İran artıq uzun illərdir ki, öz qırmızı xəttlərini çəkmişdir və bütün tərəflərə ərazi bütövlüyü, sərhədlərin toxunulmazlığı, geosiyasi dəyişikliklərin yolverilməzliyi prinsipləri haqqında müntəzəm olaraq xatırlatmışdır. Bu haqda jurnalistlə söhbətində Ermənistan-İran əməkdaşlığı üzrə İnkişaf Fondunun rəhbəri Puya Hosseini qeyd edib.
Onun sözlərincə, İran həmçinin “Zəngəzur dəhlizi” məsələsi ilə bağlı narahatdır. “İran “Zəngəzur dəhlizi”-nə alternativ yol yaratmağa cəhd göstərmişdir. Əlbəttə ki, İran ərazisi ilə Azərbaycanı Naxicevanla birləşdirilən yol həmişə də olubdur.
Lakin indi söz dəmir yolu və daha yaxşı yollar haqqındadır və bu yollar İranın nəzərəti altında olacaq. Bununla, İran bir neçə məqsəd güdür. Əvvəlan alternativ təkilf edərək “Zəngəzur dəhlizi” neytrallaşdırır.
İknincisi, əgər Azərbaycanı Naxicevanla birlədirilən yol İranın nəzərəti altındadırsa, İran öz təsirini Azərbaycan və Türkiyə üstündə saxlayır, və bununla belə, İranın Cənubi Qafqazdakı təsiri daha da artır. Bu isə, öz növbəsində, rəqibin istək və məqsədlərini neytrallaşdırır”- deyərək Hosseini bildirmişdir.
O qeyd edib ki, İran həmişə Cənubi Qafqazda müstəqil siyasət yürütməyə çalışıb. “Artsax müharibəsindən əvvəl Rusiyanın rolu Cənubi Qafqazda böyük idi. Ukrayna müharibəsindən sonra Rusiyanın rolu zəiflədi və İranın maraqları təhdid edildi və İran regionda özünü yenidən mövqe tutmağa və mövqelərini möhkəmləndirməyə çalışır. Bu məsələlərdə İran və Ermənistanın maraqları üst-üstə düşür: İran Ermənistanın ərazi bütövlüyünü təhdid edən bütün təhlükələri neytrallaşdırmağa çalışır”.
Puya Hosseini bildirib ki, İranın siyasi rəhbərlərinin masasında bütün senarilər də mövcudur. “İran öz mövqeyini ifadə edərək bütün tərəflərə həm siyasi, həm də hərbi mesajlar göndərmişdir. Son zamanlar İran Prezidenti hərbi parad ərzində vurğulamışdır ki, onun Silahlı qüvvələri “Zəngəzur dəhlizi”-nin həyata keçirilməsini neytrallaşmış və Cənubi Qafqazda geosiyasi vəziyyətin dəyişikliynə imkan verməmişlər. Busa onu göstərir ki, İran həm də hərbi güclə öz qırmızı xəttlərini saxlamağa hazırdır.
Əlbəttə ki, İranın Cənubi Qafqazdakı rolu böyükdür və o, hərbi əməliyyatların keçirilməsinə imkan verməyəcək. İran bütün tərəfləri bir masa ətrafında birləşdirmək və gərginliyin qarşısını almağa çalışır. Gərginliyin artmasında Azərbaycan, Türkiyə və onların arxasında duran qüvvələr maraqlıdır. İranın hərəkətlərisə hərbi əməliyyatların mümkünlüyünü yalnız zərərsizləşdirməyə istiqamətləndirilib”- deyə o bildirib.
