Türkoloq jurnalistə müsahibəsində qeyd edib ki, amma Ankara bu ambisiyalara real imkanlarla yanaşmaq üçün addımlar atır.
Onun sözlərinə görə, Türkiyə orta güc olaraq qalmasına baxmayaraq, yenə də dünyanın ən güclü dövlətlərindən biri kimi çıxış etmək istəyir.
“ İsveçə NATO-ya üzv olmaq üçün yaşıl işıq yandırmaqla Türkiyə mahiyyət etibarı ilə ABŞ ilə razılaşma əldə etdi və təxminən üç ildir mübarizə apardığına nail oldu.
Uzun müddətdir ki, ABŞ modernləşdirilmiş hərbi təyyarələr üçün 23 milyard dollarlıq müqaviləni təsdiqləməyə razı olmayıb. İsveçin üzvlüyünün təsdiqi bu sövdələşmədə sadəcə bəhanə idi, əslində isə söhbət 40 Amerika F-16 qırıcısının tədarükünün təsdiqindən gedir.
Hazırda Türkiyə ordusunda bu tip səksənə yaxın qırıcısı var və Amerika tərəfi də onları eyniylə modifikasiya etməlidir.
Türkiyənin Yaxın Şərqdə sadiq müttəfiqi olaraq qalması ABŞ üçün vacibdir, çünki sonuncunun coğrafi mövqeyi və döyüşə hazır ordusunun olması NATO-nun həmin regionda planlarının həyata keçirilməsi baxımından böyük əhəmiyyət kəsb edir. Bu barədə türkoloq bildirib.
Safrastianın sözlərinə görə, Türkiyə də İsveçdən istədiyini aldı, çünki rəsmi Stokholm İsveçdə mühacirətdə olan kürd fiqurlar arasında ictimai çıxış üçün daha sərt şərtlər və məhdudiyyətlər tətbiq etməyə başladı və beləliklə, insanların öz fikirlərini sərbəst ifadə etməsinə və tərk edilmiş hərəkətlər etməsinə imkan verən siyasəti yeritdi.
Türkiyənin bu qərarı Şimali Atlantika Alyansı ilə ziddiyyət təşkil edən Rusiya üçün sürpriz deyildi. Əvvəldən hər kəsə, o cümlədən Moskvaya aydın idi ki, Ankara gec-tez bu addımı atacaq və ümumiyyətlə, yeni üzvlərin koalisiyaya qoşulmasına mane ola bilməz.
Türkiyə bütün bu müddət ərzində yalnız öz problemlərini həll etməyə çalışırdı. Təsadüfi deyil ki, Rusiya tərəfinin rəsmi reaksiyası kifayət qədər rahat olub”- deyə bizim həmsöhbətimiz qeyd edib.
İran İslam Respublikasının müxalif olduğu “Zəngzor dəhlizi”nin mütəmadi olaraq dilə gətirilməsinə görə Cənubi Qafqazda Türkiyə tərəfi ilə siyasi danışıqların istisna olunmaması məsələsi qldırılır hansına ki, İİR-sı ziddir sualına türkoloq cavabında qeyd edib ki,
İbrahim Rəisi Türkiyəyə səfəri zamanı bölgədə bir daha qırmızı xətlərdən və sərhəd dəyişikliyinin yolverilməzliyindən danışsa da, rəsmi Ankara öz siyasətini davam etdirəcək, məqsədi, Ermənistanın ərazi bütövlüyünü pozmaqla Türkiyə və Azərbaycanın hər biri ilə birbaşa quru əlaqəsi yaratmaqdır.
“Türkiyənin bu istiqamətdə təzyiqləri davam edəcək və İranın bu mərhələdə Türkiyə ilə qarşıdurmaya və ya hərbi münaqişəyə getməsi ehtimalı azdır, çünki öz ərazisindən kənarda baş verə biləcək münaqişələrin və hücumların qarşısını alır.
Daha doğrusu, Azərbaycandan avantüra gözləmək olar, çünki bu ölkə Türkiyənin müttəfiqidir və onların ümumi maraqlarını irəli sürmək istəyir.
“Zəngzor dəhlizi” Türkiyəni Orta Asiyanın türkdilli ölkələri ilə birləşdirdiyi və bütün dünyada siyasi çəkisini kəskin şəkildə artırdığı üçün ilk növbədə Türkiyə üçün strateji baxımdan lazımdır.
Türkdilli ölkələrin illik ümumi daxili məhsulu bir trilyon dollardan çoxdur ki, bu da heç də az əhəmiyyət kəsb etmir. Digər tərəfdən, Türkiyə gələcəkdə dünya iqtisadiyyatının əhəmiyyətli bir hissəsinin bağlanacağı London-Pekin logistika oxunda mühüm rol oynamağa çalışır”- deyə Safrastyan qeyd edib.
Lakin onun fikrincə, diqqətdən kənarda qalmamalı olan sadə bir fakt var. Türkiyə nə qədər iri logistik layihələrin həyata keçirilməsi prosesinə qoşulmağa çalışsa da, Azərbaycanda Qarsı Naxçıvanla birləşdirməli olan 200 km-lik dəmir yolu xəttinin tikintisini başa çatdıra bilməyib.
İllərlə danışırlar, amma tikilmir. Türkiyə indi bu məsələni ötən il birgə maliyyələşdirmə haqqında saziş imzaladığı və faktiki olaraq Azərbaycan nefti və qazının satışından əldə etdiyi sərbəst pulları özündə birləşdirən Azərbaycanın köməyi ilə həll etməyə çalışır.
Safrastianın sözlərinə görə, tenderlərin qalibi artıq məlumdur və yaxın vaxtlarda hazırlıqlara başlanılacaq.
“Türkiyə bəzən kifayət qədər böyük ambisiyalar irəli sürür, lakin bunun üçün kifayət qədər resurs yoxdur, yəni Türkiyənin ambisiyaları real imkanlarından qat-qat artıqdır”- deyə akademik və türkoloq yekunlaşdırıb.
