Rəsmi Yerevan təkcə Laçın dəhlizinin deyil, həm də ümumi vəziyyətin həlli ilə bağlı təkliflərlə çıxış edib. Bu fikirləri ER Baş naziri Nikol Paşinyan hökumətin iclasında təqdim edib.
Rəsmi Moskva artıq bəyanata reaksiya verib. Təhlükəsizlik Şurasının katibi Armen Qriqoryan da Nyu-Yorkda BMT Təhlükəsizlik Şurasının açıq müzakirəsi zamanı Azərbaycanın bu strukturdakı daimi nümayəndəsinin elan etdiyi ilkin şərtlərə dolayısı ilə cavab verən məqamları açıqlayıb və yalnız bu şərtlərə əsasən yalnız Sülh müqaviləsi imzalana bilər.
Rəsmi Yerevan münaqişənin həlli ilə bağlı öz təkliflərini dərc edərək problemlərin həllini belə bölüşdürdü. Hökumətin iclasında Baş nazir Paşinyan 5 zəruri addımı sadalayıb.
“Rusiya Federasiyasının sülhməramlı qoşunları Laçın dəhlizini nəzarətdə saxlamalı və bununla da dəhlizin normal fəaliyyətini təmin etməlidir.
Başqa sözlə, Rusiya Federasiyasından başqa heç kim Laçın dəhlizinə nəzarət etməməlidir. Azərbaycan dəhlizdə nəqliyyat vasitələrinin sərbəst hərəkətinə mane olmamalıdır.
Dağlıq Qarabağ ermənilərinin hüquqları və təhlükəsizliyi Stepanakertlə Bakı arasında beynəlxalq format çərçivəsində danışıqların predmetinə çevrilməlidir.
Ermənistan və Azərbaycan arasında mümkün Sülh müqaviləsinə gəlincə, bu, aydındır ki, həyata keçirilməsi təminatlarının və mübahisələrin həlli mexanizmlərinin başa düşülən və işlək sistemə malik olması.
Sərhədlərin delimitasiyası parametrləri aydın şəkildə qeyd edilməli və hər hansı bir gərginliyin qarşısını almaq üçün aydın mexanizmlər işə salınmalıdır”.
Baş nazirlikdən olan strateji komandanın üzvü Manvel Melikyan Paşinyanın açıq mətnlə demədiyinə aydınlıq gətirir.
“Deyirlər ki, indiki məqamda vəziyyətin həlli üçün açarı daha Moskvada axtarmaq lazım deyil, onu başqa paytaxtlarda axtarmaq, beynəlxalq mandata sahib olacaq qüvvələri dəvət etmək lazımdır.
Sözlə orada əməkdaşlıq aparılmalıdır, çünki Rusiya sülhməramlı qüvvələrinə ümid yoxdur.44 günlük müharibədən sonra Muradov komandir olarkən , səhv etmirəmsə, Laçın böhranı yarananda Muradov uzaqlaşdırıldı, Volkov uzaqlaşdırıldı yəni bu körpü bağlananda.
İndi yenisi gəlir.Söhbət adın saxlanmasından gedir,yoxsa indi nə gözləyək,daha nələr bağlanacaq,yaxud hansı eskalasiya ola bilər və yaxud hansı maneələr yarana bilər?
Ermənistan Beynəlxalq Təhlükəsizlik Problemləri İnstitutunun təsisçisi, politoloq Styopa Safaryanın fikrincə, yeni hadisələrin əsası qoyulur.
“Gəlin qeyd edək. Stepanakert Təhlükəsizlik Şurasının sessiyasında deyib: beynəlxalq təhlükəsizlik mexanizmlərimizi təmin edin, biz soyqırım təhlükəsi ilə üz-üzəyik.
Ermənistan bildirib ki, bu vəziyyətə dözmək olmaz və bunun həlli geniş beynəlxalq iştirakdır. Birinci mərhələ Laçın dəhlizində faktaraşdırıcı missiya, daha sonra Artsaxda geniş beynəlxalq iştirak, eləcə də Bakı-Stepanakert oxu ilə danışıqların beynəlxalq mexanizminin aydın formalaşdırılması tələb olunur.
Görünür, bizdə yeni proses var və Rusiyadan yeni şikayətlər gətirəcək”.
Artıq Moskvadan gözlənilən şikayətlər dinlənilib. Amma bundan bir gün əvvəl Ermənistan Təhlükəsizlik Şurasının katibi Armen Qriqoryan İctimai TV-nin efirində 9 noyabr 2020-ci il tarixli elana əsasən Laçın dəhlizinin Rusiya Federasiyasına aid olduğunu bir neçə dəfə açıqlayıb.
Rusiya sülhməramlılarının müharibədən sonra Artsaxdakı fəaliyyətini, xüsusən Xtsaberd, Farux, Qaraqlx hadisələrini xatırladıb.
Rusiya Xarici nşlər nazirliyinin xüsusi nümayəndəsi Mariya Zaxarova Ermənistandan gələn şikayətlərə cavab verib.
Moskva “rəsmiYerevanın qarşılıqlı məqbul həll yollarının axtarışına töhfə verməsini prinsipial olaraq vacib hesab edir”.
Politoloq Styopa Səfəryan Rusiya Xarici işlər nazirliyinin nümayəndəsinin çıxışında diqqət çəkdiyi vurğunu vurğulayır. O cümlədən, Azərbaycan keçid məntəqəsinin “çıxarılması” və ya “sökülməsi” ifadəsi ümumiyyətlə işlədilmir.
Noyabrın 9-da imzalanmış razılaşmalara və qarşılıqlı məqbul həll yollarına qayıtmağa dair eyham, razılaşmanın mətnini dəyişdirmək cəhdi kimi qəbul edilir.
