Amerikada Hay Dat Komitəsi ABŞ Konqresinin 80-dən çox üzvünün ikipartiyalı çağırışını alqışlayır ki, bu da 24 ABŞ ştatını və 66 milyondan çox amerikalını əhatə edir.
EİD Bürosunun Hay Dat Mərkəzi ofisinin bildirdiyinə görə, konqresmenlər ABŞ Dövlət katibi Marko Rubioya deportasiya edilmiş ermənilərin beynəlxalq hüquq çərçivəsində və Cənubi Qafqazda davamlı sülhün qurulması məqsədilə Dağlıq Qarabağa “təhlükəsiz, qorunmuş və ləyaqətli şəkildə” qayıtmasını təmin etmək üçün çağırış edirlər.
Hay Dat Komitənin dəstəyi ilə hazırlanmış ikipartiyalı məktubla bağlı şərh edən Hay Dat-ın Vaşinqton ofisi üzrə icraçı direktoru Aram Hambaryan qeyd edib:
“Bu ikipartiyalı məktub administrasiyaya aydın mesajdır: davamlı sülhə aparan hər hansı yol Qarabağa qayıtmaq hüququnun tanınması ilə başlamalıdır.
Biz erməni məsələləri üzrə qrupun rəhbərliyinə və bütün konqresmenlərə minnətdarıq ki, onlar beynəlxalq hüquq və insan hüquqları çərçivəsində qayıdış və ədalət prinsipi yanında durublar”.
Mənbənin verdiyi məlumata görə, məktubun təşəbbüskarları Konqresin Erməni Məsələləri üzrə Qrupunun həmsədrləri Frenk Pallone, Qas Bilirakis, Bred Şerman və Devid Valadaodur. Onların mesajında deyilir:
“Biz sizə münaqişənin bütün tərəflərini cəlb etmək üçün çağırış edirik ki, Dağlıq Qarabağdan deportasiya edilmiş ermənilərin öz doğma yurdlarına təhlükəsiz, qorunmuş və ləyaqətli şəkildə qayıtmasını təmin etsinlər.
Bu addım beynəlxalq hüquqa uyğundur və regionda ədalətli və davamlı sülhün qurulmasına kömək edəcək”.
Qeyd olunur ki, məktubda 2023-cü ildə Azərbaycan tərəfindən Qarabağda həyata keçirilən blokada və hərbi hücumun nəticələri sənədləşdirilir ki, bunun nəticəsində “təxminən 120.000 xristian erməni əhalisi deportasiya edilib”.
Bundan əlavə, hücumdan sonra Azərbaycanın “sistematik şəkildə erməni xristian mədəni irsinin abidələrini məhv etdiyi” və “mülki mülkiyyəti və ictimai infrastrukturu talan edib dağıtdığı, qayıdışın mümkünlüyünü aradan qaldırmaq məqsədi güddüyü” vurğulanır.
Məktubda xatırladılır ki, “müharibə nəticəsində deportasiya edilmiş xalqların qayıtmaq hüququ beynəlxalq hüququn əsas prinsipidir”.
2023-cü ildə Beynəlxalq Ədliyyə Məhkəməsinin Azərbaycana ünvanladığı əmr də qeyd olunur ki, Qarabağın erməni əhalisinin təhlükəsiz və qorunmuş şəkildə qayıtmasını təmin etsin.
EİD Bürosunun Hay Dat-ın Mərkəzi Ofisinin məlumatına görə, konqresmenlər ABŞ administrasiyasını İsveçrə Parlamenti tərəfindən qəbul edilmiş sülh təşəbbüsünə dəstək verməyə xüsusi çağırış edirlər ki, bu da “ermənilərin təhlükəsiz, qorunmuş və beynəlxalq zəmanətlərlə qayıtmasını təmin etmək üçün beynəlxalq danışıqlar platforması yaratmaq” məqsədini daşıyır.
Bu İsveçrə təşəbbüsü 10 iyul tarixində ABŞ Konqresində keçirilən xüsusi dinləmələr zamanı geniş şəkildə müzakirə edilib ki, burada Konqresin 200-dən çox əməkdaşı, insan hüquqları müdafiəçiləri və siyasi analitiklər iştirak ediblər.
Tədbirdə İsveçrə Parlamentinin üzvləri Erik Fontobel və Lukas Rayman, Beynəlxalq Xristian Həmrəyliyi təşkilatının prezidenti Con Eybner və Ermənistanın keçmiş xarici işlər naziri Vardan Oskanyan çıxış ediblər.
Müzakirəni isə Hay Dat Komitəsinin siyasi məsələlər üzrə direktoru Alek Qalitski aparıb.
Son bir ay ərzində amerika erməniləri aktivistləri və həmkarları Hay Dat Komitəsinin milli, regional və yerli platformaları vasitəsilə Konqres üzvlərinə 40.000-dən çox elektron məktub göndərib və bu məktubu imzalamaq üçün çoxsaylı telefon zəngləri ediblər.
Bundan əlavə, Erməni Məsələsi üzrə Komitənin gənclər üçün təhsil proqramlarının iştirakçıları 400-dən çox konqresmen ofisinə baş çəkib və erməni mənafeləri baxımından vacib siyasi önəmliklər təqdim ediblər.
Məktubda qanunvericilər həmçinin ABŞ-nin əvvəlki öhdəliklərini təsdiqləyərək ABŞ Dövlət Departamentinin nümayəndəsi Cim O’Braynin bəyanatını sitat gətirirlər:
“Biz Azərbaycana Dağlıq Qarabağdan köçürülən bütün etnik ermənilərin təhlükəsiz, ləyaqətli və davamlı şəkildə qayıtmasını təmin etmək üçün çağırış etdik ki, onların hüquqları və təhlükəsizliyi zəmanət altında olsun”.
ARF Bürosunun Hay Dat-ın Mərkəzi Ofisi qeyd edir ki, konqresmenlərin mesajı aşağıdakı aydın tələblə başa çatır:
“Biz sizin cavabınızı gözləyirik və regionda ədalətli, möhkəm və ləyaqətli sülhü təşviq etmək üçün sizinlə əməkdaşlıq etməyə hazırıq.
