AİHM-də erməni hərbi əsirlərin maraqlarının təmsilçisi Siranuş Sahakyan istisna etmir ki, qarabağlı Vaqif Xaçatryanın Azərbaycan tərəfindən oğurlanması insan hüquqları nöqteyi-nəzərindən fövqəladə təhvilvermədir.
Bu isə şəxsi azadlıq hüququnun pozuntusudur.Mövcud insanı işgəncə təhlükəsi ilə üz-üzə qoyur və ədalətli mühakiməni istisna edir.
Siranuş Saakyan Azərbaycanın Vaqif Xaçatryanı oğurlamaq üçün Beynəlxalq Qızıl Xaç Təşkilatından istifadə etməsi variantını da istisna etməyib.
Aldığımız məlumata görə, bu haqda Siranuş Sahakyan avqustun 2-də jurnalistlərlə görüşündə deyib.
Onun sözlərinə görə, hadisəni beynəlxalq hüququn məntiqinə sığışdırmaq çətindir.
“Beynəlxalq hüquqda, şübhəsiz ki, çox vacib olan və cinayətkarları ədalət mühakiməsinə cəlb etməyə və onların ədalətdən qaçmasına mane olan cinayət əməkdaşlığı mexanizmləri mövcuddur.
Bunun üçün beynəlxalq hüquqda köçürmə, ekstradisiya və köçürmə sənədləri mövcuddur ki, onların ünvan sahibi dövlətlər ola bilər.
Əgər Azərbaycan Vaqif Xaçatryanın cinayətkar olduğuna inanırdısa, o zaman o, beynəlxalq cinayət hüququnun, Qarabağın, Ermənistanın, Rusiya Federasiyasının hakimiyyət orqanlarının və niyə də olmasın İnterpolun köməyi ilə bu cinayətkarı ərazi yurisdiksiyasına cəlb edə bilərdi”-deyərək əlavə edib ki, Azərbaycan bu şəxsin beynəlxalq axtarışda olması ilə bağlı etibarlı şərh vermir,belə ki, bunu ER hüquq müdafiəçisi də təkzib edib.
Sahakyanın sözlərinə görə, Azərbaycan hüquqi proseslərdə əməkdaşlıq yolu ilə getməyib, lakin onun tərəfindən axtarılan şəxsin səyahət edəcəyini əvvəlcədən bildiyi üçün Qırmızı Xaça heç bir məlumat verməyib və Qırmızı Xaç Cəmiyyətinin humanitar missiyası vasitəsilə süni şəkildə gətirilib.
Vaqif Xaçatryan Qarabağ hakimiyyətinin yurisdiksiyasından Azərbaycanın yurisdiksiyasına artıq özbaşına əməllərlə həbs olunub.
“Biz Vaqif Xaçatryanın işində ədalətli proseslər gözləyə bilmərik, çünki o, əvvəldən qanunun və insan haqlarının fundamental təminatlarını pozaraq Azərbaycanın ərazi yurisdiksiyasına aparılıb.
İki mümkün variant var. Vaqif Xaçatryanı siyahıda görmək. Beynəlxalq axtarışda olduğu iddia edilən şəxslər Azərbaycan ən azı bu barədə Beynəlxalq Qızıl Xaç Komitəsinə məlumat verərək, cinayət törətməkdə axtarışda olan şəxsin Azərbaycanın yurisdiksiyasında olduğu halda tutula biləcəyini bildirməyə borclu idi.
Qırmızı Xaç beynəlxalq humanitar mandatını Azərbaycan qoruyacaqdı və Qırmızı Xaç bu barədə Vaqifin ailə üzvlərinə məlumat verməli idi” – deyərək belə bir məlumatın olmadığına əmin olan Sahakyan vurğuladı.
Onun sözlərinə görə, ikinci variant ondan ibarətdir ki, Azərbaycan ilkin olaraq Qırmızı Xaça belə məlumat verməyib və problemini həll etmək naminə Qızıl Xaçdan istifadə edib.
“Digər şərtlər daxilində Azərbaycan xüsusi əməliyyat keçirə bilərdi, Vaqif Xaçatryanı oğurlamaq üçün xüsusi təyinatlılar cəlb edib Azərbaycana apara bilərdi ki, bu da resurs tələb edirdi və onlar aldatma yolu ilə getdilər.
Vaqif Xaçatryanın həbs ediləcəyini çox gözəl anlayaraq onlar bu barədə susublar və Qırmızı Xaçdan istifadə edərək, Vaqifi humanitar məsələ kontekstində asanlıqla köçürdülər və onu Azərbaycanın nəzarəti zonasına gətirdilər” – deyə AİHM-dəki erməni hərbi əsirlərin maraqlarının nümayəndəsi bildirib.
Sahakyan hesab edir ki, Qırmızı Xaç çox sərt reaksiyası amilində problemi daha yüksək dairələrəcən çatdırsaydı, hadisənin qarşısını yerindəcə ala bilərdi.
Yəni hadisənin ilkin mərhələsindən mərkəzi orqanlara məsələ ilə bağlı məlumat verilməli idi.
“Bizim izahatımız yoxdur ki, Qırmızı Xaç həbs təhlükəsini dərk etdiyi andan hadisənin qarşısını almaq üçün yüksək beynəlxalq dairələrin iştirakı və onların təzyiqi ilə bütün zəruri kompleks tədbirləri görüb.
Hətta o an belə Azərbaycan hakimiyyət orqanları Qızıl Xaç Komitəsinin mandatına münasibətdə özbaşına davranmış, Qırmızı Xaç faktları şərh etməməli, Qızıl Xaç Cəmiyyətinin fəaliyyətinə maneələr və Qırmızı Xaçdan istifadənin risk və təhlükələrinə cavab verməyə borclu idi.
Xaç, strukturları daha sərt bir alət dəsti ilə Qırmızı Xaç mandatını dəstəkləməyə çağırmalı və fəaliyyətlərinə maneələrin qarşısını almaq üçün təsirli addımlar atmağa səsləməliydi” – deyərək o əmin etdi.
Siranuş Saakyan hesab edir ki, Qırmızı Xaç daim Azərbaycanın reaksiyalarından qorxur, Azərbaycan isə taktiki baxımlarla risklər yaradır, ümumilikdə Qırmızı Xaç Cəmiyyətinin Azərbaycanda fəaliyyətini qeyri-mümkün etməklə hədələyir və onlar öz fəaliyyətlərini davam etdirmək naminə son dərəcə ehtiyatlı mövqe tuturlar.
“Hazırda biz Qırmızı Xaç Cəmiyyətinin problemi həll etmək imkanından məhrum olduğunu görürük.
Strukturun humanitar əməliyyatları limiti məhdudlaşıb. Qırmızı Xaç ərzaq ehtiyatları təchizatından məhrumdur, bunun nəticəsində insanlar aclıqdan ölür.
Qida çatışmazlığı ciddi sağlamlıq problemləri yaradır və Qarabağ ermənilərinin həyatı üçün birbaşa təhlükəyə çevrilir”- deyə AİHM-də erməni hərbi əsirlərin maraqlarının nümayəndəsi Siranuş Sahakyan vurğulayıb.
Sahakyanın fikrincə, Vaqif Xaçatryanın oğurlanmasında çox uzağagedən bir məqsəd var. Hal-hazırda günahsız vətəndaşların hüquq və mənafelərinə birbaşa toxunması ilə yanaşı, həm də Qarabağ hakimiyyətinə tabe olmağa çağırıçedici hərəkətdir.
“Blokada şəraitində biz başa düşürük ki, orada fiziki məhvetmə riskləri artıq həyata keçirilirsə, məcburi köçkünlük özlüyündə beynəlxalq cinayət olan həyat xəttinə çevrilə bilər.
Lakin bu cinayətin icrası ilə yanaşı, biz bunu təmin edə bilərik. Bəzi insanların həyatını Laçın dəhlizindən keçmək yolu ilə təmin etməklə, yəni yaşayış yerini zorla tərk edərək və şəxsiyyətini dəyişdirməklə Artsax sakinlərinin heç olmasa bir hissəsi öz gələcək həyatlarını Ermənistanda və ya dünyanın başqa yerlərində qura bilərdilər.
Dəhliz azərbaycanlıların nəzarətindədir, burada humanitar və sülhməramlı missiyalar gücsüzdür. Azərbaycan bu dəhlizdən keçərək, hazırda Qarabağda qərarlar qəbul edən istənilən şəxsi, o cümlədən siyasi və hərbi rəhbərliyə qarşı həbs və özbaşınalıq edə bilər.
İyulun 29-da Artsax Respublikasının Dövlət naziri və İnsan Hüquqları Müdafiəçisi Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsinin müşayiəti ilə Artsaxdan olan 68 yaşlı Vaqif Xaçatryanın qaçırılması ilə bağlı həyəcan təbili çalıblar.
Halbuki müalicə Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsinin müşaiyyətiylə müalicə üçün Ermənistana aparılırdı.
Bu bəyanatlardan bir neçə saat sonra Bakı məlumat yayıb ki, Azərbaycan hüquq-mühafizə orqanları müalicə üçün Ermənistana gedən şəxsi saxlayıb və Bakıya gətirilib.
Azərbaycan Baş Prokurorluğu hələ 2013-cü ildən ona “ittiham irəli sürüldüyünü ”, onun barəsində həbs qətimkan tədbiri seçildiyini, elə həmin il barəsində “beynəlxalq axtarış” elan edildiyinibəyan edib”.
