“3+3” kimi tanınan, əslində isə “3+2” formatı məşvərət xarakteri daşıyır, burada dərin məsələlərin həlli mümkün deyil, son görüşdə də heç bir dönüş nöqtəsi və ya nəzərəçarpacaq nəticə qeydə alınmayıb.
Jurnalistlə söhbətində iranşünas Janna Vardanyan dünənki görüşdə belə fikirlər səsləndirib.
Qeyd edək ki, oktyabrın 23-də İranda keçirilən görüşdən sonra Xarici işlər nazirləri 9 bənddən ibarət bəyanat qəbul ediblər və onlardan birində mübahisələrin sülh yolu ilə həllinin vacibliyi, suverenlik, siyasi müstəqillik, ərazi bütövlüyü, beynəlxalq səviyyədə tanınmış qanunların toxunulmazlığı vurğulanıb.
Sərhədlər, toxunulmazlıq və daxili işlərə qarışmamaq, təhdid və ya gücdən istifadənin qadağan edilməsinin əhəmiyyəti və BMT nizamnaməsinin bütün prinsipləri əsasında insan hüquqlarına hörmət edilməsinin vacibliyi qeyd olunub..
Baxmayaraq ki, əvvəlki görüşdən fərqli olaraq, bu dəfəki görüş nazir müavinləri səviyyəsində deyil, Xarici işlər nazirləri səviyyəsində olsa da, iranşünasın qənaətincə, yuxarıda qeyd olunan 9 bənd sadəcə olaraq birgə siyasi bəyanatlar idi ki, bu görüşdə yeganə mühüm məsələ Ermənistan üçün İranın üzdən Iraq “Zəngəzur dəhlizi”nin sərhədləri ilə bağlı mövqeyi olub.
“Təfərrüat baxımından İranın Xarici işlər nazirinin çıxışı Azərbaycana açıq mesajlardan ibarət olub və bu illər ərzində İranın mövqeyini bir daha təsdiq edib.
Bu formatda bizim üçün Ermənistanla ortaq maraqları olan və Ermənistanın eyni gündəmlə çıxış edə, eyni gündəmi təbliğ edə biləcəyi İranın olması vacibdir” – deyə iranşünas bildirib.
Lakin İranın bu formatda olması nə qədər vacib olsa da, bu formatı həssas edir, çünki Tehranın rəsmi mövqeyinə görə nə Azərbaycan, nə də Türkiyə dərin məsələlərin bu platformada həllini istəməyəcək.
“Yəni format məsləhət xarakteri daşıya bilər, harada belə bəyanatlar veriləcək, vəssalam. Üstəlik, Azərbaycan və Türkiyə İranın daha fəal rol oynamasını və nizamlanma danışıqlarında iştirakçı kimi iştirakını istəməyəcək”.
Ekspertin fikrincə, Azərbaycanın bu şəraitdə iştirakı sadəcə olaraq başqa platformalarda görüşlərin keçirildiyini, Azərbaycanın danışıqlardan yayınmadığını göstərmək üçün bir üsul idi, baxmayaraq ki, Azərbaycanın hələlik Qərb platformalarında görüşlərdən yayınması açıq-aydın görünür.
Digər tərəfdən, İran da bu formatın vacibliyini və müzakirələrin zəruriliyini daim vurğuladığı üçün Azərbaycan yaranmış vəziyyətdən istifadə edərək problemləri hərbi yolla həll etmək istəmədiyini nümayiş etdirdi.
“Lakin bu sessiyaya paralel olaraq Azərbaycan və Türkiyə hərbi təlim keçirir və bunu Tehranın özü göstərir ki, Azərbaycan hələ də hərbi gündəmi planlardan kənara çıxarmayıb” – deyərək həmsöhbətimiz əlavə edib.
