Ermənistan Dövlət İqtisad Universitetində (DİU) Ermənistanın nəqliyyat və logistika perspektivləri “Sülh Kəsişməsi” və TRIPP təşəbbüsləri çərçivəsində müzakirə edilib.
Alınan məlumata görə, Ermənistan DİU-nun “Amberd” Araşdırma Mərkəzinin mütəxəssisləri Suren Minasyan, Hovhannes Melkumyan və Tatevik Vardanyan müxtəlif hesabatlar təqdim ediblər.
Suren Minasyan Ermənistanın coğrafi mövqeyi və logistik çətinliklərə toxunaraq qeyd edib ki, Ermənistan dəniz çıxışı olmayan və dörd qonşu ölkədən ikisi ilə qapalı sərhədə malik ölkə kimi daim logistik çətinliklərlə üzləşib.
“Bizim “coğrafi kvazi-təcridimiz” beynəlxalq ticarət potensialımızı tam şəkildə istifadə etməyə mane olub” – deyə Minasyan bildirib.
Onun sözlərinə görə, bu şəraitdə logistik infrastrukturun yaxşılaşdırılması və nəqliyyat şəbəkələrinin diversifikasiyası strateji zərurətə çevrilir.
“Türkiyə və Azərbaycanla qapalı sərhədlərə baxmayaraq, Ermənistan ardıcıl şəkildə çoxtərəfli nəqliyyat layihələrində iştirak etməyə çalışır.
Bunlar arasında “Şimal-Cənub” dəhlizi, TRASEKA və hökumətin ‘Sülh Kəsişməsi’ təşəbbüsü xüsusi yer tutur ki, bu da beynəlxalq səviyyədə müzakirə olunan TRIPP proqramı ilə uyğun gəlir” – deyə Minasyan əlavə edib.
Hovhannes Melkumyan qravitasiya modelinə əsaslanaraq logistik amillərin iqtisadi təsirinin qiymətləndirilməsi nəticələrini təqdim edib.
“Yanacaq qiymətlərinin artması şəraitində Ermənistandan AB-yə ixrac axınları daha uzun və sabit marşrutlara yönəlir, Avrasiya İqtisadi Birliyi (AİB) istiqamətində isə müsbət təsir əsasən Rusiya faktorundan qaynaqlanır” – deyə Melkumyan qeyd edib.
O, ixrac prosesində vaxtın qısalmasının əhəmiyyətini vurğulayıb:
“Ermənistandan AİB-yə ixrac proseslərinin təxminən 10% qısalması ixrac həcmini 13%, AB-yə isə 4% artırır. Bu, AİB istiqamətində ticarətin struktur üstünlüyünü göstərir”.
Mütəxəssisə görə, AB ilə ticarət əlaqələrinin inkişafı üçün enerjiyə qənaət edən və davamlı marşrutlara keçid, həmçinin yüksək dəyərli malların ixracının stimullaşdırılması vacibdir.
Tatevik Vardanyan sahə araşdırmalarının nəticələrini təqdim edərək, logistik sistemin inkişafının qarşısını alan əsas çətinlikləri qeyd edib.
“Araşdırmalarımız göstərir ki, Ermənistandan ixrac edən şirkətlər üçün ən böyük çətinliklər yüksək nəqliyyat xərcləri, gömrük prosedurlarının mürəkkəbliyi və sertifikasiya problemləridir”.
O, həmçinin Gürcüstan, İran, Türkiyə və Azərbaycanla mümkün əməkdaşlıq istiqamətlərinə diqqət yetirib:
“Gürcüstanla gömrük qarşılıqlı tanınması və inam mexanizmlərinin inkişafı prioritetdir. İranla əməkdaşlıqda Meğri Azad İqtisadi Zonası böyük potensiala malikdir və AİB ilə Yaxın Şərq arasında körpü rolunu oynaya bilər. Türkiyəyə gəldikdə, hesablamalarımıza görə, sərhədlərin açılması və sərbəst ticarət sazişinin olması şəraitində ikitərəfli ticarət 494% artım göstərə bilər”.
Vardanyan TRIPP və ya “Sülh Kəsişməsi” layihələrinin həyata keçirilməsi ilə əlaqədar Ermənistanın regional nəqliyyat qovşağına çevrilə biləcəyini bildirib:
“Lakin bu yolda hələ də institusional və texniki maneələr var”.
Tədbirdə mütəxəssislərin ümumi tövsiyələri də təqdim olunub. İştirakçılar qeyd ediblər ki, Ermənistanın regional nəqliyyat layihələrində aktiv iştirakı təkcə iqtisadi inkişaf vasitəsi deyil, həm də ölkəni əməkdaşlıq və sabitlik qovşağına çevirmək üçün strateji imkandır.
