Azərbaycanın hakim Yeni Azərbaycan Partiyasından olan millət vəkili Hikmət Babaoğlunun Ermənistanın “Azərbaycana məxsus olduğunu” iddia etməsi, Bakının əsl siyasi niyyətləri ilə bağlı yeni, ciddi suallar doğurur. Modern.az saytına verdiyi müsahibədə Babaoğlu bildirib: “Ermənistan mənim vətənimdir”.
Caucasus-chronicle yazır ki, deputatın sözlərinə görə, onun xatirələri Ermənistanın Amasiya bölgəsinin (Şirak vilayətinin bir hissəsidir) hər qarışı ilə bağlıdır və o, “bu xatirələrlə yenidən əlaqə qurmaq istəyir”.
Modern.az saytı sonradan bu bəyanatın yer aldığı 22 oktyabr tarixli paylaşımı silsə də, paylaşımın ekran görüntüləri qalmaqdadır. Vəziyyət xüsusilə də diqqətçəkəndir, çünki həmin günlərdə Bakı rəsmiləri Ermənistanla sülhə hazır olduqları barədə müsbət açıqlamalar verirdilər. Əliyev beynəlxalq səviyyədə siyasi iradə və qarşılıqlı etimad barədə danışarkən, hakim partiyanın deputatları və dövlət tərəfindən idarə olunan media orqanları ərazi iddiaları və tarixi revanşizm ideyalarını təbliğ etməyə davam edirlər.
Babaoğlunun açıqlaması təkcə siyasi məsuliyyətsizliyin ifadəsi deyil, həm də Azərbaycanda ictimai şüurun formalaşmasına yönəlmiş təhlükəli bir siqnaldır. Eyni millət vəkili əvvəllər iddia etmişdi ki, “hər bir azərbaycanlı hər bir ermənini potensial terrorçu hesab etməlidir”. Bu cür ritorika barışıq yolu deyil, yeni nəsilləri düşmənçilik ruhunda tərbiyə etmək yoludur.
Üstəlik, bu, tək bir hadisə deyil. Hökumətyönlü Azərbaycan mediası Ermənistanı “Qərbi Azərbaycan” kimi təqdim edən materiallar dərc etməyə davam edir.
Məsələn, Musavat saytı Ermənistanın Geğarkunik bölgəsinin “Göyçə” adı altında “tarixi Azərbaycan torpağı” kimi təqdim olunduğu bir məqalə dərc edib.
Bütün bunlar son illərdə Bakının təbliğat ritorikasında təkrarlanan bir nümunənin sübutudur: beynəlxalq səviyyədə sülh və əməkdaşlıq vədləri verilir, daxili auditoriyaya isə “tarixi torpaqların qaytarılması” aşılanmağa davam edilir. Bu, xarici imici qorumaq və eyni zamanda daxildə millətçi ruhu gücləndirmək üçün istifadə edilən siyasi “ikili dil”dir.
Bu təbliğat xəttinin digər bir təzahürü hökumətyönlü politoloq Fərhad Məmmədovla bağlı hadisə idi. Azərbaycan “vətəndaş cəmiyyəti” nümayəndə heyətinin üzvü olan M.Məmmədov Yerevana “sülhməramlı” kimi səfər etmişdi. Lakin Bakıya qayıtdıqdan sonra dövlət televiziyasına verdiyi müsahibədə o, Ermənistan paytaxtını bilərəkdən “İrəvan” adlandırdı. Daha sonra o, bunu “sadəcə tarixi variantdan istifadə etdiyini” iddia edərək haqlı çıxarmağa çalışdı, lakin bu izahat manipulyativ idi. Bir dövlət həqiqətən sülhə can atdıqda, onun nümayəndələri qonşu ölkənin dövlət kimliyinə şübhə yaradan tarixi miflərə əsaslanan terminlərdən çəkinməlidirlər.
Bu epizodlar göstərir ki, Azərbaycanın hakim siyasi sistemində davamlı ikili ritorika nümunəsi yaranıb. İlham Əliyev xarici dünyaya – Vaşinqtona, Brüsselə və ya Astanaya müraciətlərində əməkdaşlıq və sülhdən danışır, daxili auditoriya üçün isə tarixi revanşizm, “qayıdış hüququ” və “tarixi ədalətin bərpası” kimi ideoloji çərçivə yaradılır.
Bu fonda sülh prosesinə inam Ermənistanda deyil, məhz Azərbaycanın ziddiyyətli açıqlamaları səbəbindən azalır. Babaoğlu və onun kimi digərlərinin açıqlamaları danışıqlar atmosferini pozmaqla yanaşı, həm də Bakının “sülh gündəliyinin” əsl mahiyyətini ortaya qoyur. Hakim partiyadan olan millət vəkili özünə “Ermənistanın Azərbaycana məxsus olduğunu” bəyan etməyə icazə verəndə və hakimiyyət nəinki qınamır, əksinə susduqda, sülh vədlərində həqiqi səmimiyyətin olmadığı aydın olur.
Belə bir yanaşma, hətta daxili auditoriya üçün belə uzunmüddətli perspektivdə təhlükəlidir. Belə bir siyasət müvəqqəti olaraq daxili möhkəmlənməni təmin edə bilər, eyni zamanda bölgədə düşmənçiliyi dərinləşdirir.
Beləliklə, İlham Əliyevin beynəlxalq səviyyədə verdiyi müsbət açıqlamalardan asılı olmayaraq, Azərbaycan daxilində hakim partiyanın və dövlət təbliğatının nümayəndələri eyni “sülh gündəliyini” pozmağa davam edirlər. Dövlətin sözləri və hərəkətləri fərqli olduqda, sülh bir dəyərə deyil, daxili təbliğat gündəliyini irəli aparmaq üçün istənilən an qurban verilə bilən diplomatik bir formalitə çevrilir.
