Euronews, öz fakt yoxlama xidmətinin apardığı araşdırmaya əsaslanaraq, parlament seçkiləri ərəfəsində Ermənistana qarşı həyata keçirilən genişmiqyaslı prokreml dezinformasiya kampaniyası haqqında məqalə dərc edib.
Verilən məlumata görə, nəşr qeyd edir ki, tədqiqatçılar bunu son illərin ən böyük bu cür əməliyyatlarından biri adlandırırlar.
Məqalədə qeyd olunur ki, iyunun 7-də nəzərdə tutulan parlament seçkiləri ərəfəsində Ermənistan genişmiqyaslı prokreml dezinformasiya kampaniyası ilə üzləşib.
Tədqiqatçıların məlumatına görə, mayın əvvəlinə olan vəziyyətdə 343 saxta video aşkar edilib. Analitiklərin qiymətləndirməsinə görə, son illərdə yalnız 2025-ci ildə Moldovanın seçkilərinə müdaxilə kampaniyası daha böyük olub.
Tədqiqatçıların fikrincə, əməliyyat martın əvvəlində “Matryoshka” şəbəkəsi çərçivəsində başlayıb; bu, prokreml dezinformasiya kampaniyasıdır və süni intellekt alətlərindən fəal şəkildə istifadə edir.
Saxta videoların bir hissəsində Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyanın seçkilərdə qələbəsinin Ermənistan və Rusiya arasında müharibəyə səbəb ola biləcəyi tezisi yayılır.
Bot şəbəkələrini tədqiq edən Antibot4Navalny kollektivi Paşinyan və Fransa Prezidenti Emmanuel Makronun iştirakı ilə onlarla saxta video aşkar etdiyini bildirib.
Onlarda “gizli saziş” haqqında iddia təkrarlanır ki, Fransa seçkilərdə Paşinyanı dəstəkləyir, bunun müqabilində onun qələbəsindən sonra Ermənistan Rusiyaya qarşı müharibəyə başlamağı vəd edir.
Mayın 11-də yayılan saxta videolardan birində iddia edilirdi ki, Paşinyanın mətbuat katibi Ermənistanda NATO təlimatçılarının olmasını təsdiqləyib, Baş nazir isə parlament seçkilərindən sonra “Rusiya ilə hərbi münaqişə qızışdırmaq” niyyətindədir.
Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, saxta videolar kampaniyanın yalnız bir hissəsidir.
Onların sözlərinə görə, bot şəbəkələri sosial şəbəkələrdə, o cümlədən X platformasında, Paşinyanın mövqeyini zəiflətməyə çalışan saxta iddiaları fəal şəkildə yayır.
Analitiklərin qiymətləndirməsinə görə, nəşrlərin baxışlarının əhəmiyyətli bir hissəsi çox güman ki, süni şəkildə təmin edilib.
Euronews qeyd edir ki, seçkiöncəsi kampaniya Ermənistanın Avropa İttifaqı ilə münasibətlərinin nəzərəçarpacaq dərəcədə dərinləşməsi fonunda keçir.
Əsas epizod kimi mayın əvvəlində keçirilmiş ilk Ermənistan-AB sammiti qeyd olunur; sammitdə Avropa Komissiyasının Prezidenti Ursula fon der Leyen və Avropa Şurasının Prezidenti Antoniu Koşta iştirak ediblər.
Sammitdən sonra Koşta “Ermənistan-AB sammiti AB-nin Ermənistan ilə münasibətləri dərinləşdirmək və əməkdaşlığı genişləndirmək əzmkarlığının aydın siqnalıdır”- deyə bəyan edib.
Öz növbəsində Paşinyan qeyd edib ki, Ermənistan “sülh və demokratik sistemin möhkəmləndirilməsinin yeni dövrünə qədəm qoyur ki, bu da AB ilə münasibətlərin inkişafı üçün əlverişli şərait yaradır”.
Euronews həmçinin xatırladır ki, sammitdən bir neçə gün sonra Rusiya Prezidenti Vladimir Putin Moskvada keçirilən mətbuat konfransı zamanı AB ilə münasibətləri dərinləşdirmə kontekstində Ermənistan və Ukrayna arasında paralellər aparıb.
Euronews-un məlumatına görə, “Matryoshka” şəbəkəsindən əlavə, tədqiqatçılar Storm-1516 prokreml şəbəkəsinin də fəallığını qeydə alıblar.
Clemson Universitetinin Media Forensics laboratoriyasının məlumatına görə, bu kampaniya da Nikol Paşinyanın nüfuzdan salınmasına yönəlib.
Almaniyanın xarici kəşfiyyatı və Fransanın Viginum agentliyi Storm-1516-nı demokratik institutları qeyri-sabitləşdirmək məqsədilə sistemli kampaniyalar həyata keçirən rus informasiya manipulyasiyası şəbəkəsi kimi xarakterizə edir.
Clemson Universitetinin tədqiqatına görə, şəbəkə ən azı yanvar ayından fəaliyyət göstərir.
O, Paşinyanın seçkiöncəsi vədləri ilə bağlı saxta bəyanatlar, habelə onun Avrasiya İqtisadi İttifaqının rəqəmsallaşdırılması üçün ayrılmış 11 milyon dolları öz seçki kampaniyasını maliyyələşdirmək üçün istifadə etməsi ittihamları yayır.
Universitetin rəqəmsal təsir məsələləri üzrə analitiki Ella Murrayin sözlərinə görə, Storm-1516-nın metodları göstərir ki, şəbəkə inkişaf etməkdə davam edir.
“Onlar influencer şəbəkələrinin və saxta marketinq botlarının əhatəsini genişləndiriblər. Bundan əlavə, konkret ölkələrin yerli istifadəçilərini təmsil edən hesablardan istifadə etməyə başlayıblar” – deyə o qeyd edib.
Murrayin qiymətləndirməsinə görə, rus dezinformasiya kampaniyalarının Ermənistana marağı Moldovada və Macarıstanda seçki proseslərinə müdaxilə cəhdlərini şərtləndirən eyni amillərlə – provestçü siyasi xadimlərin nüfuzdan salınması və Moskvanın regionda təsirinin bərpası istəyi ilə bağlıdır.
