Ermənistanın Qırmızı Xaçının Yerevan idarəsində 3 mart tarixində keçirilən aksiyada iştirakçılar Qırmızı Xaçın Beynəlxalq Komitəsindən (QXBK) xahiş etdilər ki, Bakıda saxlanılan və son 14 gündən aclıq aksiyası keçirən, həyatı təhlükədə olan Ruben Vardanyana dərhal baş çəksinlər.
“Bizik öz dağlarımız” inkişaf agentliyindən verilən məlumata görə, aksiyada iştirak edənlər QXBK sədri Miryana Spoljaric Eggerə açıq məktub təqdim etdilər.
37 təşkilatın ünvanladığı məktub bütövlükdə aşağıda təqdim olunur: “Bakı həbsxanasında saxlanılan və iki həftədən artıqdır ki, aclıq aksiyası keçirən Ruben Vardanyanın səhhəti, eləcə də Azərbaycanda siyasi motivlərlə qanunsuz olaraq mühakimə olunan digər erməni məhbusların vəziyyəti ilə bağlı dərin narahatlıq hissi ilə Sizə müraciət edirik.
“Sizə dərin narahatlıqla müraciət edirik – Bakıda saxlanılan və iki həftədən artıq aclıq aksiyası keçirən Ruben Vardanyanın sağlamlığı ilə bağlı, habelə Azərbaycanda siyasi səbəblərlə qeyri-qanuni olaraq mühakimə olunan digər erməni əsirlərinin vəziyyəti ilə bağlıdır.
Azərbaycan mətbuatında yayılmış məlumata görə, fevralın 25-də məhkəmə iclasında Ruben Vardanyanın sağlamlığı pisləşib. Lakin buna baxmayaraq, məhkəmə prosesi davam edib.
Həmçinin, yayılmış şəkillərdə onun üzündə zədələr və açıq-aşkar işgəncə izləri görünür. Nəzərə alaraq ki, o, siyasi səbəblərlə qeyri-qanuni olaraq mühakimə olunur və uzun müddətdir aclıq aksiyası keçirir, onun vəziyyəti tezliklə pisləşə bilər və qeyd-şərtsiz nəticələrə səbəb ola bilər.
Eyni dərəcədə narahatçılıq doğurur Azərbaycanda saxlanılan digər erməni əsirlərinin vəziyyəti, onlar da siyasi səbəblərlə mühakimə olunur və ədalətsiz rəftarla üzləşirlər.
Azərbaycanda erməni əsirlərə qarşı işgəncə hallarının sənədləşdirilməsi, habelə BMT və Avropa Şurasının işgəncələrə qarşı komitələrinin hesabatları, həmçinin Avropa İnsan Haqları Məhkəməsinin qərarları Azərbaycanda sistemli işgəncə rejiminin mövcudluğunu göstərir.
Bu sənədlər işgəncələrin xüsusilə etnik ermənilərə qarşı daha dəhşətli olduğunu, antierməni nifrət ideologiyasına görə olduğunu sübut edir. Ona görə də, bizə işgəncə hallarının mövcudluğundan şübhələnməyə əsaslar var.
Bu kontekstdə QXBK, müstəqil humanitar təşkilat kimi, öz mandatına və beynəlxalq humanitar hüququn fundamental prinsiplərinə uyğun fəaliyyət göstərməlidir. Ona görə də, sizdən xahiş edirik:
Ruben Vardanyana dərhal baş çəkməyi və müstəqil tibbi qiymətləndirmə aparmağı.
Onun sağlamlığının obyektiv monitorinqini təmin etməyi və zəruri tibbi yardımı almağının təminatını verməyi.
Eyni yanaşmanı digər erməni əsirlərə də tətbiq etməyi.
Ruben Vardanyanın aclıq aksiyasının səbəblərini araşdırmağı və onun fundamental hüquqlarının müdafiəsinə vasitəçilik etməyi. Xüsusilə, onun üzündə görünən zədələrin səbəblərini açığa çıxarmağa xüsusi diqqət yetirməyi, hansı ki, Azərbaycan tərəfi xüsusi məsuliyyət daşıyır.
Ruben Vardanyan və digər erməni əsirlərin saxlanma şəraitləri və onlara qarşı rəftar barədə beynəlxalq standartlara uyğun obyektiv hesabat təqdim etməyi.
Aclıq aksiyasının dayandırılması üçün dərhal tədbirlər görməyi və eyni zamanda aclıq aksiyasına səbəb olan narahatlıqları araşdırmağı. QXBK-nın növbəti səfərinin gecikməməsi vacibdir.
Azərbaycan həbsxanalarında saxlanılan bütün erməni əsirlərinə müntəzəm səfərlər təşkil etməyi və onlara qarşı ədalətli rəftarın təminatını verməyi.
Erməni əsirlər və Azərbaycan hakimiyyəti arasında müstəqil vasitəçi kimi fəaliyyət göstərməyi – beynəlxalq humanitar hüququn qorunub saxlanmasını təmin etmək və onların dərhal azad edilməsini müdafiə etmək.
BQXK əsirlərin müdafiəsi sahəsində müstəsna səlahiyyətə və mandata malikdir. Buna görə də, bu vəziyyətə müdaxiləniz yalnız haqlı deyil, həm də zəruridir.
Sizin rolunuz siyasi mühakimə zamanı məhbuslarla rəftarın monitorinqində və Cenevrə Konvensiyalarının əsas prinsipi olan beynəlxalq humanitar hüququn pozulmasının qarşısının alınmasında xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.
İnanırıq ki, bu məsələyə təcili baxılacaq və mümkün faciəvi nəticələrin qarşısını almaq üçün təcili tədbirlər görüləcəkdir. Biz sizin operativ cavabınızı gözləyirik”.
