Euronews, faktların yoxlanılması xidməti tərəfindən aparılan araşdırmaya əsaslanaraq, Ermənistanda parlament seçkiləri ərəfəsində həyata keçirilən genişmiqyaslı prokremlyönlü dezinformasiya kampaniyası haqqında geniş məqalə dərc edib.
Alınan məlumata görə, tədqiqatçılar bunu son illərin ən iri belə əməliyyatlarından biri adlandırırlar.
Məqalədə qeyd olunur ki, iyunun 7-nə təyin edilmiş parlament seçkiləri ərəfəsində Ermənistan genişmiqyaslı prokremlyönlü dezinformasiya kampaniyası ilə üzləşib.
Tədqiqatçıların məlumatına əsasən, may ayının əvvəlinə qədər 343 saxta video aşkarlanıb. Analitiklərin qiymətləndirməsinə görə, son illərdə bundan daha böyük yalnız Moldovada 2025-ci il seçkilərinə müdaxilə kampaniyası olub.
Tədqiqatçıların sözlərinə görə, əməliyyat martın əvvəlində “Matryoshka” şəbəkəsi çərçivəsində başlayıb. Bu, prokremlyönlü dezinformasiya kampaniyasıdır və süni intellekt alətlərindən fəal şəkildə istifadə edir.
Saxta videoların bir hissəsində Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanın seçkilərdə qələbəsinin Ermənistan və Rusiya arasında müharibəyə səbəb ola biləcəyi tezisi yayılır.
Bot şəbəkələrini araşdıran Antibot4Navalny kollektivi bildirib ki, Paşinyan və Fransa prezidenti Emmanuel Makronun iştirakı ilə ondan çox saxta video aşkarlayıb.
Həmin videolarda “gizli razılaşma” barədə iddia təkrarlanır. Guya Fransa Paşinyanı seçkilərdə dəstəkləyir və bunun müqabilində o, qələbədən sonra Ermənistanın Rusiyaya qarşı müharibəyə başlamasını vəd edib.
Mayın 11-də yayılan saxta videolardan birində iddia olunub ki, Paşinyanın mətbuat katibi Ermənistanda NATO təlimatçılarının mövcudluğunu təsdiqləyib və baş nazir parlament seçkilərindən sonra “Rusiya ilə hərbi münaqişə yaratmaq” niyyətindədir.
Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, saxta videolar kampaniyanın yalnız bir hissəsidir.
Onların sözlərinə görə, bot şəbəkələri sosial şəbəkələrdə, o cümlədən X platformasında Paşinyanın mövqelərini zəiflətməyə çalışaraq fəal şəkildə saxta iddialar da yayırlar.
Analitiklərin qiymətləndirməsinə görə, paylaşımların baxış sayının əhəmiyyətli hissəsi, ehtimal ki, süni şəkildə təmin edilib.
Euronews qeyd edir ki, seçkiqabağı kampaniya Ermənistanın Avropa İttifaqı ilə münasibətlərinin nəzərəçarpacaq dərəcədə dərinləşməsi fonunda keçir. Əsas hadisə kimi mayın əvvəlində keçirilmiş ilk Ermənistan–AB sammiti göstərilir. Sammitdə Avropa Komissiyasının prezidenti Ursula fon der Lyayen və Avropa Şurasının prezidenti Antoniu Koşta iştirak ediblər.
Sammitdən sonra Koşta bəyan edib ki, “Ermənistan–Aİ sammiti Aİ-nin Ermənistanla münasibətləri dərinləşdirmək və əməkdaşlığı genişləndirmək əzmini açıq şəkildə nümayiş etdirən siqnaldır”.
Öz növbəsində Paşinyan bildirib ki, Ermənistan “sülh və demokratik sistemin möhkəmləndirilməsinin yeni mərhələsinə daxil olur ki, bu da Aİ ilə münasibətlərin inkişafı üçün əlverişli şərait yaradır”.
Euronews həmçinin xatırladır ki, sammitdən bir neçə gün sonra Rusiya prezidenti Vladimir Putin Moskvada keçirilən mətbuat konfransında Avropa Birliyi ilə münasibətlərin dərinləşdirilməsi kontekstində Ermənistan və Ukrayna arasında paralellər aparmışdı.
Euronews-un məlumatına görə, “Matryoshka” şəbəkəsindən əlavə, tədqiqatçılar Storm-1516 adlı prokremlyönlü şəbəkənin də aktivliyini qeydə alıblar.
Clemson Universitetinin Media Forensics laboratoriyasının məlumatına əsasən, bu kampaniya da Nikol Paşinyanın nüfuzdan salınmasına yönəlib.
Almaniyanın xarici kəşfiyyatı və Fransanın Viginum agentliyi Storm-1516-nı demokratik institutları sabitsizləşdirmək məqsədilə sistemli kampaniyalar həyata keçirən rus informasiya manipulyasiya şəbəkəsi kimi xarakterizə edir.
Clemson Universitetinin araşdırmasına görə, şəbəkə ən azı yanvar ayından fəaliyyət göstərir. O, Paşinyanın seçki vədləri barədə saxta bəyanatlar, həmçinin guya onun Avrasiya İqtisadi İttifaqının rəqəmsallaşdırılması üçün ayrılmış 11 milyon dolları öz seçki kampaniyasının maliyyələşdirilməsinə sərf etməsi ilə bağlı ittihamlar yayır.
Universitetin rəqəmsal təsir məsələləri üzrə analitiki Ella Mürreynin sözlərinə görə, Storm-1516-nın metodları şəbəkənin inkişaf etməyə davam etdiyini göstərir.
“Onlar influenser şəbəkələrinin və saxta marketinq botlarının dairəsini genişləndiriblər. Bundan əlavə, konkret ölkələrin yerli istifadəçilərini təmsil edən hesablar istifadə etməyə başlayıblar” — deyə o bildirib.
Mürreynin qiymətləndirməsinə görə, Rusiyanın Ermənistana yönəlmiş dezinformasiya kampaniyalarına marağı Moldovada və Macarıstanda seçki proseslərinə müdaxilə cəhdləri ilə eyni amillərlə bağlıdır — qərbyönlü siyasətçiləri nüfuzdan salmaq və regionda Moskvanın təsirini bərpa etmək istəyi.
