“Alik Media”nın qurucusu, konfliktoloq Arsen Xaratyan Factor TV-nin efirində Ermənistanın xarici siyasəti, daxili çətinlikləri və yaxınlaşan seçkilərlə bağlı öz baxışını təqdim etdi.
İran ətrafında vəziyyət və Ermənistanın mövqeyi barədə
Arsen Xaratyan İranla bağlı yaranan vəziyyətdə Ermənistanın mövqeyini belə izah etdi:
“Ermənistanın rəsmi mövqeyi müsbət bitərəflikdir və məncə bu doğru yanaşmadır. Bu bizim müharibəmiz deyil. Baxmayaraq ki, müəyyən mərhələlərdə bu müharibədən mütləq təsirlənəcəyik (artıq müəyyən təsirlər var, lakin hələ də əhəmiyyətli deyil), bu təsirlər siyasi, iqtisadi və humanitar ola bilər”.
Robert Koçaryanın təklifi və Ermənistanın rolu
İkinci prezident Robert Koçaryanın Ermənistanın müharibəni dayandırmağa çalışmalı olduğu barədə təklifinə toxunan Xaraty an belə sual verib:
“Bəlkə Robert Koçaryanın hakimiyyəti dövründə və ondan sonra geosiyasi məsələləri həll etmək üzrə böyük təcrübəsi var. Yaxşı olar ki, xatırlatsın, Ermənistanı təmsil edərkən daha hansı iki münaqişəni həll edib və ya hansında vasitəçilik edib.
Mən Ermənistanın bu vəziyyətində onun əhəmiyyətli rolunu görmürəm. Biz indi nə dərəcədə eşidilənik? Amerikalılara türklər zəng edib deyə bilmirlər — NATO üzvü və tərəfdaş olduqları halda — stop, dayanın”.
Xaratyan Ermənistanın təhlükəsizliyini Rusiya–İran oxu üzərində qurmaq və ya Rusiya ilə ittifaq dövlətinə qoşulmaq ideyalarına da münasibət bildirib. Bu fikirlər Vitali Balasanyan və Robert Koçaryan tərəfindən səsləndirilib:
“Müxtəlif insanlar müxtəlif arxetiplərlə yaşayırlar, arxalı düşüncə ilə. Son 200 ilin tarixini müzakirə edirlər — Gülüstan və Türkmənçaydan tutmuş Qars və Moskva müqavilələrinə qədər”.
Rusiya-İran oxunda təhlükəsizlik və Rusiya ilə birləşmə ideyaları
Xaratyan Vitali Balasanyan və Robert Koçaryan tərəfindən irəli sürülən “Rusiya-İran oxunda təhlükəsizlik qurmaq” və ya “Rusiya ilə birləşmək” ideyalarını belə şərh etdi:
“Müxtəlif insanlar müxtəlif arxetiplərlə yaşayır, arxaik düşüncəyə malikdirlər. Son 200 ilin tarixini müzakirə edirlər – Gülüstan, Türkmənçaydan Qars və Moskva müqavilələrinə qədər.
Bu zaman xəritələr, dövlətlərin nüfuzu vəziyyəti dəyişib, onlar isə arxetipik düşüncə ilə irəliləməyə davam edirlər. Bəlkə də belə düşünmələrinin müəyyən məntiqi var, mən cavab verə bilmərəm ki, niyə belə düşüncəyə malik insanlar var.
Halbuki ətrafımızda regionlar, ölkələr, siyasi xəritələr köklü dəyişir, o cümlədən Cənubi Qafqaz həmçinin”
Xaratyanın fikrincə, yaxınlaşan seçkilərin əsas mövzusu geosiyasi seçim olacaq:
“Gündəlik Rusiya və Qərb arasında geosiyasi seçimlə bağlıdır. Təəssüf ki, bu əsas problemdir”
Seçki sorğuları və proqnozlar
Ermənistan Parlamentinə seçkilərə 3 aydan az qalıb. “Müstəqil Respublika İnstitutu”nun (MRI) sorğusuna görə:
“Çox güman ki, səs verəcəm” deyənlərin 29%-i “KP/Nikol Paşinyan”,
11%-i “Bizim Yolumuz”/”Güclü Ermənistan”/Samvel Karapetyan,
4%-i “Ermənistan” bloku/ARF/Robert Koçaryan,
2%-i isə BHK/Qaqik Tsarukyan adını çəkib.
Passiv və ya qeyri-müəyyən seçicilər nəzərə alındıqda isə bütün qüvvələrin reytinqi daha aşağıdır:
KP – 24%,
“Güclü Ermənistan” – 9%,
“Ermənistan” bloku və BHK – hər biri 3%.
Xaratyan qeyd etdi:
“Bu sorğunun nəticələri ilə seçkilərdə görəcəyimiz eyni olacaq deyil. Əvvəllər də nüfuzlu qurumlar Ermənistandakı tərəfdaşları ilə sorğular keçiriblər, lakin sonra fərqli nəticələr görülüb.
Növbəti 2-3 ayda nə baş verəcəyi heç kəsə aydın deyil. Məncə ikinci və üçüncü yerlərdə dəyişikliklər ola bilər. Hakim siyasi çoxluq ən çox səs toplayacaq, amma bu, seçici aktivliyindən də asılıdır”.
Konfliktoloqun fikrincə, müxalifət ciddi problemlərlə üzləşir:
“Əsas problem müxalifət səslərini Rusiya yönümlü gündəm ətrafında birləşdirmək olacaq.
Bu çox çətindir, çünki səslər üst-üstə düşür. Bu baxımdan Robert Koçaryanın vəzifəsi daha çətindir”
Xaratyan Ermənistanın Avropa Birliyi və ABŞ ilə inteqrasiya proseslərindən də danışdı:
“Avropa Birliyi də çox danışmaq istəmir, çünki 2017-ci ildə imzalanan sənədlə bağlı ciddi problemlər var. Dövlət sistemimiz və siyasi iradə çatışmazlıqları var.
Daha vacibi ABŞ ilə strateji əməkdaşlığımızdır. Aydındır ki, indi müharibə gedir və hər şey ona bağlıdır, amma enerji və texnologiya sahələrində ikitərəfli irəliləyiş ümid edirəm.
Yəni bu, təkcə AB ilə inteqrasiya deyil, həm də ABŞ ilə strateji əməkdaşlığın dərinləşmə perspektividir”.
Mənbə: factor.am.
