Azərbaycandan Ermənistana Horadiz-Meğri-Culfa-Ordubad-Yerasx dəmir yolunun yenidən açılması “Fars körfəzi- Qara dəniz” multimodal nəqliyyat dəhlizi layihəsinin həyata keçirilməsinə maneə olmayacaq.
Bu haqda Yerevan Dövlət universitetinin iranşünaslıq kafedrasının müdiri Vardan Voskanyan jurnalistlə söhbətində oxşar fikir bildirib.
2016-cı ildən başlayaraq İranın təşəbbüsü ilə region ölkələri “Fars körfəzi-Qara dəniz” nəqliyyat dəhlizinin yaradılması perspektivini müzakirə edirlər. Son beş ildə bu təşəbbüs çərçivəsində beş işçi qrupun görüşü, ikisi Tehranda, o cümlədən Sofiya, Tbilisi və Yerevanda keçirilib.
“Mən düşünmürəm ki, bu dəmir yolunun reinkarnasiyası Ermənistanın Sünik rayonundan Tehranın Naxicevana gedən multimodal dəhlizinin marşrutunun dəyişdirilməsi ilə bağlı qərara gətirib çıxaracaq.
İran İslam Respublikasında şübhəsiz ki, Ermənistan ərazisiylə keçən “Şimal-Cənub” alternativ tranzit yollarının qurulması əhəmiyyətini olduqca yüksək qiymətləndirirlər. “Fars korfəzi-Qara dəniz” yükdaşınma magistralı mühümlüyü Ermənistan və Azərbaycana bir mesajdır”.
Ekspertin fikrincə, Tehranın Şimal-Cənub layihəsini multimodal dəhlizin mühüm hissəsi kimi dəyərləndirməsi fonunda Ermənistanla Azərbaycan arasında dəmir yolu əlaqəsinin bərpası layihənin həyata keçirilməsinə təsir etməməlidir.
Müvafiq olaraq, multimodal nəqliyyat dəhlizinin Hindistan-İran-Ermənistan-Gürcüstan-Bolqarıstan marşrutu dəyişməz qalacaq. Təbii ki, Yerevanda Tehrandan gələn istək və mesajlar nəzərə alınarsa.
Ümumiyyətlə, iranoloq Ermənistan-İran əməkdaşlığının dərinləşməsini Ermənistanın milli təhlükəsizliyinin təmin edilməsinin mühüm elementi hesab edir.
Xüsusilə, beynəlxalq terrorizmlə mübarizə sahəsində, Artsaxın işğal olunmuş ərazilərində toplanmış beynəlxalq terrorçuların işığında.
Bu baxımdan, o, Yerevan və Tehran arasında əməkdaşlığın inkişafı üçün çox mühüm platforma görür və təbii ki, bu platforma tam şəkildə fəaliyyət göstərməlidir.
“Fars körfəzi-Qara dəniz” multimodal dəhlizinə qayıdaraq, Voskanyan vurğuladı ki, layihənin Ermənistana məxsus hissəsinin Sünik vilayətindən keçən “Şimal-Cənub” magistralının tikintisinin tezliklə başa çatdırılması təkcə iqtisadi səmərə verməyəcək.
Ermənistan, lakin ölkənin təhlükəsizliyini əhəmiyyətli dərəcədə artıracaq. Bu baxımdan ekspert Ermənistan üçün bu geoiqtisadi layihənin geosiyasi komponentindən istifadə edib.
“Bu gün Ermənistanda Türkiyə ilə münasibətlərin normallaşmasının faydası barədə çox danışılır. Amma nədənsə, heç kim İranın iqtisadi cəlbediciliyinə görə Türkiyədən geri qalmadığından danışmır.
Və nədənsə İİR açıq sərhədin mövcudluğu praktikada ondan istifadə etmir. Burada Meğri azad iqtisadi zonasının təkcə İran və Ermənistan münasibətlərində deyil, həm də tam şəkildə istismarının mümkünlüyünü Aİİ miqyasında da bir daha vurğulamalıyam” – deyərək iranşünas yekunlaşdırıb.
