Avropa Birliyinin 27 üzv dövləti 28 yanvar tarixində Ermənistan Silahlı Qüvvələrinə Avropa Sülh aləti çərçivəsində 20 milyon avroluq ikinci yardım paketini birlikdə təsdiq etmişlər.
Bu, Ermənistanın müdafiə qabiliyyətinin gücləndirilməsi istiqamətində AB-nin indiyə qədərki ən böyük ölümcül olmayan yardımıdır və Yerevan – Brüssel təhlükəsizlik əməkdaşlığının dərinləşdirilməsində mühüm addımdır.
Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin loqistika qabiliyyətini, xüsusilə böhran və fövqəladə vəziyyətlərdə mülki əhalinin müdafiəsi istiqamətində artırmaq – AB-nin rəsmi bəyanatına görə, bu məqsədlə 27 üzv dövlət Ermənistana 20 milyon avro yardım göstərilməsi ideyası ilə razılaşmışdır.
Plan üzrə 35 ay ərzində ayrılacaq vəsait tibbi avadanlıqların, texniki təlimlərin və daşınabilir çadır düşərgələrinin genişləndirilməsi üçün istifadə olunacaq və bunlar briqada səviyyəsinə çatdırılacaq.
Bu paket, 2024-cü ilin iyul ayında verilən ilk 10 milyon avroluq yardımı tamamlayır və inkişaf etdirir. Həmin yardımla tibbi ambulatoriya ilə təchiz olunmuş sahə modul düşərgəsi yaradılmışdı.
Beləliklə, AB-dən Ermənistana verilən yardımın həcmi 30 milyon avroya çatır. AB-nin Xarici İşlər və Təhlükəsizlik Siyasəti üzrə Ali nümayəndəsi Kaya Kalas hesab edir ki, Avropa Sülh Aləti çərçivəsində bu yardım AB-Ermənistan təhlükəsizlik və müdafiə sahəsində əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi istiqamətində daha bir mühüm addımdır:
“Bununla Avropa Birliyi Ermənistanın davamlılığının daha da gücləndirilməsinə dəstək vermək öhdəliyini təkrar təsdiq edir ki, bu da bütün regionun sabitliyinə, sülhünə və təhlükəsizliyinə kömək edir”.
Bu yardım Ermənistana asan yolla çatmamışdır. Əsas maneə Macarıstan olmuşdur. 2025-ci ildə Budapeşt paketə veto qoymuşdu.
Ölkə prinsipcə Ermənistana yardım göstərilməsinə qarşı deyildi, lakin eyni məqsədlə eyni həcmdə yardımın Azərbaycana da göndərilməsində israr edirdi.
Ancaq danışıqlardan sonra Macarıstan vetosunu geri çəkdi ki, bu da birlikdə qərar qəbul etməyə imkan yaratdı. Qərarın dəyişdirilməsinin əsasının nə olduğu məlum deyil, amma fakt budur ki, bunun nəticəsində Avropa Fondunun Ermənistana bu günə qədər verilən ən böyük ölümcül olmayan hərbi yardım paketi göndərilmişdir.
Bu qərar Rusiya tərəfində suallar doğurmuşdur. Rusiya Xarici İşlər nazirliyinin Avropa Məsələləri İdarəsinin rəhbəri Vladislav Maslennikov TASS-a verdiyi müsahibədə demişdir ki, Avropa Birliyi ilə Ermənistanın sürətlə yaxınlaşması onun Rusiya ilə ittifaq münasibətlərinə mənfi təsir göstərəcək:
“AB-nin aqressiv hərbi-siyasi alyansa və Rusiya ilə qarşıdurmağa yönəlmiş strategiya xəttinə sürətlə çevrilməsi, bu təşkilata üzvlük Ermənistanın marağına xələl gətirə bilməz.
Ümid edirik ki, Ermənistan – Avrasiya İqtisadi İttifaqın üzvü dövlət kimi – Brüssellə sürətlə yaxınlaşmanın həm ittifaq münasibətlərimiz, həm də postsovet məkanında inteqrasiya proseslərinin inkişafı üçün mümkün mənfi nəticələrini dərk edir”.
Maslennikov vurğulamışdır ki, suveren dövlətin iqtisadi inkişaf üçün əlavə imkanlar əldə etməsinə və öz əhalisinin rifahını yaxşılaşdırmaq üçün addımlar atmasına müdaxilə etmək istəyi yoxdur, amma fakt budur ki, Aİİ və AB-nə eyni vaxtda üzvlük mümkün deyil.
Lakin Ermənistan Xarici İşlər naziri Ararat Mirzoyan yaxınlarda bəyan etmişdir ki, Ermənistan Respublikasının hökumətinin Rusiya ilə siyasi, iqtisadi və digər əlaqələri kəsmək qərarı yoxdur.
O, AB ilə yaxınlaşmanı Aİİ-dən uzaqlaşma ilə eyniləşdirməməyi təklif edir:
“Rusiya ilə əlaqələri kəsmək lazım deyil, bunu Aİİ üzvlüyü ilə eyniləşdirmək olmaz. Biz indi Aİİ üzvü dövlətik və indi Aİİ çərçivəsində səmərəli əməkdaşlıq edirik.
Əgər bir gün Avropa Birliyinə üzvlük məsələsi yaransa, bu məsələ ilə paralel olaraq hamımız oturub bu barədə düşünəcəyik. Bu müzakirə mövzusuna çevriləcək”.
Avropa Sülh Aləti 2021-ci ilin mart ayında yaradılmışdır. Bunun vasitəsilə maliyyələşdirmə münaqişələrin qarşısının alınmasına, sülhün qorunmasına və beynəlxalq təhlükəsizlik və sabitliyin gücləndirilməsinə yönəlmiş tədbirlərə yönəldilir.
2025-ci ilin dekabr ayının əvvəlində Brüsseldə Ermənistan-AB Tərəfdaşlıq Şurasının 6-cı görüşü zamanı Ararat Mirzoyan və Kaya Kalas yeni əməkdaşlıq sənədini – Ermənistan-AB Tərəfdaşlıq Strategiyasını imzalamışdılar.
Kalas o zaman qeyd etmişdi ki, Ermənistan AB-nin dəstəyinə malikdir və 15 milyon avro yardım haqqında elan etmişdi. Həmin görüşdə o, həmçinin vurğulamışdı ki, Ermənistanın qarşısında çətinliklər var.
Rusiya Ermənistanda parlament seçkiləri ərəfəsində dezinformasiya kampaniyası həyata keçirir. Kalasa görə, AB-nin maliyyələşdirməsi Ermənistanda xarici təsirlərin aşkarlanmasına və onlara cavab verilməsinə də yönəldilməlidir.
