Yeni formatda həyata keçirilən iri layihədir ki, öz formatına görə təkcə Ermənistanda deyil, həm də regionda birincidir. Bu günlərdə investisiya sahəsində presedent saziş imzalanıb.
İlk dəfə olaraq altı maliyyə qurumu Ermənistanda süni intellekt infrastrukturlarının inkişafına dəstək vermək üçün səylərini birləşdirib.
Əməliyyat çərçivəsində aparıcı banklar və investisiya qurumları Firebird AI şirkətinə məlumat mərkəzi qurmaq məqsədilə 300 milyon dollar maliyyə ayıracaq.
Ermənistan tarixində ilk dəfə olaraq pensiya fondları birbaşa borc vermə yolu ilə beyin mərkəzinin yaradılmasında iştirak edir. “Radiolur” ilə söhbətində C-Quadrat Ampega Asset Management Armenia-nın meneceri Petros Marqaryan vurğulayır ki, belə formatda həyata keçirilən proqram təkcə Ermənistanda deyil, həm də regionda ilk iri investisiya layihəsidir.
“İlk dəfə olaraq pensiya fondları birbaşa borc vermə və ya birbaşa kredit yolu ilə Firebird AI şirkətinin böyük layihəsində – məlumat mərkəzinin tikintisi krediti şəklində iştirak edir və fondun təxminən 2 faizi, yəni 35 milyon dollar həcmində vəsait oraya yönəldilir”.
Marqaryanın sözlərinə görə, pensiya fondlarının benefisiarları sabit gəlir əldə edəcəklər, layihə Ermənistan iqtisadiyyatına birbaşa və dolayı müsbət təsir göstərəcək.
Layihənin birinci mərhələsinin ümumi investisiya həcmi təxminən 450 milyon dollardır ki, onun əhəmiyyətli hissəsi altı maliyyə qurumunun (Ardşinbank, Akba bank, Evokabank, Fast Bank, C-Quadrat Ampega Asset Management Armenia və Amundi-ACBA Asset Management) birgə maliyyələşdirilməsi hesabına təmin edilir.
Firebird-in həmtəsisçisi Aleksandr Yesayan:
“Təşəbbüs, əlbəttə ki, tarixidir, çünki ilk dəfə olaraq belə bir iri əməliyyat 6 maliyyə qurumu arasında bağlanır. Biz şadıq ki, Ermənistanda təkcə İT sektoru deyil, həm də maliyyə-bank sektoru bizim təşəbbüsdən yararlanacaq. Bu layihənin uğuru iqtisadiyyatın digər sahələrinə də uğur gətirəcək” – deyə Firebird-in həmtəsisçisi Aleksandr Yesayan qeyd edib.
Mərkəzi Bankın sədri bank sisteminin belə böyük biznes-proqramı maliyyələşdirmək üçün kifayət qədər vəsaitə malik olması halını vacib adlandırır.
“Bir neçə gün əvvəl banklar Ermənistan tarixində ilk dəfə olaraq bir sindikatlaşdırılmış kredit verdilər – 300 milyon dollar. Yəni real sektorda böyük layihələr varsa, bu gün banklar ölçü və imkanlar baxımından onları maliyyələşdirə bilərlər”.
BTİ naziri Mxitar Hayrapetyan layihənin əhəmiyyətini ölkənin texnoloji inkişafı və elmi-texniki potensialının möhkəmləndirilməsi baxımından vacib sayır.
Ermənistan süni intellekt innovasiyasının regional mərkəzi kimi mövqelənəcək, vurğu biologiya elmləri, robototexnika və kosmik texnologiyalar sahələrinə yönəldiləcək.
Nazirin sözlərinə görə, Firebird-in mərkəzləri Amerika texnoloji standartlarına əsaslanan yüksək səmərəli süni intellekt infrastrukturları təmin edəcək.
“Firebird NVIDIA-nın Avropa regionunda əsas tərəfdaşlarından birinə çevrilir, Ermənistanda bu böyük layihəni həyata keçirmək məqsədilə 2026-cı ildən layihənin icrasına başlamağı planlaşdırır.
Bəyanatda qeyd olunub ki, təxminən 500 milyon ABŞ dolları həcmində investisiya həyata keçirmək planlaşdırılır ki, bu da 100 meqavata qədər elektrik enerjisi istehlakını nəzərdə tutur”.
Ermənistan Dövlət İqtisad Universitetinin fənlərarası mərkəzinin rəhbəri Sos Xaçikyan vurğulayır ki, əgər proqram həyata keçirilib inkişaf etsə, Ermənistan iqtisadiyyatının və iqtisadi artım strukturunda əhəmiyyətli dəyişikliklər təmin edəcək:
“Bu o deməkdir ki, ümumi daxili məhsulun strukturunda texnoloji amillər daha ciddi rol oynayacaq, biznes tənzimlənmələri, biznes təfəkkürü və biznes prioritetləri texnologiyalar üzünə yeni təzahürlər əldə edəcək. Bu çərçivədə, həqiqətən, yeni inkişaflar baş verə bilər.
Əlbəttə, bu, müvafiq hüquqi tənzimləmələr, beynəlxalq sazişlər, mövcud sazişlərin ciddi şəkildə yenidən nəzərdən keçirilməsini tələb edəcək, çünki biznesin bu istiqaməti yeni məlumatların mühafizəsi sistemini, məncə, yeni təhsil və bilik idarəetmə sistemini nəzərdə tutur və qarşılıqlı əlaqədə olan bu istiqamətlər çərçivəsində əhəmiyyətli ciddi transformasiyalar gözlənilir”
İnvestisiya proqramı ilə bağlı Ermənistandakı ABŞ səfirliyi məlumat yayaraq, süni intellekt sahəsində Amerika Firebird şirkətinin Ermənistanda ilkin 500 milyon dollar investisiya etmək barədə bəyanatını alqışlayıb ki, bu da Dell və NVIDIA şirkətləri ilə birgə həyata keçiriləcək.
Ermənistanda süni intellekt məlumat mərkəzinin yaradılması proqramına və onun çərçivəsində bağlanmış kredit sazişinə nüfuzlu beynəlxalq Bloomberg nəşri də toxunub.
Nəşr xatırladıb ki, təşəbbüsün əsasında Ermənistan və ABŞ arasında süni intellekt və yarımkeçiricilər sahələrində imzalanmış ikitərəfli əməkdaşlıq memorandumu dayanır.
