Ukraynaya qarşı Rusiyanın dördüncü ilini yaşayan genişmiqyaslı müharibəsi dünya siyasətini kökündən dəyişdi, Rusiyanın hərbi gücü haqqında mifləri dağıtdı və Cənubi Qafqazdakı nüfuzunu əhəmiyyətli dərəcədə zəiflətdi.
Bu mövzuda “Factor TV”- də çıxış edən “Alik Media”nın qurucusu, münaqişə təhlilçisi Arsen Xaratyan vəziyyətin öz qiymətləndirməsini və Ermənistan üçün nəticələrini təqdim etdi.
Xaratyanın sözlərinə görə, Rusiyanın “qısa müddətli xüsusi hərbi əməliyyat” kimi planladığı strategiya tamamilə uğursuz oldu:
“Rusiyanın başlatdığı bu qardaşqırıcı müharibə onların bütün planlarını alt-üst etdi. Əgər əvvəldə bu əməliyyatın iki həftəyə bitəcəyi deyilirdisə, indi dörd il davam edən, ağır itkilər və dağıntılarla dolu bir müharibəyə çevrildi”.
O, həmçinin qeyd etdi ki, müharibə Rusiya ordusunun “yenilməzliyi” haqqında mifləri də məhv etdi:
“Rusiya ordusu dünyada ikinci ən güclü ordu hesab olunurdu, indi isə onun real vəziyyətini görürük”.
Xaratyanın fikrincə, Ukraynada uğursuzluqlar birbaşa olaraq Rusiyanın Cənubi Qafqazdakı mövqeyinə təsir etdi və bunun ən aydın nümunəsi rus sülhməramlı qüvvələrinin Qarabağdan çıxarılmasıdır. Bu vəziyyət Ermənistanə xarici siyasətdə daha çox müstəqillik və manevr imkanı verdi:
“Bizə və Azərbaycana qarşı istifadə edilə bilən ən güclü vasitə indi artıq yoxdur. Bu baxımdan Ermənistan daha çox müstəqil hərəkət edə bilir”.
O, 2013-cü il hadisələrini xatırladaraq dedi:
“Xatırlayırsınızsa, Serj Sarkisyanın 2013-cü ildə Avropa Birliyi ilə Assosiasiya Sazişini imzalamaqdan imtina etməsinin səbəbi Qarabağ idi.
Ruslar açıq şəkildə deyirdilər ki, əgər belə etsəniz, Qarabağı itirəcəksiniz. İndi isə biz Qarabağı itirdik, onların bu tövsiyəsi nəticəsiz qaldı”.
Xaratyan Rusiyanın “Əgər biz olmasaq, Türkiyə gələcək” narativini də tənqid etdi və bunu manipulyasiya adlandırdı:
“Bu, Rusiyanın davam etdirdiyi manipulyativ nəticəsiz bir sözdür. Biz özümüz hətta çətin və problemli ölkələrlə, xüsusilə də Türkiyə ilə münasibətlərimizi tənzimləyə bilməliyik.
Heç bir vasitəçi öz maraqlarından kənara çıxaraq bizim üçün danışmayacaq”.
Təhlilçinin fikrincə, Rusiyanın siyasəti “post-kolonial sindrom” nümunəsidir – burada “yumşaq güc” və iqtisadi təkliflər əvəzinə təhdid və təzyiq üsulları üstünlük təşkil edir. Bu yanaşma uğursuzluğa məhkumdur və təsir dairəsinin getdikcə daralmasına gətirib çıxarır.
Ermənistanda yaxınlaşan seçkilər və yenidən Rusiya nüfuzuna qayıtma riski ilə bağlı suala cavab olaraq Xaratyan şübhəsini bildirdi:
“Siyasətdə heç nəyi tamamilə istisna etmək olmaz, amma cəmiyyətin açıq şəkildə prorus siyasətə səs verməsini çox çətin təsəvvür edirəm. Əgər ciddi saxtakarlıq olmasa, bu mümkün deyil”.
Söhbəti yekunlaşdırarkən Arsen Xaratyan qeyd etdi ki, Ermənistan üçün ən real təhlükəsizlik zəmanəti texnoloji və iqtisadi inkişaf, xüsusilə də yarıkeçiricilər və enerji sahələrində qərb şirkətlərinin cəlb edilməsidir:
“Heç nə geri dönməz deyil, amma əgər real investisiyalar və beynəlxalq şirkətlərin iştirakı təmin olunarsa, bu, ölkə üçün güclü təhlükəsizlik təminatı olacaq”.
