Sosial şəbəkələr Yaxın Şərqdə davam edən müharibə ilə bağlı videolarla doludur. Lakin onların əhəmiyyətli hissəsi süni intellekt vasitəsilə hazırlanıb. Münaqişə tərəfləri bu videolardan informasiya müharibəsində bir-birinə qarşı istifadə edirlər.
Ekspertlər isə hesab edir ki, bu üsul çox da effektiv deyil. Məsələn, ABŞ və İsrail tərəfindən hazırlanmış videolar hədəfə çatmır, çünki onlar İranda əlçatan deyil. İran tərəfinin yaydığı görüntülər isə müəyyən qədər təsir göstərsə də, bir neçə saat ərzində saxta olduğu üzə çıxır.
Yaxın Şərqdə gedən müharibədə süni intellekt geniş şəkildə təbliğat vasitəsi kimi istifadə olunur. İnternetdə, xüsusilə sosial platformalarda tez-tez raket hücumlarını əks etdirən videolar yayılır, lakin sonradan məlum olur ki, bunlar real deyil, süni intellektlə yaradılıb.
Hərbi ekspert Karen Hovhannisyan “Radiolur” ilə söhbətində bu texnologiyanın effektivliyini şərh edərək bildirib ki, bu videolar əsasən hədəfinə çatmır. Onun sözlərinə görə, məsələn, İsrailin İrana qarşı istifadə etdiyi süni intellekt materialları orada geniş yayılmır, çünki İran İslam Respublikasında internet məhduddur.
Ekspert qeyd edir ki, buna baxmayaraq, qlobal səviyyədə təbliğat baxımından bu videolar qısa müddətdə müəyyən nəticə verir və süni intellekt vasitəsilə İsrail ordusunun “gücü”, İran tərəfinin isə “zəifliyi” nümayiş etdirilir.
İran tərəfindən hazırlanan görüntülərin təsiri isə fərqlidir. Ekspertin fikrincə, onlar qismən məqsədə çatır.
Onun sözlərinə görə, müharibə zamanı süni intellektin təbliğatda rolu çox böyükdür, çünki bu yolla insanların mənəvi-psixoloji vəziyyətinə təsir edilir, bu isə birbaşa döyüş qabiliyyətinə təsir göstərir.
İran da süni intellektdən istifadə edir, lakin İsrail və ABŞ-dan fərqli olaraq, İranın hazırladığı materiallar daha hədəflidir və lazım olan auditoriyaya çatır.
Məsələn, İsrail ərazisində partlayış və yanğın görüntüləri göstərilərək insanların özlərini müdafiəsiz hiss etməsinə səbəb olur, halbuki əvvəllər “Dəmir Qübbə” sisteminin İsraili tam qoruduğu deyilirdi.
Lakin ekspert bildirir ki, süni intellektlə hazırlanmış görüntülər çox vaxt bir neçə saat ərzində ifşa olunur.
Bellingcat saytı İranın Mehr agentliyinin qızlar məktəbinin raketlə vurulması barədə yaydığı görüntüləri araşdırıb. Ekspertlər belə nəticəyə gəliblər ki, kadrlarda ABŞ-ın “Tomahawk” raketinin ikinci zərbəsi görünür, çünki həmin anda məktəbin ərazisi artıq tüstülənirdi.
Bu fakt Reuters-in qeyd etdiyi kimi, ABŞ Prezidenti Donald Trampın məktəbi İran raketinin vurduğunu deməsi ilə ziddiyyət təşkil edir.
Agentlik bildirir ki, bu müharibədə “Tomahawk” raketlərinə dəqiq malik olan yeganə tərəf ABŞ-dır. İsrailin bu raketlərə sahib olub-olmadığı isə məlum deyil.
Hərbi ekspert Karen Hovhannisyan izah edir ki, məktəbin vurulması ilə bağlı həm real, həm də süni intellektlə hazırlanmış görüntülər var.
Real kadrlara baxdıqda zərbənin üfüqi deyil, şaquli istiqamətdən endirildiyi görünür ki, bu da uzaqmənzilli raket və ya hava zərbəsi ehtimalını göstərir.
O, qeyd edir ki, əvvəlcə ABŞ məktəbə zərbə endirdiyini etiraf etmiş və orada İran hərbçilərinin olduğunu bildirmişdi, lakin sonradan bunun doğru olmadığı ehtimalı yarandıqdan sonra bəyanat dəyişdirilərək hücumun İran tərəfindən həyata keçirildiyi iddia olunub.
Europol xəbərdarlıq edir ki, Yaxın Şərqdəki böhran terror, ekstremizm və kiberhücum risklərini artırır. Reuters yazır ki, bu münaqişə Avropa İttifaqının təhlükəsizliyinə birbaşa təsir göstərə bilər.
Europolun sözçüsü Yan Op Gen Oorth bildirib ki, Avropa infrastrukturlarına qarşı kiberhücumların artması mümkündür. Həmçinin süni intellektlə yaradılmış məlumatlardan istifadə olunaraq onlayn dələduzluq halları da çoxala bilər.
Hərbi ekspert Karen Hovhannisyan hesab edir ki, İran həqiqətən sabitliyi pozan addımlar ata bilər, lakin əsas hədəf Avropa Birliyi deyil, ABŞ və İsrail olacaq.
