktoru nəzərə alınmaqla məcburi addımdır.
“Bu, məcburi qoşulmadır, çünki həmin şura mahiyyət etibarilə anlaşılmaz əsasda formalaşdırılır. Yəni, dəvət alan bütün ölkələr heç bir ortaq prinsip əsasında dəvət olunmayıblar… bunun insan hüquqlarına əsaslanan bir növ şura olduğunu deyə bilməzsiniz. Həm [Ermənistan, həm də Azərbaycan] bu təklifi sadəcə rədd edə bilməzlər”, – deyə Baqdasaryan qeyd edir.
Ekspert vurğulayır ki, bu təşəbbüsə qoşulmaq tərəflərə qəti sülh deyil, müəyyən bir müddət ərzində müharibənin olmamasına zəmanət verir.
“Bu “Sülh Şurası”na qoşulmaq bizə ən azı növbəti üç il ərzində “müharibəsiz” olmağı təmin edir. Bəli, düşünürəm ki, onlar müharibəyə getməmək ehtimalını gücləndirirlər”, – deyə o bildirir .
Baqdasaryan vurğulayır ki, bu prosesdə Azərbaycanın bundan yayınmağa çalışdığı, lakin sonda razılaşdığı konkret maliyyə öhdəliyi var.
“Həmçinin 1 milyard dollarlıq üzvlük haqqı öhdəliyi də var, yeri gəlmişkən, Azərbaycan bundan imtina etdi və bu, əslində üç illik üzvlükdə olan Ermənistan kimidir. Bu, Trampın prezidentliyinin bitməsi ilə tam üst-üstə düşür”, – deyə natiq qeyd edir.
Laura Baqdasaryanın sözlərinə görə, Trampın bu təşəbbüsü qlobal siyasətin artıq dəyərlərə əsaslanmadığını göstərir.
“Söhbət bildiyimiz dünya nizamını dəyişdirmək və bütün bu strukturları bir zərbə ilə yerə yıxmaqdan gedir. Bu gün qlobal proseslər, məsələn, hüquqlar, proqnozlaşdırıla bilənlikdən daha çox geosiyasi maraqlara əsaslanır və güc amili artır”, – deyə o bildirir.
Ekspert həmçinin BMT-nin və digər strukturların səmərəsizliyinə də toxunaraq qeyd edir ki, Trampın hərəkətləri çox spesifik metodlarla olsa da, bu boşluğu doldurur.
“Dünyanın yenidən qurulması, memarlığın yenidən yaradılması, yenidən formalaşması, belə desək, daha sakit şərait tələb edir, çünki fərqli müharibə zonaları halında fərqli ölkələrin qəbulediciliyi sadəcə minimuma çatır”.
Baqdasaryan Azərbaycanın Ermənistana yanacaq tədarük etməsinə toxunaraq bunu siyasi addım hesab edir.
“Bunlar siyasi şeylərdir, dividentlərdir və o, [Əliyev] bundan sonra istədiyi yerdə və zamanda istifadə edəcək. Burada Azərbaycan Ermənistanın xahişi ilə yanacaq göndərir ki, bu da Ermənistan üçün çox vacibdir”, – deyə ekspert qeyd edir.
Bu, Əliyevin özünütəsdiqləməsinin təzahürüdür. Sonda Laura Baqdasaryan qeyd edir ki, hazırkı xaoslu dünyada kiçik dövlətlər üçün təhlükəsizliyin təmin edilməsi əsas prioritetə çevrilib və onlar “cəngəllik qanunlarına” uyğunlaşmağa məcburdurlar.
“Hər kəs hamı ilə mübarizə aparanda, bu, Ermənistan, Azərbaycan və Gürcüstan kimi kiçik ölkələr üçün təhlükəsizlik [problemi] ikiqat və çoxalır. Özümüzü təhdid olunmuş hiss edirik, özümüzü təhlükəsiz hiss etmirik.”
