Buçanın cinayətlərini törədənin kimliyindən asılı olmayaraq, bütün dünya tərəfindən birmənalı şəkildə pisləndi. Hətta qonşu Azərbaycanda belə, Buçanın rəsmləri hiddətə səbəb olub.
Həmin ölkənin teleqram kanalları şəkilləri şərh edərək yazıblar: “Gözləri çıxarmaq, qulaqları kəsmək nəyə lazımdır? Başını kəsməkdən nəylə fərqlənir, yaxud nəyi yaxşıdır?İslam dövlətinin iş tərzindən nə ilə fərqlənir?.
“Bu şərhlər, tam anlaşılan və təbii olardı, əgər elə bir platformlardan harada ki məhz özlərinin cinayətkarlığını yaymışdılar həm “baş kəsmələr”, həm “işgəncələr”, həm də “qeyri-insani dəhşətli səhnələr”dən səslənməsəydilər,
Bəs Azərbaycanın cinayətləri sivil dünya tərəfindən eyni şəkildə niyə məhkum olunmadı? Onları sənədləşdirib təqdim edə bilmədik, yoxsa bir daha ikili standartlara və fərqli yanaşmalara rast gəldik?
Həm aprel döyüşlərində, həm də 44 günlük müharibə zamanı AR İHM şəxsi heyəti tərəfindən Azərbaycan tərəfindən faktaraşdırma işi aparılıb.
Geqam Stepanyan görülən işləri təqdim edir:
“2016-cı ildə dörd mülki itkimiz olub, onlardan üçündə işgəncə izləri və səslənmələr olub ki, 100 erməni hərbiçilərin qətl hadisələri qeyd olunub ki, onların böyük əksəriyyəti üzərində işgəncələr və təhqiramiz izlər olub.Erməni hərbiçilərinin başlarını kəsmək hadisələrini Azərbaycan tərəfi öz icmalarında nümayişcəsinə göstərirdi, bununla demək istəyirdi ki, baxın Artsax sakinlərinə qarşı necə rəftar olunur”.
Müharibə cinayətlərinə görə cəzasız qalan Azərbaycan 2020-ci ildə daha böyük miqyasda cinayətlər törədərək, eyni zamanda öz alətlər dəstini genişləndirib.
Geqam Stepanyan əmindir ki, bütün bunlarsa məqsədli cinayətkarlıq olub.
“Onlar Azərbaycan hərbçiləri tərəfindən xüsusi olaraqsosial şəbəkələrdə nümayiş olunmuşdur əhali arasında əlavə qorxu yaratmaq məqsədilə sosial yerləşdirilib.
Beynəlxalq hüquq müdafiə təşkilatlarının da istinad etdiyi Hadrut meydanında törədilən qəsdən adam öldürmə hadisəsini xüsusilə qeyd etmək istərdim. Ona beynəlxalq hüquq müdafiə təşkilatları nəzər yetirib. Bu insanların Azərbaycan hərbçiləri tərəfindən qəsdən öldürüldüyü heç kimə sirr deyil”.
Üçüncü Artsax müharibəsinin ilk günlərində Ermənistan AİHM-ə dövlətlərarası şikayət təqdim edib. Bu barədə “Artsax” xəbər agentliyinə ER-in Avropa İnsan Haqları Məhkəməsindəki nümayəndəsinin idarə rəhbəri Liparit Drmeyan məlumat verib. Dövlətlərarası şikayətin işgəncə zonasında qurbanların dairəsi genişdir.
“Şikayətin bu hissəsində əsir götürülən şəxslərin çəkdiyi əzablara aiddir. Eləcə də qohumlarının cəsədi murdarlanmış şəxslərin azadlıqdan məhrum edilməsindən gedir:
Hazırda bütün işlər davam etdirilir. Hələlik heç bir iş dəqiq cavab almayıb.
“2016-cı illə bağlı elə işlər var ki, onların kommunikasiyası başa çatıb, yəni tərəflərin mövqeləri ifadə olunub, indi də ərizəçilər məhkəmənin qərarını gözləyirlər.
Həm də hər iki işə cavabdehlik daşıyan iki hökumət var. 2020-ci ilin hadisələri (Ermənistan Azərbaycana qarşı,Azərbaycansa Ermənistana qarşı) artıq məlumatlandırılıb, suallar məhkəməyə göndərilib, mövqelər təqdim olunub:
İndi biz gözləyirik ki, Azərbaycan tərəfi bizim mövqeyimizə öz təkliflərini təqdim etsin və eləcə də onlar tərəfindən iddiamıza etirazlarını bildirsinlər”.
Hüquq müdafiəçisi Geqam Stepanyanın AİHM-in qərarından və onun icrasından böyük gözləntiləri yoxdur. Azərbaycan AİHM-in qərarlarına məhəl qoymayan beş Avropa ölkəsindən biridir.
Bütün insanlar azad, ləyaqət və hüquq baxımından bərabər doğulur. Bu, Ümumdünya İnsan Hüquqları Bəyannaməsinin ilk maddəsidir.
Amma, gördüyümüz kimi, bəyannamənin tətbiqi bəyan edildiyi kimi universal deyil.
Buna baxmayaraq, müharibə cinayətlərinin hər hansı bir şəkildə məhkum edilməsi ümid doğurur ki, heç olmasa öz nüfuzunu qorumaq üçün bu qurumlar həqiqətin gözünə baxmaq və ədalətə xidmət etmək cəsarətinə malik olacaqlar.
