Ekspert: “AB Şimali Kiprin işğalını xatırlayır, AB Parlamentinin qətnaməsi Türkiyəyə qarşı mesajdır”
Avropa Parlamenti bir neçə gün əvvəl 1974-cü ildə Türkiyənin Kiprə hücumunu və ölkənin Şimal hissəsinin işğalını pisləyən qətnamə qəbul edib.
Bu qətnaməyə həm Türkiyə, həm də özünü elan etmiş Şimali Kipr Türk Respublikası çox sərt reaksiya verib.
İyulun 9-da qəbul edilmiş qətnamə ilə Avropa Parlamenti Türkiyə tərəfindən Şimali Kiprin işğalını xatırladır. Regional məsələlər üzrə ekspert Armen Petrosyan hesab edir ki, bu qətnamə vacib mesaj ehtiva edir:
“Son dövrdə həm Türkiyə-ABŞ, həm də Ankara-Brüssel səviyyələrində Türkiyə-Qərb münasibətlərinin daha da sıxlaşmasının şahidi olduğumuz üçün hesab edirəm ki, simvolik və mesaj baxımından bu, türk tərəfinə AB-nin hələ də Türkiyə tərəfindən Kiprin işğalı məsələsini öz gündəliyində saxladığına dair vacib bir işarə idi”.
Avropa Parlamenti bu qətnamə ilə əsasən 1974-cü ildə Türkiyənin Kiprə hücumunu və bu ölkənin Şimal hissəsinin bu günədək davam edən işğalını pisləyir.
AB Parlamenti Türkiyəni qoşunlarını Kiprdən çıxarmağa çağırır və Şimali Kiprin separatçı administrasiyasını tanımadığını dəqiqləşdirir, həmçinin Kipr Respublikasının adanın yeganə beynəlxalq tanınmış dövləti olduğunu bir daha təsdiqləyir.
Ayrıca qətnamə ilə AB Parlamenti 1974-cü il hadisələri zamanı kiprli qadınlara qarşı zorakılığı müharibənin nəticəsi kimi tanıyır.
Bundan əlavə, bu Avropa qurumu Kiprin ərazi bütövlüyünün bərpasına çağırış edir.
Qətnaməyə həm Türkiyə, həm də özünü elan etmiş Şimali Kipr Türk Respublikası çox sərt reaksiya verib.
Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyi qətnaməni heç bir dəyəri və hüquqi qüvvəsi olmayan hesab edir, onun türk silahlı qüvvələrinin ünvanına əsassız və absurd ittihamlar ehtiva etdiyini qeyd edir. Sitata görə:
“Avropa Parlamenti Kipr məsələsində bir daha qərəzli münasibət nümayiş etdirib, Ankara Şimali Kipr türk hakimiyyətinin bəyanatını tam dəstəkləyir.”
Şimali Kiprin özünü elan etmiş respublikasının XİN də hesab edir ki, Avropa Parlamenti 1974-cü il hadisələrinin tarixi reallığını təhrif edir, bu, türk kiprlilərə və Türkiyəyə qarşı yönəlib və Avropa Parlamentinin qərəzli və siyasiləşmiş yanaşmasını əks etdirir.
Regional məsələlər üzrə ekspert Armen Petrosyanın sözlərinə görə, qətnamənin yaxın gələcəkdə Türkiyəyə qarşı real addımlara çevrilməsi ehtimalı azdır:
“Bununla belə, aydındır ki, Kiprin işğalı məsələsi qısa müddətdə və ya yaxın gələcəkdə həll olunacaq məsələ deyil.
Təbii ki, Avropa İttifaqı, hesab edirəm ki, bu vacib ilkin şərt həll olunmayana qədər birtərəfli güzəştə getməyəcək və Türkiyənin AB ilə daha sıx əməkdaşlığı məsələsini gündəmə gətirməyəcək. Kipr məsələsi ən vaciblərindən biridir, lakin paralel olaraq başqa məsələlər də var.
Məsələn, Türkiyədə demokratiya məsələsi, söz azadlığı məsələsi, insan hüquqlarının müdafiəsi mövzusu. Bunlar da gündəlikdədir, lakin ən vacibi Kipr məsələsidir.
Qətnamə məzmun baxımından o qədər də təsirli deyil, lakin simvolik və mesaj baxımından AB-nin rəsmi mövqeyinə xidmət edir”.
Türkiyədə bu qətnamədən narahatdırlar və hesab edirlər ki, Kipr məsələsində AB getdikcə daha birtərəfli mövqe nümayiş etdirir.
