Reuters xəbər verir ki, Türkiyənin Rusiya və İran boru kəməri qazını yerli istehsal və Amerika mayeləşdirilmiş təbii qazı (LNG) ilə əvəz etməyə sürətləndirilmiş keçidi Tehranın son böyük Avropa ixrac bazarını daralda bilər.
Can Sezerin araşdırmasına görə, Ankara 2028-ci ilə qədər qaza olan tələbatının yarısından çoxunu mayeləşdirilmiş təbii qazın (LNG) istehsalını və idxalını genişləndirməklə ödəyə bilər.
ABŞ prezidenti Donald Tramp NATO müttəfiqi Türkiyəni hər iki ölkə ilə enerji əlaqələrini azaltmağa çağırıb, bu, Vaşinqtonun Moskva və Tehranı qlobal enerji bazarlarından təcrid etmək səylərinə uyğundur.
İran hazırda Türkiyəyə ildə təxminən 10 milyard kubmetr qaz tədarük edir. Müqavilənin müddəti 2026-cı ilin ortalarında başa çatır.
Təhlil göstərir ki, Ankara daha çox çeviklik və müxtəlifliyə can atdığı üçün çətin ki, müqaviləni eyni şərtlərlə yeniləsin. Bu addım Türkiyənin energetika nazirliyinin yerli qaz hasilatını artırması və ABŞ və Əlcəzairdən mayeləşdirilmiş təbii qazın (LNG) idxalı üçün çoxmilyardlıq müqavilələr imzaladığı vaxta təsadüf edir.
Reuters hesab edir ki, Türkiyənin yerli istehsalı və müqavilə əsasında mayeləşdirilmiş təbii qaz (LNG) idxalı 2025-ci ildəki 15 milyard kubmetrdən 2028-ci ilə qədər ildə 26 milyard kubmetri keçəcək. Bu həcm onun təxmini illik qaz tələbatının (53 milyard kubmetr) yarısından çoxunu ödəməyə kifayət edəcək. İdxal kəsirinin qalan 26 milyard kubmetri hazırda Rusiya, İran və Azərbaycanla müqavilə bağlanmış 41 milyard kubmetrdən xeyli aşağı olacaq.
Sezer deyib ki, artıq BMT və Qərbin yeni sanksiyaları ilə üzləşən İran Türkiyə özünü regional qaz qovşağı kimi göstərdiyi üçün ən etibarlı ixrac bazarlarından birini itirə bilər.
Ankara həmçinin yenidən ixrac imkanlarını genişləndirib, bu yaxınlarda özünün dövlət enerji şirkəti BOTAS vasitəsilə Macarıstan və Rumıniya ilə təchizat müqavilələri imzalayıb.
Türkiyə İran və Rusiya da daxil olmaqla bütün mövcud tədarükçülərdən qaz almağa davam edəcəyini israr etsə də, onun uzunmüddətli strategiyası sabit boru kəməri müqavilələrindən daha çox çevik mayeləşdirilmiş təbii qaz alışına diqqət yetirir.
