Reuters geniş məqalə ilə Rusiyadan 100 min seçicinin köçürülməsi və Ermənistan seçkilərinə təsir planlarına toxunub

Britaniyanın Reuters xəbər agentliyi iyunun 7-də Ermənistanda keçiriləcək seçkilərə Rusiyanın müdaxilə cəhdləri ilə bağlı geniş məqalə dərc edib.

Verilən məlumata görə, agentlik Qərb kəşfiyyat və hökumət rəsmilərinə istinadən yazır ki, Rusiya Ermənistanın hazırkı rəhbəri Nikol Paşinyanın yenidən seçilməsinin qarşısını almaq üçün səylərini gücləndirib, çünki bu, Ermənistanın Qərbə istiqamətlənməsini möhkəmləndirə bilər.

“Qərb kəşfiyyatının 5 əməkdaşı ilə müsahibələrə və Reuters agentliyinin gördüyü sənədlərə əsasən, iyunun 7-nə doğru Moskvanın tədbirlərinə dezinformasiya kampaniyası, rusiyayönlü namizədlərə dəstək və Rusiyadan on minlərlə erməninin səsvermənin nəticələrinə təsir etmək üçün Ermənistana köçürülməsi cəsur planı daxildir” – agentlik yazır.

Reuters agentliyi yazır ki, dənizə çıxışı olmayan, 3 milyon əhalisi olan Ermənistan soyuq müharibə illərindən bəri əsasən Moskvanın orbitində olub, lakin sorğulara görə seçkilərdə lider olan Baş nazir Nikol Paşinyan Avropa və NATO ilə yaxınlaşıb, həmçinin ABŞ Prezidenti Donald Trampın müttəfiqinə çevrilib və Tramp da öz növbəsində Paşinyana dəstək verib.

Agentlik xatırladır ki, ABŞ dövlət katibi Marko Rubio bu yaxınlarda İrəvana səfər edib, burada faydalı qazıntılar, TRİPP haqqında saziş imzalayıb və bunun regionda Rusiyanın təsirini daha da zəiflədə biləcəyini vurğulayıb.

Reuters həmçinin xatırladıb ki, Ermənistan Avrasiya İqtisadi İttifaqının üzvüdür, 2024-cü ildən isə Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatında iştirakını dayandırıb, həmçinin vurğulayıb ki, bu ay ərzində Ermənistanda Avropa Siyasi Birliyinin Zirvə toplantısı çərçivəsində NATO-nun baş katibi Mark Rutte də qonaq olub.

“Rusiya prezidenti Vladimir Putin Paşinyanın dönüşündən narazılığını gizlətmir. Son günlərdə Moskva xəbərdarlıq edib ki, Ermənistan təbii qazın ucuz tədarükünü itirmək riski daşıyır, həmçinin meyvə, tərəvəz, gül və konyak daxil olmaqla erməni məhsullarının idxalını məhdudlaşdırıb.

Üç Qərb rəsmilərinin sözlərinə görə, Moskvanın ehtimal namizədi Samvel Karapetyandır – hakimiyyəti zorla ələ keçirməyə ictimai çağırışlar səbəbindən məhkəmə proseslərindən keçən milyarder” – deyərək agentlik, Samvel Karapetyanın Rusiyadan dəstək aldığına dair ittihamları rədd etdiyini vurğulayaraq  yazır.

Reuters Karapetyanın vəkili Robert Amsterdam ilə söhbət edib, o, Karapetyanın Rusiyadan dəstək barədə heç nə bilmədiyini deyib.

“Avropa uzun müddətdir Rusiyanı digər ölkələrin, son vaxtlar Moldova və Macarıstanın seçkilərinə müdaxilədə günahlandırır. Rusiya isə iddia edir ki, Avropa Birliyi və ABŞ onun sərhədlərinə yaxın ölkələrin işlərinə qarışaraq onları Qərbin təsir zonasına aparır.

Rusiyanın Xarici İşlər nazirliyi bizim şərh tələb edən sorğumuza cavab verməyib, lakin cümə axşamı jurnalistlərlə brifinqdə bəyan edib ki, Rusiyanın Ermənistanın daxili işlərinə qarışması ilə bağlı iddialar “casusluq maniyasıdır” –  deyə agentlik  yazır.

Qeyd olunur ki, Ermənistan hökumətinin ictimaiyyətlə əlaqələr şöbəsi məqalədə qeyd olunan konkret ittihamları şərh etməkdən imtina edib, lakin dezinformasiyaya qarşı mübarizə və azad, ədalətli və şəffaf seçkilərin təmin edilməsi istiqamətində görülən tədbirləri təqdim edib.

Rusiyadan seçicilərin köçürülməsi

Agentlik yazır ki, oktyabr ayında Kremldə Strateji Əməkdaşlıq və Tərəfdaşlıq Direktorluğu kimi tanınan idarə yaradılıb ki, agentliyin 4 anonim mənbəsinin sözlərinə görə, bu idarə Ermənistanda təsir əldə etmək əməliyyatını əlaqələndirir.

 Eyni zamanda, agentliyin 5 mənbəsinin sözlərinə görə, son aylarda Rusiya rəsmiləri Rusiyada yaşayan ermənilərin sonuncular Paşinyanın rəqiblərinin xeyrinə seçkilərdə səs versinlər deyə Ermənistana köçürülməsi imkanını müzakirə ediblər.

Reuters qeyd edir ki, ermənilərin dünyada böyük diasporu var, o cümlədən Rusiyada, bəzi təxminlərə görə, ermənilərin sayı 2 milyonu keçir, xatırladır ki, ermənilərə xaricdən səsvermədə iştirak etmək qadağandır.

 Anonim qalmaq istəyən yüksək rütbəli amerikalı rəsmilə istinadən, Moskvanın uğurla Ermənistana köçürə biləcəyi insanların sayı kəşfiyyat ictimaiyyətində müzakirə mövzusudur.

Qeyd olunur ki, ermənilər mütəmadi olaraq Rusiyadan Ermənistana və əks istiqamətə köçürülür və gündəlik onlarla reys həyata keçirilir.

 Agentliyin üç mənbəsinin məlumatına görə, Rusiya hakimiyyəti 100 min seçicinin köçürülməsinin təxminən 50 milyon dollara başa gələcəyini qiymətləndirib.

Qeyd olunur ki, mayın ortalarında Kreml hansı ermənilərin hansı regiona göndərilməli olduğuna dair kvotalar müəyyən edib və inzibatçılardan hazırlıq işləri ilə bağlı hesabat təqdim etmələrini istəyib.

“Reuters agentliyi belə bir planın həyata keçirilib-keçirilmədiyini və ya bunun seçkilərdə lider namizədlər arasındakı fərqi azaltmaq üçün kifayət edib-etmədiyini müəyyən edə bilməyib” –deyərək agentlik əlavə edir ki, may ayında keçirilən sorğunun nəticələrinə görə, Nikol Paşinyanın rəhbərlik etdiyi “Mülki Müqavilə” partiyası səslərin təxminən 30 faizini toplayır və birinci yerdədir.

 Samvel Karapetyanın “Güclü Ermənistan” Alyansı isə səslərin təxminən 6 faizini toplayaraq rəqabətdən xeyli geri qalır.

Dezinformasiyanın yayılması səylərinin aktivləşdirilməsi

Agentlik yazır ki, Rusiya rəsmiləri Paşinyan hökumətini gözdən salmağa yönəlmiş dezinformasiya onlayn kampaniyalarını gücləndiriblər.

Reuters Rusiya tərəfindən dəstəklənən dezinformasiyanın yayılmasına misal olaraq, Paşinyanın ABŞ-ın iki senatoru Ceyn Şahin və Tom Tillis ilə birlikdə guya cəlb olunduğu korrupsion əmlak əməliyyatı ilə bağlı yayılan saxta xəbəri qeyd edib.

Anonim qalmaq istəyən avropalı rəsmil agentliyə deyib ki, kampaniyalar Kremlə bağlı “Storm-1516” adlı bot şəbəkəsini əhatə edir ki, bu da ABŞ-ın son seçkilərinə müdaxilə əməliyyatlarında rol oynayıb.

“Üç mənbə bildirib ki, Kreml rus siyasi məsləhət şirkətlərini və analitik mərkəzləri, o cümlədən Avropa İttifaqı və Birləşmiş Krallıq tərəfindən Ukraynaya dəstəyi pozmaq üçün dezinformasiya yaydığına görə sanksiyalara məruz qalan Sosial Dizayn Agentliyini (SDA) cəlb edib.

Reuters agentliyi mənbələrə görə SDA tərəfindən tərtib edilmiş beş rusdilli sənədi nəzərdən keçirib. Xəbər təşkilatı sənədləri SDA-nın tərtib etdiyini müstəqil şəkildə təsdiq edə bilməyib” – deyə agentlik  yazır

Qeyd olunur ki, sənədlərdən birində Rusiyanın erməni diasporu üçün Yerevan1 adlı KİV yaradılması təklif edilib ki, bu da “Ermənistan yalnız Rusiya ilə sıx ittifaqda və onun himayəsi altında çiçəklənə bilər” əsas hekayəsi ilə Paşinyana qarşı “mənfi münasibət” yaysın.

Nə SDA, nə də Yerevan1 agentliyin şərh sorğularına cavab verib.

Sənəddə qiymətləndirilib ki, Rusiyada yaşayan ermənilər, “əgər onlar arasında yüksək iştirak təmin olunarsa”, seçkilərdə həlledici rol oynaya bilərlər.