Politico-nun məlumatına görə, Azərbaycanın Avropa ilə artan enerji əlaqələri, Avropa Birliyinin (Aİ\B) Moskvadan asılılığını sona çatdırmağı hədəfləyir.
Avropa Birliyi , COP29-un ev sahibi olan Azərbaycan ilə bir sıra enerji müqavilələrinin Avropada daha çox Rusiya qazının axını üçün bir arxa qapı yaratmadığına inanmağa davam edir.
Avropa Komissiyasında enerji məsələləri üzrə sözçü Tim McFay, “AB bazarlarına təchizat verən Cənubi Qaz Dəhlizi yalnız Azərbaycan qaz yataqları ilə bağlıdır, daha geniş Azərbaycan qaz sisteminə bağlı deyil”- deyə o, bildirib.
Bu müddət ərzində Rusiya “Gazprom”u və Azərbaycanın dövlət enerji nəhəngi SOCAR, iki şirkət arasında “strateji tərəfdaşlığın genişləndirilməsi” və qonşu ölkələr arasında nəqliyyat dəhlizinin gücləndirilməsi üçün bir sıra razılaşmalar imzalayıb.
İyun ayında Chatham House, “Rusiya qazının Azərbaycanın və Türkiyənin vasitəsilə yuyulması, Avropanın davamlı yüksək tələblərini qarşılamaq üçün” iddia etmişdi.
Prezident Əliyev, Azərbaycanın Rusiya qazını AB-nə ixrac etməsi ilə bağlı iddiaları “saxta xəbərlər” adlandıraraq tənqid etmişdi.
Avropa Komissiyası, Azərbaycanın AB-nə qaz ixracını artırmaq üçün daha çox Rusiya qazı idxal edəcəyindən narahatlıqları istisna etməyib, bu da Moskvanın hələ də fayda götürməsinə səbəb ola bilər.
Cari ilin ilk üç ayında AB-nin ümumi qaz tədarükünün təxminən 7%-i Azərbaycandan idxal edilib, bu il ərzində ölkə Avropaya təxminən 10 milyard kubmetr qaz satıb.
Tim McFay, “Bizim məlumatlara görə, Azərbaycanın son iki il ərzində Rusiya idxalından illik bir milyard kubmetr qaz aldığı”nı bildirib. O, əlavə edib ki, mənzərə “çox aydındır”, lakin “həmişə yadda saxlamaq lazımdır ki, qazın fərdi molekullarını izləmək mümkün deyil”.
Rəsmi məlumatların detalları olmasa da, 2022-ci ilin sonunda imzalanan ilkin müqavilə, 2023-cü ilin ilk üç ayında Rusiyadan Azərbaycana bir milyard kubmetr qazın çatdırılacağını göstərir.
Avropa Parlamentinin oktyabr ayında qəbul etdiyi qətnamə, Komissiyanı Bakı ilə enerji əlaqələrini yenidən nəzərdən keçirməyə çağırır.
Çünki “insan hüquqlarının davamlı pozulması və Azərbaycanın AB-nə qaz ixracının artırılmasının Bakının Rusiya qazını idxal etməsi ilə kompensasiya edilə biləcəyi ilə bağlı narahatlıqlar” mövcuddur.
