İranşünas Jana Vardanyan bu fikri jurnalistə müsahibəsində İranda keçirilən Prezident seçkilərinin birinci turunun nəticələri barədə danışarkən bildirib.
“Əvvəldən parlamentin spikeri Məhəmməd Bağer Qalibaf lider sayılırdı, namizədlər qeydə alındıqdan və təşviqat kampaniyası başlayandan sonra çoxları əsas döyüşün onunla Məsud Pezeşkyan arasında olacağını düşünürdü.
İranın keçmiş Səhiyyə naziri, islahatçı qanadın nümayəndəsi, lakin seçkiqabağı kampaniyadan və xüsusən də teledebatlardan sonra Pezeşkyan populist açıqlamalar verdi və bunun sayəsində o, böyük diqqəti cəlb etdi və əsas namizədə çevrildi.
Bunu İranda keçirilən və seçkilərin birinci turunda öz əksini tapmış ilkin sosioloji sorğular sübut edir” – deyə Vardanyan bildirib.
İranşünasın fikrincə, birinci turda mühafizəkarlar bir namizəd ətrafında birləşə bilsəydilər, yəqin ki, onların qələbə şansları daha çox olardı və seçki prosesi bir turda yekunlaşardı.
“Ancaq indi seçkilərin ikinci turu ərəfəsində mühafizəkarlar keçmiş nüvə müzakirəçisi və Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasında Xamneyinin nümayəndəsi Seyid Cəlili dəstəkləmək üçün birləşiblər.
Ancaq bu halda da çox qızğın döyüş getdiyini və hər iki düşərgənin daha çox səs toplamaq üçün bütün mümkün rıçaqlardan istifadə etdiyini nəzərə alsaq, kimin qalib gələcəyini proqnozlaşdırmaq çətindir” – deyə həmsöhbətimizqeyd edib.
İranşünasın fikrincə, əgər əvvəllər seçkilərin ikinci turu olsaydı, adətən bu prosesə maraq çox olurdu və iştirak kifayət qədər yüksək olurdu, lakin son illərdə insanların sayına görə vəziyyət bir qədər dəyişib.
Sosial problemlər və insanların istədikləri daha dərin və sistemli dəyişikliklərdir. Buna baxmayaraq, həmsöhbətimiz iyulun 5-nə təyin edilən seçkilərin ikinci turunda iştirakın hansı səviyyədə olacağını söyləməkdə çətinlik çəkib.
İki namizəddən birinin seçiləcəyi təqdirdə Ermənistan-İran münasibətlərinin necə inkişaf edəcəyi məsələsinə toxunan Vardanyan vurğulayıb ki, İranın siyasəti təkcə Prezident institutu tərəfindən müəyyən edilmir, sistemli əsas var.
Ona görə də xarici siyasət xətti Prezidentin qərarı ilə dəyişmir, sistemlə olur.
“Cəlil seçilərsə, Ermənistan-İran münasibətlərində ciddi dəyişiklik olmayacaq və sonuncu Raysın qəbul etdiyi siyasəti davam etdirəcək.
Pezeşkian seçilərsə, onun bu vəzifədə hansı addımlar atacağını proqnozlaşdırmaq bir qədər çətindir. Sonuncunun türk dilini, Ermənistan-İran münasibətləri ilə bağlı keçmişdə verdiyi problemli açıqlamaları nəzərə alsaq, onun qələbəsinin bizim üçün arzuolunan olduğunu düşünmürəm.
Belə olan halda Pezeşkiyanın yerli səviyyəyə gəlişinin Ermənistan-İran gündəminə müəyyən qədər mənfi təsir göstərməsi mümkündür.
Amma bir daha deyirəm, İran institutlarının kompleks sistem xarakterini və sistemli yanaşmasını nəzərə alsaq, bu, aydın deyil” – deyə iranşünas bildirib.
Vardanyanın fikrincə, islahatçı seçilsə belə, onun fəaliyyət göstərməsi çox çətin olacaq, çünki hakimiyyətin digər qollarında mühafizəkarlar var, ona görə də hər hansı siyasəti həyata keçirərkən Pezeşkian əvvəlki administrasiya dövründə olduğu kimi mühafizəkarlarla qarşılaşacaq.
Prezident Rouhani, xüsusən də səlahiyyətlərinin son illərində, parlamentlə kəskin ziddiyyətli olduğu bir vaxtda.
İranda Prezidentliyə namizədlərdən heç biri 50 faizdən çox səs toplaya bilməyib, iyulun 5-də respublikada prezident seçkilərinin ikinci turu keçiriləcək.
Birinci turun ilkin nəticələrinə görə, İranın keçmiş səhiyyə naziri, islahatçı qanadın nümayəndəsi Məsud Pezeşkyan 10,4 milyondan çox səs toplayıb, onun əsas rəqibi, mühafizəkarlar qanadının Təhlükəsizlik üzrə namizədi İranın ruhani lideri Səid Cəlili, 9,4 milyondan çox. Ümumilikdə 24,4 milyondan çox bülleten hesablanıb.
İranda növbədənkənar Prezident seçkiləri iyunun 28-də keçirilib.
