ABŞ İrana 15 maddəlik plan təqdim edib
“The New York Times” qəzeti iki məlumatlı məmura istinadən xəbər verir ki, ABŞ vasitəçilər (xüsusən də Pakistan) vasitəsilə İrana 15 maddəlik sülh planı təqdim edib.
İsrailin N12 telekanalının məlumatına görə, plan əsas təhlükəsizlik məsələlərini əhatə edir:
- İranın üç əsas nüvə obyektinin (Nətənz, İsfahan, Fordo) sökülməsi və uranın zənginləşdirilməsinin tamamilə dayandırılması.
- Ballistik raket proqramının dayandırılması və ya ciddi şəkildə məhdudlaşdırılması (həm mənzil, həm də miqdar baxımından).
- Hörmüz boğazının tamamilə yenidən açılması və naviqasiya azadlığının təmin edilməsi.
Vaşinqton bunun müqabilində nüvə sektoruna qarşı sanksiyaları ləğv etməyi və İranın mülki nüvə proqramını, xüsusən də Buşehr nüvə elektrik stansiyasının inkişafını (ciddi nəzarət altında) dəstəkləməyi təklif edir.
Tehranın rəsmi cavabı hələ də məlum deyil. İsrailin sülh planına necə baxdığı da məlum deyil, çünki o, dörd həftədir ki, ABŞ-a qoşularaq İrana qarşı zərbələr endirir.
“Axios” mənbələrə istinadən bildirib ki, İran ABŞ-ın danışıqlar təklifinin bir tələ ola biləcəyinə inanır və İran rəsmiləri ötən ilin iyun ayında və bu il fevralın 28-də İrana hücumlar danışıqların zirvəsinə çatdığı üçün “yenidən aldanmaq istəmirlər”.
Martın 23-də ABŞ prezidenti Donald Tramp ABŞ və İranın “çox müsbət və məhsuldar” danışıqlar apardığını bildirib. O, Pentaqona İranın enerji infrastrukturuna zərbələri beş gün təxirə salmağı tapşırdığını bildirib. İran Parlamentinin sədri Məhəmməd Bağır Qalibaf ABŞ ilə heç bir danışıqların aparılmadığını və bazarları manipulyasiya etmək üçün saxta xəbərlərdən istifadə edildiyini bildirib.
Bu arada, martın 24-də İran Xarici İşlər Nazirliyi BMT Təhlükəsizlik Şurasına və Beynəlxalq Dəniz Təşkilatına məlumat verib ki, “düşmən olmayan gəmilər” hərəkətlərini əvvəlcədən Tehranla əlaqələndirdikləri təqdirdə Hörmüz boğazından keçə bilərlər.
Reuters-in istinad etdiyi sənəddə deyilir: “Digər dövlətlərə məxsus və ya onlarla əlaqəli gəmilər də daxil olmaqla, düşmən olmayan gəmilər İrana qarşı təcavüz aktlarında iştirak etməmək və ya dəstəkləməmək və elan edilmiş təhlükəsizlik qaydalarına tam riayət etmək şərti ilə keçə bilərlər”.
